Hemelumer Oldeferd

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Hemelumer oldeferd)
Ga naar: navigatie, zoeken
Hemelumer Oldeferd
Voormalige gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Hemelumer Oldeferd Wapen van Hemelumer Oldeferd
Situering
Provincie Vlag Friesland Friesland
Algemeen
Oppervlakte 64,35 km²
Inwoners (1 jan 1983) 4938 (77 inw/km²)
Overig
Voormalige gemeente 1816 - 1983
Opgegaan in Gaasterland-Sloten,
Nijefurd
Foto's
Het oude gemeentehuis van Hemelumer Oldeferd (2009)
Het oude gemeentehuis van Hemelumer Oldeferd (2009)
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Súdwest-Fryslân

Hemelumer Oldeferd (Fries: Himmelumer Aldefurd) is een voormalige gemeente in het zuidwesten van de provincie Friesland (Nederland) en heeft bestaan tot 1984. Hemelumer Oldeferd was gelegen aan het IJsselmeer.

Na de gemeentelijke herindeling op 1 januari 1984 is Hemelumer Oldeferd opgesplitst in twee delen. Een groot deel is samen met de stadjes Workum, Hindeloopen en Stavoren opgegaan in de nieuwe gemeente Nijefurd. Een klein deel in het oosten met de dorpen Elahuizen, deels voorheen Nijega, Kolderwolde en Oudega is samen met de gemeenten Gaasterland en Sloten opgegaan in de nieuwe gemeente Gaasterland, dat sinds juni 1985 Gaasterland-Sloten heet, officieel Friestalig Gaasterlân-Sleat.

Naam[bewerken]

Tot 1956 heette de gemeente Hemelumer Oldephaert en Noordwolde (H.O.N.). De naam van de gemeente is afgeleid van de oude hoofdplaats Hemelum; Oldeferd is het oude rechtsgebied: ferd (vrede); Noordwolde is het gebied in het zuidoosten van de gemeente waarin de dorpen Kolderwolde, Oudega en Elahuizen liggen. In 1955 besloot de gemeenteraad de naam te wijzigen naar Hemelumer Oldeferd. Deze naamswijziging had twee redenen. Ten eerste is de naam Oldeferd taalkundig correcter dan Oldephaert. Oldephaert deed ten onrechte denken aan oude vaart. Ten tweede was de oude naam erg lang en gaf de aanduiding Noordwolde verwarring met het dorp Noordwolde in de gemeente Weststellingwerf.[1][2]

Plaatsen[bewerken]

De gemeente Hemelumer Oldeferd bevatte in 1983 zeven dorpen. De hoofdplaats was Koudum. De Nederlandse namen waren de officiële, met uitzondering van It Heidenskip. De plaatsnaamborden in de gemeente waren eentalig Fries.

Aantal inwoners per woonkern op 1 januari 1983:

Nederlandse naam Friese naam Inwoners
Koudum Koudum 2579
Warns Warns 788
Hemelum Himmelum 541
Molkwerum Molkwar 316
Elahuizen Ealahuzen 287
Oudega Aldegea 247
Heidenschap (ged.) It Heidenskip 96
Kolderwolde Kolderwâlde 78

Bron: Provincie Friesland

Tot 1967 maakte ook Nijega (H.O.N.) deel uit van de gemeente, waarna dit dorp opging in Elahuizen. Een aantal buurtschappen in de gemeente waren: Bovenburen, Galamadammen, Laaxum, Scharl en Trophorne.

Zie ook[bewerken]

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
 Hindeloopen   Workum   Wymbritseradeel 
 Stavoren  Brosen windrose nl.svg  Gaasterland 
        
Bronnen, noten en/of referenties