Halfvingergekko's

Halfvingergekko's
Europese huisgekko
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren) Stam: Chordata (Chordadieren) Klasse: Reptilia (Reptielen) Orde: Squamata (Schubreptielen) Onderorde: Lacertilia (Hagedissen) Infraorde: Gekkota (Gekko's) Familie: Gekkonidae
Geslacht
Hemidactylus Gray, 1825
Afbeeldingen Halfvingergekko's op Wikimedia Commons Mediabestanden
Halfvingergekko's op Wikispecies Wikispecies
Portaal    Biologie

Halfvingergekko's (Hemidactylus) zijn een geslacht van hagedissen die behoren tot de gekko's (Gekkota) en de familie Gekkonidae. Veel soorten worden wel huisgekko genoemd. Er zijn in totaal 99 soorten, waarvan enkele wat bekender zijn, zoals de Europese en de Aziatische tjitjak.

Halfvingergekko's blijven over het algemeen klein, ongeveer 10 - 20 centimeter inclusief de staart. De wetenschappelijke geslachtsnaam Hemidactylus is te danken aan de relatief smalle tenen (hemi= half, dactylus= teen), die zeer kleine hechtgleufjes hebben. Huisgekko's werken enorme hoeveelheden insecten weg, zoals kakkerlakken, huiskrekels en vliegen.

Alle soorten zijn nachtactief en schuilen overdag in boomspleten of tegen de schors, waar de camouflage vaak zeer geschikt voor is. Omdat een aantal soorten nog algemeen voorkomt, de mens niet wordt geschuwd en de gekko's in de kleinste spleet kunnen kruipen, duiken ze op de meest vreemde plaatsen op. Het licht dat 's nachts door lampen en huizen wordt verspreid lokt insecten, en trekt dus indirect gekko's aan. De gekko plakt liefst verticaal tegen de muur met de kop naar beneden; geliefde plekken zijn bijvoorbeeld achter een kast of spiegel.

Enkele soorten, met name de Aziatische huisgekko (Hemidactylus frenatus), komen wereldwijd voor; Europa, Azië, Noord- en Zuid-Amerika, Australië en Afrika.

Zoals alle gekko's kunnen halfvingergekko's niet tegen lagere temperaturen en daarom komen zij in Europa bijvoorbeeld alleen voor rond de Middellandse Zee. Omdat het vrij eenvoudig in leven te houden hagedissen zijn, is een aantal soorten populair in het terrarium.

Galerij: bekende soorten

• 

  Afrikaanse huisgekko (Hemidactylus mabouia)

• 

  Europese huisgekko (Hemidactylus turcicus)

• 

  Aziatische huisgekko (Hemidactylus frenatus)

Taxonomie

Halfvingergekko's trekken zich weinig aan van de mens, dit exemplaar is op jacht in een lantaarnpaal waar insecten op afkomen.

Het geslacht Hemidactylus is steeds aan verandering onderhevig geweest zodat er verwarring kan ontstaan over een aantal soorten. De soort Hemidactylus albofasciatus bijvoorbeeld behoorde lange tijd tot het geslacht Teratolepis, dat tegenwoordig net meer wordt erkend. De vroegere soort Teratolepis fasciata werd ook tot het geslacht Hermidactylus toegewezen maar dit geslacht had al een soort met de naam fasciatus. Daarom is de vroegere soort Teratolepis fasciata hernoemd naar Hemidactylus imbricatus.

Soorten

Geslacht Hemidactylus

• Hemidactylus aaronbaueri
• Hemidactylus agrius
• Hemidactylus albofasciatus
• Hemidactylus albopunctatus
• Hemidactylus anamallensis
• Hemidactylus angulatus
• Hemidactylus ansorgii
• Hemidactylus aporus
• Hemidactylus aquilonius
• Hemidactylus arnoldi
• Hemidactylus barbierii
• Hemidactylus barodanus
• Hemidactylus bavazzanoi
• Hemidactylus bayonii
• Hemidactylus beninensis
• Hemidactylus bouvieri
• Hemidactylus bowringii
• Hemidactylus brasilianus
• Brooks huisgekko (Hemidactylus brookii)
• Hemidactylus citernii
• Hemidactylus craspedotus
• Hemidactylus curlei
• Hemidactylus dawudazraqi
• Hemidactylus depressus
• Hemidactylus dracaenacolus
• Hemidactylus echinus
• Hemidactylus fasciatus
• Hemidactylus flaviviridis
• Hemidactylus forbesii
• Hemidactylus foudaii
• Tjitjak (Hemidactylus frenatus)
• Hemidactylus funaiolii
• Hemidactylus garnotii
• Hemidactylus giganteus
• Hemidactylus gleadowi
• Hemidactylus gracilis
• Hemidactylus granchii
• Hemidactylus graniticolus
• Hemidactylus granti
• Hemidactylus greefii
• Hemidactylus gujaratensis
• Hemidactylus homoeolepis
• Hemidactylus hunae
• Hemidactylus imbricatus
• Hemidactylus inintellectus
• Hemidactylus isolepis
• Hemidactylus jubensis
• Hemidactylus jumailiae
• Hemidactylus kamdemtohami
• Hemidactylus karenorum
• Hemidactylus klauberi
• Hemidactylus kushmorensis
• Hemidactylus laevis
• Hemidactylus lamaensis
• Hemidactylus lankae
• Hemidactylus laticaudatus
• Hemidactylus lavadeserticus
• Hemidactylus lemurinus
• Hemidactylus leschenaultii
• Hemidactylus longicephalus
• Hemidactylus lopezjuradoi
• Afrikaanse huisgekko (Hemidactylus mabouia)
• Hemidactylus macropholis
• Hemidactylus maculatus
• Hemidactylus makolowodei
• Hemidactylus matschiei
• Hemidactylus megalops
• Hemidactylus mercatorius
• Hemidactylus mindiae
• Hemidactylus modestus
• Hemidactylus muriceus
• Hemidactylus newtoni
• Hemidactylus ophiolepis
• Hemidactylus ophiolepoides
• Hemidactylus oxyrhinus
• Hemidactylus palaichthus
• Hemidactylus parvimaculatus
• Hemidactylus persicus
• Hemidactylus platycephalus
• Thaise platstaartgekko (Hemidactylus platyurus)
• Hemidactylus porbandarensis
• Hemidactylus prashadi
• Hemidactylus pseudomuriceus
• Hemidactylus puccionii
• Hemidactylus pumilio
• Hemidactylus reticulatus
• Hemidactylus richardsonii
• Hemidactylus robustus
• Hemidactylus romeshkanicus
• Hemidactylus ruspolii
• Hemidactylus saba
• Hemidactylus sataraensis
• Hemidactylus scabriceps
• Hemidactylus shihraensis
• Hemidactylus sinaitus
• Hemidactylus smithi
• Hemidactylus somalicus
• Hemidactylus squamulatus
• Hemidactylus stejnegeri
• Hemidactylus subtriedrus
• Hemidactylus tanganicus
• Hemidactylus tasmani
• Hemidactylus taylori
• Hemidactylus tenkatei
• Hemidactylus thayene
• Hemidactylus treutleri
• Hemidactylus triedrus
• Hemidactylus tropidolepis
• Europese tjitjak (Hemidactylus turcicus)
• Hemidactylus vietnamensis
• Hemidactylus yerburyi

Bronvermelding

Referenties Bronnen (en) Peter Uetz & Jakob Hallermann - The Reptile Database – Hemidactylus - Website Geconsulteerd 19 februari 2012