Hendrik Casimir
 Voor de graaf en stadhouder, zie Hendrik Casimir I van Nassau-Dietz |
Hendrik Brugt Gerhard Casimir (Den Haag, 15 juli 1909 – Heeze, 4 mei 2000), zoon van de opvoedkundige Rommert Casimir, was een Nederlandse theoretisch natuurkundige. Hij is bekend vanwege zijn model voor supergeleiding (met Cor Gorter), het Casimir-effect (met Dirk Polder, 1948) en de Casimir-operator in de kwantummechanica. Hij was een invloedrijk bestuurder van Philips.
Inhoud |
[bewerken] Opleiding
Casimir studeerde theoretische natuurkunde bij Paul Ehrenfest aan de Rijksuniversiteit Leiden (1926-1929) en bij Niels Bohr aan de Universiteit van Kopenhagen (1929-1930). Hij promoveerde bij Ehrenfest in 1931 op een proefschrift over de kwantummechanica van een draaiend lichaam en de rotaties van moleculen.
[bewerken] Loopbaan
[bewerken] Universiteiten
Hij werkte in 1932 bij Wolfgang Pauli aan de Eidgenössische Technische Hochschule en van 1932 tot 1942 als medewerker aan de Rijksuniversiteit Leiden, waar hij in 1938 tevens tot bijzonder hoogleraar benoemd werd. Hij hield zich vooral bezig met elektromagnetische straling.
[bewerken] Philips
Na de sluiting van de universiteit in 1942 trad hij in dienst bij het Philips Natuurkundig Laboratorium (NatLab). Direct na de oorlog, in 1946, werd hij benoemd tot een van de drie directeuren. Van 1956 tot 1972 had hij als lid van de raad van bestuur de leiding over alle researchactiviteiten van Philips.
Hij bleef tot op hoge leeftijd actief: in 1999 publiceerde hij zijn laatste artikel.
[bewerken] Prijzen en lidmaatschappen
Hij was president van de Vereniging van Europese Natuurkundigen, lid en eerste president van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, buitenland lid van de US National Academy of Engineering (NAE), de Britse Royal Society en andere toonaangevende natuurkundige organisaties. Hij kreeg een tiental eredoctoraten en erelidmaatschappen en verscheidene Nederlandse en buitenlandse onderscheidingen. In 1985 ontving hij de Matteucci Medal.
[bewerken] Casimir-effect
In 1948 voorspelde Casimir met Dirk Polder op theoretische gronden het Casimir-effect. In 1958 werd zijn vermoeden experimenteel bevestigd.
[bewerken] Vernoemd
De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen en de Nordrhein-Westfälische Akademie der Wissenschaften stelden in 1997 het Hendrik Casimir-Karl Ziegler Onderzoekstipendium in met als doel de bevordering van de samenwerking tussen de Duitse en Nederlandse wetenschapsbeoefening door het uitwisselen van jonge veelbelovende onderzoekers.
[bewerken] Literatuur
- Haphazard Reality. Half a Century of Science 1983 (New York: Harper and Row) (autobiografie). Vertaald als Het toeval van de werkelijkheid. Een halve eeuw natuurkunde (Meulenhoff, 1983)
- Waarneming en visie; over wetenschap en maatschappij, Meulenhoff, 1987
- Portret in Biografisch Woordenboek van Nederland
| De Orde Pour le Mérite |  |
|---|---|
|
Nederlandse leden: Laurens Alma-Tadema · Hendrik Kern · Michael Jan de Goeje · Jacobus van 't Hoff · Pieter Geijl · Hendrik Lorentz · Jacobus Cornelius Kapteyn · Hendrik Casimir · Bartel Leendert van der Waerden |
