Heilige Militaire Constantijnse Orde van Sint-Joris
De Heilige Militaire Constantijnse Orde van Sint-Joris (Italiaans: "L'Ordine Costantiniano di San Giorgio") is een zeer oude Europese Ridderorde.
Voor de uitgebreide geschiedenis van de Orde zie: Constantijnse Orde
Het motto van de Orde is "In hoc signo vinces" (Latijn: "In dit teken zult u overwinnen").
De Orde voert zijn geschiedenis terug tot Keizer Constantijn de Grote en ontleent aan hem ook zijn naam. Mogelijk bestond de Orde in 1261. Er valt over de vroegste periode van de Orde niets met zekerheid te zeggen.
In de 16e eeuw werd de orde, in de persoon van de Grootmeester en eigenaar, vanuit de Balkan naar Rome en vervolgens naar Parma overgebracht. Deze Grootmeester heeft de orde verkocht.
Karel I van Parma die als Karel III Koning van Napels was droeg het grootmeesterschap van de Orde aan zijn zoon de Koning van Napels over en ook nu nog is het hoofd van het Huis Bourbon-Beide Siciliën, Z.K.H. Don Carlos Hertog van Calabrië, Grootmeester van de Orde. Deze titel vererft in de mannelijke lijn en is steeds als een aparte waardigheid beschreven en overgedragen.
In Parma was Napoleons Keizerin Marie Louise op 9 juli 1815 aan het bewind gekomen en zij had zich op 26 februari 1816 tot "Grootmeesteres van de Constantijnse Orde van Sint-Joris" geproclameerd. De Koning van Napels deed geen afstand van zijn recht op de Orde zodat er sindsdien twee grootmeesters en twee Orden zijn.
Carel Hugo van Bourbon-Parma en sinds 28 augustus 2010 diens zoon Carlos de Bourbon de Parme zijn grootmeester van deze Constantijnse Orde van Sint-Joris. Termen als "Heilig" en "Militair" worden in de naam van de Parmesaanse orde niet gebruikt. De Napolitaanse pretendent erkent de Constantijnse Orde van Sint-Joris niet als een opvolger van de Heilige Militaire Constantijnse Orde van Sint-Joris. De titulair hertogen van Parma en Piacenza hebben in het verleden benoemingen in de Heilige Militaire Constantijnse Orde van Sint-Joris aangenomen wat in Napels als een de facto erkenning van de Napolitaanse aanspraken wordt gezien[1].
Als soevereine van Parma heeft Marie Louise rechtens een orde kunnen stichten en deze een naam naar haar goeddunken kunnen geven. Wanneer deze Constantijnse Orde van Sint-Joris als een dynastieke orde van de hertogen van Parma wordt gezien dan heeft ook de huidige chef van het Huis Bourbon-Parma recht op het grootmeesterschap van de door haar ingestelde orde. De overeenkomst met de Napolitaanse orde is dan niet ter zake doende omdat het om twee verschillende orden en verschillende lichamen in het volkenrecht gaat.
In recente berichten van het Huis Parma na het overlijden van Prins Carel Hugo heet de Parmezaanse orde weer "Sacro Angelico Imperiale Ordine Costantiniano di San Giorgio"[2].
Doel en organisatie van de Heilige Militaire Constantijnse Orde van Sint-Joris
Anders dan de Orde van Malta is deze Orde géén kerkelijke orde en wordt zij niet door het kerkelijk recht geregeerd. De banden tussen Vaticaan en Heilige Militaire Constantijnse Orde van Sint-Joris zijn desondanks zeer innig; Zijne Eminentie Dario Kardinaal Castrillón Hoyos, een curiekardinaal is Grootprior van de Spaans-Napolitaanse tak van de Orde en Kardinaal Vanhoye is Grootprior van de Frans-Napolitaanse tak van de Orde.
Doel van de Orde is volgens de Statuten het "vermeerderen van de glorie van het kruis" en propaganda voor de kerk. Vergeleken met de Orde van Malta is de Orde klein en haar goede werken zijn daarom beperkt. Er is sprake van steun aan ziekenhuizen en kerken maar de nadruk ligt op kerkbezoek en liturgie.
In de in het Latijn gestelde diplomas van de Orde noemt de Spaanse Grootmeester zich "Carolus Borbonius Calabriae Dux, Dei gratia et jure hereditario Equestris Ordinis et Inclytae Militaris Religionis Constantinianae Sancti Georgii Sub Divi Basilii Regula, Magnus Magister".
De Orde vraagt van zijn , uitsluitend Katholieke, leden onvoorwaardelijke trouw aan de kerk en eist een " perfect Christelijke" levenswandel. De leden, het gaat tegenwoordtig om adellijke èn niet adellijke katholieken, dienen ook actief het Christendom te verspreiden. De Orde is altijd internationaal actief geweest. Ook in de jaren dat vooral Parmezanen en Napolitanen in de Orde werden opgenomen waren er Engelse (Jacobitische) en Spaanse ridders. Onder leiding van Kardinaal Bevilacqua, Aartsbisschop van Philadelphia is een Noord-Amerikaanse associatie van ridders actief. Over de gehele wereld verspreid zijn er in 2006 140 grootkruisen (de 12 kardinalen en 12 andere koninklijke prinsen niet meegeteld) en 2300 ridders en dames. De Orde is vooral actief in Rome, Napels en Spanje maar omdat de Orde in 1860 al haar bezit aan de Italiaanse staat verloor is zij beduidend minder actief dan de grote en rijke Orde van Malta.
De twee obediënties van de Napolitaanse Orde [bewerken]
Sinds 1960 zijn er twee Grootmeesters en twee obediënties; in Spanje onder Infante Don Carlos de Borbón y Borbón, Hertog van Calabrië, een van de Ridders van het Gulden Vlies, en in Italië onder Carlo Borbone delle Due Sicilie, Hertog van Castro.
Er is veel discussie over wie het rechtmatige hoofd van het Huis van Bourbon Twee Siciliën is, al is het eigendom van de orde, een waardigheid die verkocht, overgedragen en geërfd kan worden, daaraan niet strikt verbonden. Met strijdt over de vraag of prins Carlo, de neef van de laatste koning van Napels en Sicilië en zoon van de aangewezen erfgenaam van de troon, in 1900 in de zogenaamde Akte van Cannes heeft afgezien van zijn rechten op de troon van Napels en Sicilië. De pretendent van de troon had bepaald dat zijn oudste zoon als erfgenaam van de troon zou gelden maar deze agnaat stierf in 1960 zonder mannelijke erfgenamen, en een andere regeling voor de erfopvolging was er niet. De afstammelingen van Prins Carlo betogen sindsdien dat de afstand van de rechten op Napels alleen geldt als zij op hun beurt de Spaanse troon zouden erven, en baseren hun claim op het eerstgeboorterecht. De Hertog van Castro beschouwt de Akte van Cannes niet als een definitieve afstand van de rechten op de troon van Napels[3].
Het bezit van de Constantijnse Orde werd niet genoemd in de Akte van Cannes. Dat was niet nodig want het de Grootmeester nooit verbonden aan de Napolitaanse kroon. Daarom droegen de koningen van Napels de keten van de Grootmeester nooit samen met de decoraties van dat Koninkrijk.
De officiële evenementen van de obediëntie onder de hertog van Calabrië omvatten een maandelijkse Mis in de basiliek van Santa Croce al Flaminio in Rome en ook bijeenkomsten in Palermo, Milaan, Essonne, Londen, Luxemburg en Lissabon. De tak van de hertog van Castro houdt regelmatig bijeenkomsten in de kerk van San Giorgio al Velabro in Rome maar ook in Napels en andere Italiaanse steden, in de Kathedraal van Westminster in Londen en andere steden in Europa en in Washington in de Verenigde Staten[3].
De huidige graden en versierselen van de Heilige Militaire Constantijnse Orde van Sint-Joris [bewerken]
- De Grootmeester
Op de mantel van de Grootmeester is het kruis van de Orde omringd door een keten met de afbeelding van Sint-Joris. De mantels van de andere graden verschillen; de hogere rangen hebben fraai geborduurde kruisen, de lagere rangen dragen eenvoudiger kruisen.
- De "Koninklijke Deputatie" of Raad van de Orde
Deze Raad staat de Grootmeester bj in het besturen van de Orde.Ieder lid dient zolang als de Grootmeester hem of haar in de Raad beroept. De benoeming vervalt bij de dood van de Grootmeester. De hoge dignitarissen van de Orde, grootprefect, Grootkanselier, Plaatsvervangend Grootkanselier,President van de Raad, Grootprior en Plaatsvervangend Grootprior, Grootinquisiteur, Grootschatbewaarder en Secretaris zijn lid. Daarnaast zijn er 27 andere officieren en Raadsleden.
De Orde is ingedeeld in ridders in vier klassen, ieder van deze klassen bestaat uit meerdere graden en sinds 1908 kunnen dames in alle rangen en graden behalve die van Baljuw worden benoemd. De Orde kent maximaal 150 mannelijke en 75 vrouwelijke grootkruisen.
- De Rechtsridders, overeenkomend met de graad van Ridder van Justitie in de Orde van Malta . Deze ridders dragen een kruis met daarboven een dubbele verhoging in de vorm van een gouden koningskroon en een trofee. De Rechtsridders dragen een gouden ster met daarop het kruis van de Orde op de linkerborst.
- Baljuwen-Grootkruis met de Keten.
Zij dragen een keten met daaraan de figuur van Sint-Joris en de draak. Daarnaast dragen zij een juweel bestaande uit trofee, kroon, kruis en Sint-Joris aan een breed hemelblauw lint over de rechterschouder.Kardinalen en andere Koninklijke Prinsen worden altijd in deze rang en graad benoemd. Er mogen nooit meer dan vijftig baljuwen zijn. Dit aantal herinnert de Orde aan het aantal ridders in de vaandelwacht van Constantijn de Grote.
- Baljuwen-Grootkruis (Italiaans:"Bali Cavalieri di Gran Croce di Giustizia")
Zij dragen een juweel bestaande uit trofee, kroon, kruis en Sint-Joris aan een breed hemelblauw lint over de rechterschouder. dragen een gouden ster met daarop het kruis van de Orde op de linkerborst
- Rechtsridders-Grootkruis (Italiaans:"Cavalieri e Dame di Gran Croce di Giustizia")
Zij dragen een juweel bestaande uit trofee, kroon, kruis aan een breed hemelblauw lint over de rechterschouder. Sint-Joris ontbreekt.dragen een gouden ster met daarop het kruis van de Orde op de linkerborst
- Rechtsridder en Commandeur
De ridders dragen een juweel bestaande uit trofee, kroon en kruis aan een hemelsblauw lint om de hals. Daarnaast dragen zij een gouden ster met daarop het kruis van de Orde op de linkerborst.
- Dame van Justitie en Commandeur
Deze dames dragen een juweel bestaande uit trofee, kroon en kruis aan een hemelsblauw lint in een strik en een gouden ster met daarop het kruis van de Orde op de linkerborst. De ster van dames is iets kleiner dan die van de heren.
- Rechtsridder
Deze ridders dragen een juweel bestaande uit trofee, kroon en kruis aan een hemelsblauw lint om de hals en dragen een gouden ster met daarop het kruis van de Orde op de linkerborst.
- Dame van Justitie
Deze dames dragen een juweel bestaande uit trofee, kroon en kruis aan een hemelsblauw lint in een strik en een gouden ster met daarop het kruis van de Orde op de linkerborst.
De Ridders Jure Sanguinis (voorheen Ridders van Gratie, in een van de afdelingen van de Orde, die van Castro, worden zij ook nu nog zo genoemd). De rang komt overeen met die van de Ridder van Gratie en Devotie in de Orde van Malta. Kenmerkend voor de versierselen is dat de trofee boven de kroon en het kruis van de Orde ontbreekt.De Grootmeester kan als bijzonder blijk van zijn waardering ook aan deze ridders een gouden ster van de Orde toekennen, volgens het statuut is de ster van zilver.
- Ridders-Grootkruis Jure Sanguinis Italiaans:"Cavalieri e Dame di Gran Croce Jure Sanguinis")
Zij dragen een juweel bestaande uit kroon en kruis aan een breed hemelblauw lint over de rechterschouder. Sint-Joris ontbreekt. De s-Grootkruis dragen een zilveren ster met daarop het kruis van de Orde op de linkerborst.
- Ridder Jure Sanguinis en Commandeur
De ridders dragen een juweel bestaande uit kroon en kruis aan een hemelsblauw lint om de hals. Daarnaast dragen zij een zilveren ster met daarop het kruis van de Orde op de linkerborst.
- Dame Jure Sanguinis en Commandeur
Deze dames dragen een juweel bestaande uit kroon en kruis aan een hemelsblauw lint in een strik en een zilveren ster met daarop het kruis van de Orde op de linkerborst. De ster van dames is iets kleiner dan die van de heren.
- Ridder Jure Sanguinis
Deze ridders dragen een juweel bestaande uit kroon en kruis aan een hemelsblauw lint om de hals en dragen een zilveren ster met daarop het kruis van de Orde op de linkerborst.
- Dame Jure Sanguinis
Deze dames dragen een juweel bestaande uit kroon en kruis aan een hemelsblauw lint in een strik en een zilveren ster met daarop het kruis van de Orde op de linkerborst.
De Ridders van Verdienste. De rang komt overeen met die van de Ridder van Magistrale Gratie in de Orde van Malta. Kemmerkend voor de versierselen is dat de kroon boven het kruis van de Orde ontbreekt.De Grootmeester kan als bijzonder blijk van zijn waardering ook aan deze ridders een gouden ster van de Orde toekennen, volgens het statuut is de ster van zilver.
- Ridders-Grootkruis van Verdienste Italiaans:"Cavalieri e Dame di Gran Croce di Merito")
Zij dragen een kruis aan een breed hemelblauw lint over de rechterschouder. Sint-Joris ontbreekt. De Ridders-Grootkruisdragen een zilveren ster met daarop het kruis van de Orde op de linkerborst
- Ridder van Verdienste en Commandeur
De ridders dragen een kruis aan een hemelsblauw lint om de hals. Daarnaast dragen zij een zilveren ster met daarop het kruis van de Orde op de linkerborst.
- Dame van Verdienste en Commandeur
Deze dames dragen een kruis aan een hemelsblauw lint in een strik en een zilveren ster met daarop het kruis van de Orde op de linkerborst. De ster van dames is iets kleiner dan die van de heren.
- Ridder van Verdienste
Deze ridders dragen een kruis aan een hemelsblauw lint om de hals en dragen een zilveren ster met daarop het kruis van de Orde op de linkerborst.
- Dame van Verdienste
Deze dames dragen een kruis aan een hemelsblauw lint in een strik en een zilveren ster met daarop het kruis van de Orde op de linkerborst.
De vierde categorie; Ridders "of office" (Italiaans:"Cavalieri e Dame di Ufficio (Croce al Merito)") draagt een klein ordekruis aan een driehoekig lint op de linkerborst.De Grootmeester kan als bijzonder blijk van zijn waardering ook aan deze ridders een gouden ster van de Orde toekennen.
Priesters, "Cappelani" van de Orde dragen hun ordeteken om de beide schouders voor de borst en niet om de hals. Zij dragen een apart vormgegeven ster en laten, ook als zij Ridders" van justitie" zijn de trofee boven hun kruis weg.
Het Constantijnse Erekruis [bewerken]
De Grootmeester verleent aan vooraanstaande niet-Katholieke christenen het "Constantijnse Erekruis". De hiermee onderscheiden personen worden daardoor geen lid van de Orde.
De oude rangen van de Orde [bewerken]
De Orde bestond in 1855 uit grootkruisen en ridders in vijf graden.
- Grootkruisen moeten van oude adel zijn en dragen het afgebeelde kleinood aan een hemelsblauw lint over de rechterschouder en de ster van de Orde.Zij dragen bij bijzondere gelegenheden het juweel van Sint Joris en de draak aan een gouden keten
- Rechtsridders
- Donaten-Ridder
- Ereridder
- Ridder-Kapelaan
- Schildridder (Cavalieri Scudieri)
De heraldiek van de Heilige Militaire Constantijnse Orde van Sint-Joris [bewerken]
De ridders voren een kruis van de orde, aan lint of keten, in hun wapen. De priesters mogen dat niet doen, volgens de regels van de kerkelijke heraldiek mogen zij alléén de Orde van Malta en de Orde van het Heilig Graf in hun wapen opnemen.
Het aanzien van de Heilige Militaire Constantijnse Orde van Sint-Joris [bewerken]
De Orde is niet onomstreden. Historici betwijfelen of Constantijn wel een Orde heeft gesticht en de rechten van de nakomelingen van de Comnenen en de overdracht van de Orde aan Parma zijn juridisch omstreden. De Orde heeft desondanks veel aanzien en een aantal prominente Rooms Katholieke edelen is in de Orde opgenomen.
De Nederlandse Oud-minister van Buitenlandse Zaken Jozef Luns was grootkruis in de Napolitaanse tak van de Orde. De orde heeft tal van vooraanstaande Italiaanse en Spaanse leden waaronder Kardinaal Crescenzio Sepe.
Zie ook [bewerken]
Als Patroon van de ridderschap was de Heilige Giorgio of Sint-Joris een populair motief bij het stichten en vormgeven van Ridderorden. Zie daarom ook:
Literatuur [bewerken]
- Maximilian Gritzner: "Handbuch der Ritter- und Verdienstorden" Leipzig 1893
- "Almanach de Gotha" editie 2000 Londen
- Gustav Adolph Ackermann: "Ordensbuch" Annaberg 1855
- Guy Stair Sainty, "Sacred Military Order of Constantine of Saint George" 1976
Externe link [bewerken]
- Het museum van de Orde [1]
 |
Portaal Ridderorden |
Bronnen, noten en/of referenties
|
| De Ridderorden in Napels en het Koninkrijk der Beide Siciliën |  |
|---|---|
|
Heilige Militaire Constantijnse Orde van Sint-Joris · Orde van de Heilige Ferdinand en de Verdienste · Orde van Frans I · Orde van Sint-Januarius · Orde van de Halve Maan · Orde van de Beide Siciliën · Militaire Orde van Sint-Joris van de Wedervereniging |
