Hasselt (België)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hasselt
Stad in België Vlag van België
Vlag van Hasselt Wapen van Hasselt
Hasselt (België)
Hasselt (België)
Geografie
Gewest Flag of Flanders.svg Vlaanderen
Provincie Flag of Limburg (Belgium).svg Limburg
Arrondissement Hasselt
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
102,24 km² (2011)
61,94%
16,72%
21,34%
Coördinaten 50° 56' NB, 5° 20' OL
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
75.579 (01/01/2013)
48,98%
51,02%
739,24 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0–17 jaar
18–64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2008)
16,70%
64,74%
18,56%
Buitenlanders 5,08% (01/01/2010)
Politiek en bestuur
Burgemeester Hilde Claes (sp.a)
Bestuur Helemaal Hasselt (sp.a-Groen), CD&V
Zetels
Helemaal Hasselt
N-VA
CD&V
Open Vld
Vlaams Belang
41
15
11
10
4
1
Economie
Gemiddeld inkomen 18.125 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 7,69% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
3500
3500
3501
3510
3510
3511
3511
3512
Deelgemeente
Hasselt
Sint-Lambrechts-Herk
Wimmertingen
Kermt
Spalbeek
Kuringen
Stokrooie
Stevoort
Zonenummer 011
NIS-code 71022
Politiezone HAZODI
Website www.hasselt.be
Detailkaart
Hasselt Limburg Belgium Map.png
ligging binnen het arrondissement Hasselt
in de provincie Limburg
Portaal  Portaalicoon   België

Hasselt is de hoofdstad van de Belgische provincie Limburg en telt ongeveer 75.000 inwoners, die Hasselaars[1] worden genoemd. De stad is tevens de hoofdplaats van het kieskanton en de twee gerechtelijk kantons Hasselt. Hasselt is gelegen aan het Albertkanaal en de Demer, tussen de Kempen en Haspengouw, midden in de Euregio.

Geschiedenis[bewerken]

Hasselt in 1740
Nuvola single chevron right.svg Zie Geschiedenis van Hasselt voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Sinds het begin van de 21e eeuw hebben er in de stad veel stadsvernieuwingsprojecten plaatsgevonden. Voorbeelden zijn de Groene Boulevard, het Kolonel Dusartplein en de TT-wijk (Tweetorenwijk). De Grenslandhallen werden uitgebreid met de Ethias Arena en Plopsa Indoor Hasselt. Op 1 februari 2005 werd de nieuwe Hasseltse gevangenis in gebruik genomen. Deze biedt plaats aan 450 gedetineerden. Met het Spartacusplan, waarbij o.m. een tramlijn zal worden aangelegd tussen Hasselt en Maastricht, zal de kleine ring een facelift krijgen.

Geografie[bewerken]

Kernen[bewerken]

Sinds 1977 is Hasselt een fusiegemeente die naast Hasselt zelf nog uit de deelgemeenten Kermt, Kuringen, Sint-Lambrechts-Herk, Spalbeek, Stevoort, Stokrooie en Wimmertingen bestaat. Op het grondgebied van Hasselt liggen naast het centrum nog de gehuchten Godsheide in het oosten, Rapertingen in het zuidoosten en Kiewit in het noorden die nog niet met het stadscentrum zijn vergroeid. In de deelgemeente Kuringen liggen nog de gehuchten Sint-Jansheide, Schimpen en Tuilt.

Door de uitbreiding van het stadscentrum zijn de volgende wijken en stadsdelen ontstaan:

  • Onze-Lieve-Vrouw van Banneux of Banneuxwijk in het noorden aan de overkant van het Albertkanaal
  • Runkst in het zuidwesten aan de zuidkant van de spoorweg en het station (stadsdeel)
  • De Sint-Martinuswijk in het zuidoosten
  • De Sint-Catharinawijk in het oosten
  • De Heilig-Hartwijk in het westen
Naam Oppervlakte
(km²)
Bevolking
(31/12/2007)
Hasselt
- Centrum
- Banneuxwijk
- Godsheide
- Sint-Catharinawijk
- Heilig-Hartwijk
- Kiewit
- Sint-Martinuswijk
- Rapertingen
- Runkst
39,91









44.719
7.490
4.444
3.143
4.535
4.823
4.094
2.573
2.952
10.726
Kermt 7,04 4.122
Kuringen
- Centrum
- Sint-Jansheide
- Schimpen
- Tuilt
19,53




10.377
4.500
3.294
867
1.716
Sint-Lambrechts-Herk 11,21 4.481
Spalbeek 5,25 1.954
Stevoort 12,03 3.672
Stokrooie 6,27 1.881
Wimmertingen 1,08 305
Bron: www.hasselt.be

Leefkwaliteit[bewerken]

Bij een vergelijkend onderzoek door Test-Aankoop bleek (juni 2012) dat Hasselt als tweede gerangschikt staat in vergelijking met twintig andere Belgische steden wat betreft leefkwaliteit, afgelezen uit een aantal parameters zoals veiligheid, woonomgeving, openbare diensten en voorzieningen.[2]

Demografie[bewerken]

Evolutie van het inwonersaantal[bewerken]

  • Bronnen:NIS en Stad Hasselt - 1806 t/m 2001=volkstellingen; 1977 en 2008= inwonertal per 1 januari
  • 1977: aanhechting van Kermt, Kuringen, Sint-Lambrechts-Herk, Stevoort en Wimmertingen (+62,33 km² met 22.309 inwoners)

Religie[bewerken]

Hasselt is de hoofdplaats van het bisdom Hasselt, dat de gehele provincie Limburg beslaat: hoofdkerk is de Sint-Quintinuskathedraal. Daarnaast bestaat Hasselt uit een dertigtal parochies.

Politiek[bewerken]

Bestuur 2013-2018[bewerken]

Burgemeester blijft Hilde Claes van Helemaal Hasselt. Zij leidt een coalitie van Helemaal Hasselt en de CD&V. Samen hebben ze de meerderheid met 25 op 41 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976[3] 10-10-1982[3] 9-10-1988[3] 9-10-1994[3] 8-10-2000[3] 8-10-2006[4] 14-10-2012[5]
Stemmen / Zetels % 37 % 39 % 39 % 39 % 39 % 41 % 41
CVP1/CD&V2 48,81 20 42,841 19 40,181 18 33,381 14 21,341 9 - 22,732 10
CD&V+N-VA - - - - - 24,69 10 -
VU1/VU&ID2 9,231 2 9,411 3 5,371 1 4,751 1 3,032 0 - -
N-VA - - - - - - 25,53 11
PVV1/VLD2 12,121 4 11,571 4 11,881 4 14,562 6 14,492 5 - -
VIVANT - - - - 0,96 0 - -
VLD-VIVANT - - - - - 12,49 4 -
Groei met Open Vld - - - - - - 9,91 4
SP1/sp.a2 28,531 11 29,631 12 34,311 15 33,661 15 51,441 23 - -
AGALEV - - 5,84 1 7,18 2 - - -
PVDA 1,32 0 0,37 0 0,31 0 0,58 0 0,44 0 - -
Vlaams Blok1/Vlaams Belang2 - - - 5,341 1 7,811 2 13,922 5 5,532 1
WAKKER - 5,96 1 - - - - -
SAP-KP - - 0,21 0 - - - -
PRO Hasselt - - - - - 48,28 22 -
Helemaal Hasselt - - - - - - 33,03 15
Leefbaar Hasselt - - - - - - 3,26 0
Anderen(*) - 0,22 1,92 0,56 0,49 0,62 -
Totaal stemmen 41567 45849 47520 48480 50191 52483 53382
Opkomst % 95,73 94,1 93,52 93,67 90,50
Blanco en ongeldig % 2,91 4,07 3,47 3,82 5,03 3,57 3,67

De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt
De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
(*)1982: RAL1988: NH 1994: AOV 2000: HUP-GSM 2006: Belg.unie-BUB

Bezienswaardigheden[bewerken]

Stadhuis in classicistische stijl uit midden 17e eeuw met vooraan het perroen (26 sep 2004)
Grote markt met de Sint-Quintinuskathedraal op de achtergrond (26 sep 2004)
Groene boulevard als kleine ring rond de stadskern (26 sep 2004)
Poortgebouw begijnhof Hasselt, 2007
Toegangspoort begijnhof Hasselt, 2007
voormalig provinciehuis, Lombaardstraat
de Japanse tuin in Hasselt
Willo Gonissen, Hier en nu, 2007, Hasselt Groene Boulevard Slachthuiskaai
Dada Design, Opgepast! Overstekend wild, 2007, Hasselt, Groene Boulevard, Koning Boudewijnlaan
het art-nouveauhuis 'Huis Van Straelen'
Oud Gasthuis aan de Kempische Poort
Vlaams Huis, Koningin Astridlaan
Nuvola single chevron right.svg Zie Lijst van onroerend erfgoed in Hasselt voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Stripverhaalroute[bewerken]

Na de stripmurenroute in Brussel en Antwerpen besloot men in 1996 om ook in Hasselt muren met grote afbeeldingen van Belgische stripfiguren te maken.

Er zijn muurschilderingen gemaakt van de stripreeksen Nero, Jommeke, De Kiekeboes, Urbanus, Suske en Wiske, Samson en Gert, Sammy, De Rode Ridder, Bakelandt. In de muurschilderingen werden typische Hasseltse thema's verwerkt. Intussen (2014) zijn alle stripmuren verwijderd bij het uitvoeren van verbouwingswerken.

Natuur[bewerken]

Het Kapermolenpark is een groene plek in de stad. In het park is er een speeltuin voor de kinderen en een vijver. In de zomer vinden er elke week concerten plaats. Aan het Kapermolenpark is een binnen- en buiten zwembad verbonden, inclusief tennisterreinen en sinds medio 2006 een van de grotere openluchtskateparken in Europa. Het Kapermolenpark loopt verder in de Japanse Tuin, de grootste van Europa.

Cultuur[bewerken]

Dialect[bewerken]

Het Hasselts is een Limburgs stadsdialect.

Evenementen[bewerken]

  • In september vindt in Hasselt de jaarlijkse kermis plaats. Traditioneel wordt deze geopend met een vuurwerk.
  • De zevenjaarlijkse Virga Jessefeesten (45e editie in 2010)
  • Pukkelpop
  • Rimpelrock
  • Jeneverfeesten
  • Ketnet Freezzz (van 2002 tot 2007)
  • Het Schlagerfestival
  • Play! Festival Hasselt
  • Hasselt Studenten Regatta
  • Autoloze Zondag (elke laatste zondag van mei met oa de Stiletto Run Hasselt)
  • Theater op de markt
  • Live in Hasselt
  • Hasseltse Wijnbeurs
  • Meiboomplanting op de vooravond van 1 mei
  • In 2005 werd in Hasselt het Junior Eurovisiesongfestival gehouden.
  • Sinds 2005 vindt er in Hasselt een Triënnale voor beeldende kunst, mode en design plaats. De triënnale onderzoekt de cross-overs tussen beeldende kunst, mode en design. Een vijftigtal regionale, nationale en internationale kunstenaars en ontwerpers tonen hoe ze de brug naar andere disciplines slaan, partnerschappen aangaan en met hun werk duidelijk op zoek zijn naar een sociale impact. De triënnale bestaat uit tentoonstellingen en manifestaties in onder andere het Kunstencentrum Z33, het Cultuurcentrum, het Modemuseum Hasselt, het Nationaal Jenevermuseum Hasselt, het PHIKO en op straten en pleinen. Na de eerste editie Super! in 2005, werd SuperStories in 2009 en SuperBodies in 2012 georganiseerd.

Recreatie[bewerken]

De stad maakt reclame met de slogan "Hoofdstad van de Smaak"[6], ter promotie van de horecazaken en winkels. Op de Grote Markt zijn er talrijke cafés, restaurants en tavernes evenals in de rest van de stad. De Demerstraat en de Koning-Albertstraat zijn de belangrijkste winkelstraten. Zowel in de Kapelstraat als in de Hoogstraat, zijstraten van deze winkelas, bevinden zich over het algemeen de duurdere winkels.

Met de Grenslandhallen beschikt de stad over een accommodatie voor nationale en internationale sport-, cultuur- of muziekevenementen, congressen en beurzen. Verder is er het congrestheater dat dient voor congressen, seminaries en theaterproducties of kleinere concerten. In 2004 is de Ethias Arena aangebouwd. Deze grote hal voldoet aan de Olympische normen. De maximumcapaciteit bedraagt meer dan 21.000 staanplaatsen en meer dan 16.000 zitplaatsen. De Ethias Arena dient voor grote concerten, sportevenementen of als uitbreiding voor beurzen. Samen met de Ethias Arena is er een artiestendorp gebouwd en een studio/fuifbunker. Deze wordt gebruikt voor fuiven en als aanvulling voor de Ethias Arena of als opnamestudio. Centraal in de Grenslandhallen bevindt zich een restaurant. Naast de Grenslandhallen ligt Plopsa Indoor Hasselt, een overdekt themapark, open sinds einde 2005.

Voor film is er de keuze tussen het filmcomplex Kinepolis of "Zebracinema", een project van de provincie Limburg in het begijnhof, voor de betere film. Uitgaansmogelijkheden zijn er met de talloze clubs en cafeetjes. In Hasselt stond tot 2012 de grootste discotheek van België, de Versuz.

Mobiliteit[bewerken]

Hasselt ligt op een knooppunt van verkeerswegen en spoorlijnen.

Autoverkeer[bewerken]

De belangrijkste verkeersader is de autosnelweg E313 Luik-Hasselt-Antwerpen. Verder is Hasselt omsloten door twee concentrisch gevormde ringwegen. De Grote Ring (ongeveer 10 km) welke het verkeer uit de bebouwde kom van de stad moet houden en de Kleine Ring (ongeveer 2,5 km), ook wel Groene Boulevard genoemd, welke het verkeer uit het centrum van de stad moet houden. Het centrum is dan ook nagenoeg autovrij. Verder zijn er belangrijke verkeersassen richting Tongeren, Sint-Truiden, Genk, Diest, Maastricht en Eindhoven.

Openbaar vervoer[bewerken]

Hasselt is een kruispunt van spoorwegen naar Luik, Genk, Antwerpen en Brussel. Vlak bij het centrum, juist buiten de binnenring, ligt het station. Het station van Hasselt is een intercitystation met rechtstreekse verbindingen naar onder andere Luik en Brussel. Vanaf het station vertrekken ook alle bussen. De stadslijnen (H-lijnen) waren vanaf 1997 voor iedereen gratis. De andere lijnen waren voorheen gratis op het grondgebied van Hasselt voor de inwoners van de stad. In april 2013 werd echter door het schepencollege besloten om de subsidies voor de gratis bussen om budgettaire redenen stop te zetten. Op 1 januari 2014 kwam na 16 jaar een einde aan het volledig gratis busvervoer. Vanaf die datum kunnen enkel nog jongeren onder de negentien jaar en 65-plussers gratis met de bus reizen.[7]

In februari 2007 is het plan gelanceerd voor de bouw van een lightrailverbinding tussen Hasselt en Maastricht. De werken omtrent dit onderdeel van het Spartacusplan zullen in 2014 starten.

Nuvola single chevron right.svg Voor gedetailleerde informatie, zie Sneltram Hasselt - Maastricht

Vroegere tramnet[bewerken]

Op 1 september 1899 werd de eerste buurtspoorweglijn, Leopoldsburg - Hasselt - Borgloon geopend. Op 1 juli 1900 werd de lijn Hasselt - Herk-de-Stad geopend.[8] De buurtspoorwegen besloten de drie lijnen rond Hasselt te elektrificeren voor een stadstramnet. De buurtspoorweglijnen werden geëlektrificeerd tot de omliggende dorpen Zonhoven, Kuringen en de halte Trekschuren in Rapertingen. Om de nieuwe mijnen te ontsluiten werd op 20 september 1936 een nieuwe elektrische tramlijn geopend van Hasselt naar Genk met een grote lus langs Waterschei en Winterslag. De lus werd in beide richtingen bereden. Nog tijdens de oorlog, op 1 februari 1944, werd de elektrische tramdienst doorgetrokken tot Houthalen (mijnen). (lijn geopend op 20-10-1941) De elektrische tram bereikte uiteindelijk op 19 augustus 1952 Heusden (Cité). Al bij de inval van de Duitsers, op 10 mei 1940, waren de elektrische trams naar Kuringen en Trekschuren opgeheven. De hele elektrische tramlijn naar Heusden (Cité) werd al op 21 mei 1955 opgeheven, drie jaar na de elektrificatie. De overblijvende tramlijn naar Genk, Waterschei en Winterslag werd op 31 januari 1958 opgeheven, waarna het tramtijdperk definitief voorbij was. Alle overblijvende regionale motortram diensten vanuit Hasselt waren al lang opgeheven.

Vlak bij het spoorwegstation was er een grote tramstelplaats en werkplaats waar trams werden gebouwd. Dit is nu een busstelplaats van De Lijn.

Vliegverkeer[bewerken]

Sportvliegtuigen kunnen gebruikmaken van het Hasseltse vliegveld Kiewit.

Economie[bewerken]

Onderwijs[bewerken]

Hasselt telt drie hogescholen: de XIOS Hogeschool Limburg, de Provinciale Hogeschool Limburg en de Katholieke Hogeschool Limburg. Deze bieden onder meer opleidingen in de gezondheidszorg, sociaalagogisch werk, kunst, architectuur, ingenieursopleidingen en lerarenopleidingen aan.

Ook is er de Universiteit Hasselt, met een campus in Diepenbeek en sinds 2007 ook in Hasselt zelf. De Universiteit van Hasselt werkt samen met de Universiteit van Maastricht, onder meer in de transnationale Universiteit Limburg (tUL), Doctoral School for Medicine & Life Sciences en met de Technische Universiteit Eindhoven.

In Hasselt volgen ruim 14.000 studenten een hogere opleiding.

Het secundair onderwijs in Hasselt trekt leerlingen aan van de omgeving met het aanbod aan studierichtingen en het beschikbare openbaar vervoer. Het stadsbestuur vroeg in 2010 de scholen om de aanvangsuren van de lessen te spreiden, een poging om de ochtendfiles te beheersen. Sommige studierichtingen o.m. in het kunstsecundair onderwijs worden in Vlaanderen enkel in Hasselt aangeboden. Enkele scholen in Hasselt zijn het Virga Jessecollege, Kindsheid Jesu, het Koninklijk Atheneum en het Technisch Instituut Heilig Hart.

Sport[bewerken]

Verenigingen[bewerken]

  • Hasselt herbergt sportclubs en fitnessruimten, verscheidene sportcentra en een overdekte schaatsbaan, het Bloso-centrum De Schaverdijn. Voor de jongeren is er de mogelijkheid tot skaten in een overdekt skatepark. Grenzend aan de site van de Grenslandhallen bevindt zich een golfterrein.

Evenementen[bewerken]

Bekende personen geboren in Hasselt[bewerken]

Partnersteden[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties