Herentals

Herentals

Stad in België
Geografie
Gewest	Vlaanderen
Provincie	Antwerpen
Arrondissement	Turnhout
Coördinaten	51°10′N, 4°50′E
Oppervlakte – Onbebouwd – Woongebied – Andere	48,56 km² (2009) 64,28% 12,16% 23,56%
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid	27.368 (01/01/2012) 49,39% 50,61% 563,58 inw./km²
Leeftijdsopbouw 0–17 jaar 18–64 jaar 65 jaar en ouder	(01/01/2008) 17,92% 64,36% 17,72%
Buitenlanders	2,74% (01/01/2008)
Politiek en bestuur
Burgemeester	Jan Peeters (sp.a)
Bestuur	sp.a, CD&V
Zetels sp.a CD&V N-VA Groen Vlaams Belang HNM	29 8 8 8 2 2 1
Economie
Gemiddeld inkomen	15.796 euro/inw. (2007)
Werkloosheidsgraad	7,18% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode 2200 2200 2200	Deelgemeente Herentals Morkhoven Noorderwijk
Zonenummer	014
NIS-code	13011
Politiezone	Neteland
Website	www.herentals.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Turnhout in de provincie Antwerpen
Portaal    België

Sint-Waldetrudiskerk

Lakenhal

Boerenkrijgmonument

Historische panden aan de Grote Markt

Herentals is een stad in de Belgische provincie Antwerpen. De stad telt ruim 27.000 inwoners, die de spotnamen "Klokkenververs" en "Peestekers" dragen. Sint-Waldetrudis is de patroonheilige van de stad. De stad is de hoofdplaats van het gerechtelijk kanton en kieskanton Herentals en de historische hoofdstad van de Kempen.

Geschiedenis

Middeleeuwen

De oudste kern van Herentals, nabij de huidige Sint-Waldetrudiskerk, behoorde tot het klooster van Ste-Waudru van Bergen (Henegouwen). Een tweede nederzetting, aan de Kleine Nete, werd in 1209 gesticht door hertog Hendrik I van Brabant en verkreeg stadsrechten.

Ze verwierf in 1303 een vrijheidskeur en groeide snel uit tot een centrum van economische welvaart. Het belang van de stad blijkt ook uit de vestiging van verschillende religieuze instellingen: gasthuis (ca. 1253), begijnhof (voor 1266), norbertinessenklooster Besloten Hof (1410), minderbroederklooster (1472) en een augustijnerklooster in 1613. Deze religieuze stichtingen hebben mede het aanzicht van de stad bepaald. Tot het einde van het Ancien Régime behoorde de heerlijkheid Herentals gemeenschappelijk aan de Brabantse hertogen en het Bergense klooster.

Moderne tijd

Tot 1936 was Herentals een deel van de Sint-Waldetrudisparochie. Buiten de oude stadskern kwamen drie nieuwe parochies tot stand: de Onze-Lieve-Vrouweparochie in 1936, de Sint-Antoniusparochie in 1965 en de Sint-Jan de Doperparochie in 1966.

Herentals kreeg op het einde van de twintigste eeuw ook naambekendheid dankzij wielerlegende Rik Van Looy, bijgenaamd 'de Keizer van Herentals' vanwege zijn opmerkelijke successen.

Geografie

Herentals is gelegen in het centrum van de Kempen. Naast de kerngemeente Herentals telt het huidige grondgebied nog twee deelgemeenten sinds de fusie van 1977: Noorderwijk en Morkhoven die beide bestaan uit een woonkern met vooral omliggend landbouwgebied.

De stad is gelegen langs de Kleine Nete. In het noorden vormt de Aa de grens met Poederlee. In het zuiden ligt de Wimp op de grens met Wiekevorst. Daarnaast is er ook nog het Albertkanaal dat in Herentals een aftakking heeft naar Bocholt: het Kanaal Bocholt-Herentals.

Aangrenzende gemeenten

Aangrenzende gemeenten
Vorselaar	Lille	Kasterlee
Grobbendonk, Herenthout		Olen
Heist-op-den-Berg		Westerlo

Demografie

Evolutie van het inwoneraantal

19e eeuw

Jaar	1806	1816	1830	1846	1856	1866	1876	1880	1890
Inwoneraantal	2733	2817	3280	4315	4570	4610	4493	4838	6007
Opmerking: resultaten volkstellingen op 31/12

20e eeuw tot aan herinrichting gemeenten

Jaar	1900	1910	1920	1930	1947	1961	1970	1976
Inwoneraantal	7304	8995	10.145	12.172	14.674	17.451	18.639	18.320
Opmerking: resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 31/12/1976

Na de gemeentelijke herinrichting

Jaar	1977	1980	1985	1990	1995	2000	2005	2012
Inwoneraantal	23.334	23.682	24.194	24.374	25.119	25.474	25.904	27.432
Opmerking: Inwoneraantal op 01/01 - Bron: NIS

Bezienswaardigheden

• Sint-Waldetrudiskerk (14e - 15e eeuw, Brabantse late gotiek, gerestaureerd 1974–1978. De kerk bevat een interessant altaarstuk uit het begin van de 16e eeuw van Passier Borreman dat de marteldood van de HH. Crispijn en Crispinianus, beschermheiligen van schoenmakers en leerlooiers voorstelt en verder schilderijen van Frans Francken (I) en Pieter-Jozef Verhaghen (18e eeuw), een bewerkt koorgestoelte uit de 17e eeuw en een Romaanse doopvont)
• Begijnhof Herentals (gesticht in 1266. In de 15e eeuw verbleven hier 300 begijnen. Het werd verwoest in 1578 door de beeldenstormers maar later heropgebouwd, met gotische kerk (1599–1614), 17e-eeuwse huizen (Fondatiehuis, Infirmerie) en poortgebouw uit 1622
• Lakenhal (ca. 1400, herbouwd in 1534, thans stadhuis) met belfort uit 1590 waarin een beiaard
• Boerenkrijgmonument - Aan de zuidzijde van de Lakenhal staat het boerenkrijgmonument. Het ruim vier meter hoge monument herinnert aan de slag bij Herentals op zondag 28 oktober 1798, één van de bloedigste episodes uit de opstand tegen het Franse regime. Het monument werd ontworpen door Ernest Dieltjens en onthuld in 1898.
• Overblijfselen van het Besloten Hofklooster (norbertinessen en later franciscanessen); 17de eeuw).
• Overblijfselen van het St.-Elisabethgasthuis (17de eeuw)
• Poorten en Vesten. Van de oude stadswallen resten nog de Zandpoort (14de eeuw, ten westen) en de Bovenpoort (1402, ten noorden). De Nederpoort en de Koeienpoort werden lange tijd geleden afgebroken.
• Het Augustijnenklooster
• De Hogewegmolen
• Talrijke vennen en bossen, gedeeltelijk op landduinen (onder andere de Kruisberg, met 16de-eeuwse grafkapel en uitkijktoren). Zie ook de Kempense Heuvelrug.
• Arboretum 'Le Paige'
• Het Netepark

Zie ook: Lijst van onroerend erfgoed in Herentals

Musea

• Art Center Hugo Voeten
• Museum 'Het Schedelhof'
• Hidrodoe (museum over water)

Natuur

Ten noorden van Herentals ligt het Peerdsbos en het Koningsbos. Op de grens van Herentals met Lichtaart ligt het natuurgebied Snepkensvijver.

Economie

Vroeger was Herentals een stad met een bloeiende lakenhandel. Thans is het een kleinstedelijk verzorgingscentrum met gevarieerde industrie. De industrie is gevestigd op verschillende industrieterreinen langsheen de afritten Herentals Industrie / Herenthout en Herentals-West / Grobbendonk van de E313. Daarnaast maakt de stad deel uit van het Economisch Netwerk Albertkanaal. De voornaamste sectoren zijn: voedingsmiddelen-, metaal-, textiel- en schoenindustrie, diamantbewerking) en langs de Boudewijnautosnelweg een KMO-zone van 268 ha.

In het centrum zijn vele winkels, in het Hofkwartier, op de Grote Markt, Bovenrij en vooral in de Zandstraat.

Religie

Voor de Katholieke Kerk vormt de stad Herentals samen met Olen de federatie Herentals-Olen die op haar beurt dan weer deel uitmaakt van het dekenaat Zuiderkempen in het Bisdom Antwerpen.

Mobiliteit

Er zijn in Herentals twee treinstations: station Herentals in het centrum en station Wolfstee in het industriepark. Per auto is Herentals bereikbaar via de A13 (E313). Rond de stad ligt de onvoltooide ringweg R15.

Politiek

Burgemeesters

• 1974-1995: Carl De Peuter (CVP)
• 1995-2000: Jos Van Thielen (CVP)
• 2001-heden: Jan Peeters (sp.a)

2013-2018

Burgemeester is Jan Peeters (sp.a). Hij leidt een coalitie bestaande uit sp.a en CD&V. Samen vormen ze de meerderheid met 16 op 29 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976

Partij	10-10-1976		10-10-1982		9-10-1988		9-10-1994		8-10-2000		8-10-2006		14-10-2012
Stemmen / Zetels	%	27	%	27	%	27	%	27	%	29	%	29	%	29
CVP1/CD&V2	39,421	13	51,31	17	39,471	12	40,751	13	28,111	10	26,892	8	24,912	8
VU1/VU&ID2	9,161	2	8,051	1	-		-		4,852	0	-		-
N-VA	-		-		-		-		-		-		24,75	8
PVV1/VLD2	12,511	3	10,941	2	8,221	1	-		13,522	4	-		-
VLD-EH	-		-		-		17,79	5	-		-		-
VLD+	-		-		-		-		-		12,00	3	-
SP1/sp.a2	15,051	4	14,741	4	16,971	5	22,461	6	29,961	10	32,602	11	25,352	8
AGALEV1/Groen!2/Groen3	-		-		6,641	1	10,891	2	8,321	2	8,892	2	8,973	2
PVDA	-		1,38	0	-		-		-		-		-
Vlaams Blok1/Vlaams Belang2	-		-		1,271	0	8,11	1	10,511	3	16,522	5	8,842	2
PBH	8,22	2	13,59	3	-		-		-		-		-
G B	8,27	2	-		-		-		-		-		-
NIEUW	7,37	1	-		-		-		-		-		-
E.H.	-		-		27,43	8	-		4,71	0	-		-
Blauw 2006	-		-		-		-		-		3,10	0	-
HNM	-		-		-		-		-		-		7,19	1
Totaal stemmen	15554		16950		17688		18109		18904		19847		20012
Opkomst %					95,89		94,4		93,91		94,60		91,27
Blanco en ongeldig %	3,28		4,78		4,64		4,94		3,15		3,74		3,54

De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt

Bekende inwoners

Geboren in Herentals

Bart Wellens, twee keer wereldkampioen veldrijden

• Hieronymus Francken (I) (1540 - 1610), schilder
• Frans Francken (I) (1542 - 1616), schilder
• Ambrosius Francken (I) (1544 - 1618), schilder
• Charles Auguste Fraikin (1817 - 1893), beeldhouwer
• René Baeten (1927 - 1960), motorcrosser
• Daniel Willems (1956), wielrenner
• Paul Herygers (1962), veldrijder
• Guy Van Sande (1963), acteur
• Inge Van Olmen (1966), actrice
• Johan Verstrepen (1967), wielrenner
• Daisy Thys (1969), actrice
• Bart Leysen (1969), wielrenner
• Christophe Lambrecht (1970), radiopresentator
• Tom Van Dyck (1972), acteur
• Bart Van Loo (1973), spreker en auteur
• Geert Omloop (1974), wielrenner
• Mario Aerts (1974), wielrenner
• Caren Meynen (1978), radiopresentatrice
• Bart Wellens (1978), veldrijder
• Hanna Mariën (1982), atlete
• Kristof Beyens (1983), atleet
• Remco Goetheer (1992), Nederlands atleet

Woonachtig in Herentals

Rik Van Looy, ex-wielrenner bijgenaamd De Keizer van Herentals

• Karen Damen, zangeres K3
• Marc Helsen, (reis)journalist en auteur
• Maarten Jagermeester, jeugdauteur
• Linda Mertens, zangeres
• Liesbet Slegers, illustratrice en auteur
• Guy Tegenbos, journalist De Standaard
• Jurgen Van den Broeck, wielrenner
• Kurt Van De Wouwer, ex-wielrenner
• Rik Van Looy, ex-wielrenner
• Erwin Vervecken, ex-veldrijder

Partnersteden

• Alpen (Duitsland)
• Cosne-Cours-sur-Loire (Frankrijk)
• IJsselstein (Nederland)

Zie ook

• Lijst van onroerend erfgoed in Herentals

Externe link

• Officiële website van de stad Herentals

Bronnen, noten en/of referenties

Mediabestanden

Zie de categorie Herentals van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

51° 11' NB, 4° 50' OL