Heerd

Heerd is de benaming voor een boerderij in Groningen.

Met de heerd wordt eigenlijk de haard, de stookplaats (heerdstede), bedoeld, maar is in de loop van de geschiedenis de pars pro toto van de boerderij (het gebouw) en de bijbehorende landerijen geworden. Alles dus wat bij de heerd hoort.

Veel boerderijen dragen dan ook een heerd (soms: heert) naam.

In de wijk Beijum in de stad Groningen zijn de meeste straten naar (bestaande en afgebroken) heerden genoemd. Enkele namen:

• Boelemaheerd
• Doornbosheerd
• Froukemaheerd
• Jaltadaheerd
• Rensumaheerd
• Sijgersmaheerd
• Stoepemaheerd
• Wilkemaheerd

Edele heerd

Het eerste gedeelte van de naam is vaak de familienaam van de eerste bewoners. Bij nieuwe bewoners werd de naam van de heerd niet gewijzigd. Dit had ook te maken met het feit dat het bewonen van sommige heerden bepaalde rechten gaf, bijv. bij de rechtspraak of in het bestuur van een zijlvest. Een heerd met dergelijke rechten werd een edele heerd genoemd. Niet de familie waarin iemand geboren was was bepalend, maar het eigendom dat men bezat. Later werd dit soort rechten los van de boerderij verkocht.