Helofytenfilter

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Helofytenfilter om afvalwater van een boerderij te zuiveren in de Gooiermars bij Deventer

Een helofytenfilter of moerasfilter is een filter dat met behulp van een bepaald soort planten afvalwater zuivert tot een kwaliteit die onschadelijk is voor het milieu. Helofytenfilters worden aangelegd om bijvoorbeeld vijvers of afstromend water van wegen te filteren. Ook het zuiveren van huishoudelijk afvalwater is mogelijk.

Werking van het filter[bewerken]

De planten in helofytenfilters leveren zelf niet de grootste bijdrage aan de zuivering, dit gebeurt vooral door bacteriën die in de bodem leven. De planten zorgen wel in hoge mate voor een goed leefklimaat voor die bacteriën. Rondom de wortels van de planten leven talloze bacteriën die zuurstof nodig hebben. In vloeivelden en horizontaal doorstroomde filters werken de planten als een soort zuurstofpomp die via de wortels zuurstof onder het wateroppervlak inbrengen. De bacteriën zetten afvalstoffen uit het water om in voedingsstoffen voor zichzelf en voor de planten. Verder naar onderen in een helofytenfilter zijn bacteriën die zonder zuurstof leven actief. Deze voeden zich onder andere met de afvalstoffen van de zuurstofminnende bacteriën hoger in het filter. Zo wordt het water op een natuurlijke manier gezuiverd, zonder dat er stoffen behoeven te worden toegevoegd. Het zuiveringsrendement van helofytenfilters is hoog terwijl het energiegebruik laag is, hooguit dient het water eenmalig te worden opgepompt om goed over het filter verdeeld te worden. Dit laatste gebeurt met name bij verticaal doorstroomde filters waarbij de beluchting in belangrijke mate plaatsvindt door onderbrekingen in de bevloeiing. Op decentrale locaties zijn helofytenfilters een alternatief op communale zuiveringen. De kosten voor het aansluiten op de riolering kunnen hoger zijn dan de aanschaf van het relatief eenvoudige helofytenfilter.

Typen helofytenfilters[bewerken]

Er bestaan verschillende typen helofytenfilters.

  • Het simpelste type is het vloeiveld. Hierbij stroomt het verontreinigde water over de bodem van een moeras, tussen de planten door. Vanzelfsprekend past dit alleen maar bij matig verontreinigd water, anders zou geuroverlast het logische gevolg zijn.
  • Een iets ingewikkelder systeem is het horizontaal doorstroomd helofytenfilter. Het wordt veel toegepast in de Verenigde Staten en in Engeland, maar ook in West Europa. Hierbij gaat het verontreinigde water door de bodem, zonder in contact te komen met de buitenlucht. Dit type filter is vaak opgebouwd met wat grover materiaal (van grof zand tot grind).
  • In Nederland is het zogenaamde verticaal doorstroomde helofytenfilter het meest gebruikelijk. Het vuile water zakt in ongeveer 24 uur door het fijne zand waarmee dit filter is gevuld. Als het water uit het filter komt is het schoon genoeg om op het oppervlaktewater te worden geloosd.

Er zijn ook helofytenfilters met een systeem voor het toevoegen van extra zuurstof. De bio-activiteit wordt hiermee aanzienlijk vergroot wat de capaciteit van het filter ten goede komt.

Waterkwaliteit[bewerken]

Het gezuiverde water uit een helofytenfilter (effluent) is niet geschikt als drinkwater tenzij gebruik wordt gemaakt van een extra zuiveringsstap zoals nano- of ultrafiltratie. De investering in een nazuivering is alleen aantrekkelijk in landen waar water schaars is en drinkwater duur. Per persoon is ongeveer 3 m² filter nodig zonder de toevoeging van zuurstof.

Er zijn verschillende keurmerken voor helofytenfilters.

Zie ook[bewerken]