Herentals

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Herentals
Stad in België Vlag van België
Vlag van Herentals Wapen van Herentals
Herentals
Herentals
Geografie
Gewest Flag of Flanders.svg Vlaanderen
Provincie Flag of Antwerp.svg Antwerpen
Arrondissement Turnhout
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
48,56 km² (2011)
63,94%
12,44%
23,62%
Coördinaten 51° 11' NB, 4° 50' OL
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
27.637 (01/01/2014)
49,21%
50,79%
569,12 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2008)
17,92%
64,36%
17,72%
Buitenlanders 3,19% (01/01/2010)
Politiek en bestuur
Burgemeester Jan Peeters (sp.a)
Bestuur sp.a, CD&V
Zetels
sp.a
CD&V
N-VA
Groen
Vlaams Belang
HNM
29
8
8
8
2
2
1
Economie
Gemiddeld inkomen 17.470 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 7,18% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
2200
2200
2200
Deelgemeente
Herentals
Morkhoven
Noorderwijk
Zonenummer 014
NIS-code 13011
Politiezone Neteland
Website www.herentals.be
Detailkaart
HerentalsLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Turnhout
in de provincie Antwerpen
Portaal  Portaalicoon   België
Boerenkrijgmonument
Historische panden aan de Grote Markt

Herentals is een stad in de Belgische provincie Antwerpen. De stad telt ruim 27.000 inwoners, die de spotnamen "Klokkenververs" en "Peestekers" dragen. Sint-Waldetrudis is de patroonheilige van de stad. De stad is de hoofdplaats van het gerechtelijk kanton en kieskanton Herentals en de historische hoofdstad van de Kempen.

Geschiedenis[bewerken]

Middeleeuwen[bewerken]

De naam Herentals werd voor het eerst vermeld in 1150 en behoorde tot het klooster van Ste-Waudru van Bergen (Henegouwen). In vergelijking met de andere Kempense dorpen en gemeenten was Herentals laat te horen. De eerste nederzetting was ook aan de Sint-Waldetrudiskerk waar de handel in West-Europa geleidelijk aan beter werd. Ook trokken veel handelaars en kooplieden naar het dorp en de Kleine Nete waar een tweede nederzetting werd gesticht. In 1209 kwamen er conflicten tussen de twee nederzettingen waarna hertog Hendrik I van Brabant in greep en verkreeg stadsrechten. Sinds oktober 1209 was Herentals officieel een stad.

De ontwikkeling van de stad was in het noorden nabij de Nete veel groter dan in het zuiden van de stad. Dit komt door de oprichting van het Gasthuis (1253) en het oude begijnhof (1266) die aan de Nete gelokaliseerd zijn. In 1303 kreeg Herentals van Hertog Jan II een vrijheidskeur voor stedelijke grondwet zoals administratie, wetgeving en rechtspraak tot het einde van het Ancien Régime. Ook groeide de stad snel uit tot een centrum van economische welvaart. De welvaart was in bloei door de lakennijverheid aan het Lakenhal waarna Herentalse lakenhandelaars over een groot deel van Europa handelde. In 1356 werd Herentals tot hoofdplaats van het markgravenschap gepromoveerd.

In de 15de eeuw kwamen in Herentals twee nieuwe kloosterstichtingen tot stand. In 1410 werd het Besloten Hof gesticht en na de oprichting van de kruisweg (1461) kwamen er spoedig een minderbroederklooster (1472). Herentals werd een burcht omringd met muren en 4 stadspoorten. Twee van deze poorten staan er nog steeds (De Bovenpoort en de Zandpoort). Herentals was een belangrijke garnizoensstad in de Kempen waardoor het leed van talrijke soldatenwoelingen in de 17de en 18de eeuw.

Moderne tijd[bewerken]

In de 19de eeuw herstelde Herentals zich geleidelijk economisch. Grotere bedrijven zoals lakenfabrieken en ijzernijverheid werden gevestigd in Herentals. Op het eind van de 19de eeuw kwam er ook een schoenfabriek die zou blijven aanhouden tot de Tweede Wereldoorlog. Door de uitbreidingen van veel nieuwe winkeltjes en landbouw moest de stad meer steen-, spoor- en waterwegen laten aanmaken. Het middeleeuws stadje had nu een oppervlakte van 2933 ha en had expansiemogelijkheden. Tot 1936 was Herentals een deel van de Sint-Waldetrudisparochie. Buiten de oude stadskern kwamen drie nieuwe parochies tot stand: de Onze-Lieve-Vrouweparochie in 1936, de Sint-Antoniusparochie in 1965 en de Sint-Jan de Doperparochie in 1966. Toch kwam in 1964 een firma van wereldformaat in de voedingssector, De Beukelaer. Herentals werd een belangrijk centraal gelegen stad in de Kempen. Geleidelijk aan kwam de Industriezone met een totaal van 341 ha en een derde nog niet wordt gebruikt. Op 1 januari 1977 werd Herentals gefuseerd met Noorderwijk en Morkhoven. Hierdoor steeg het aantal inwoners en de oppervlakte. Zowel beide dorpen namen de Herentalse stadswapen en stadszegel over.

Herentals kreeg op het einde van de twintigste eeuw ook naambekendheid dankzij wielerlegende Rik Van Looy, bijgenaamd 'de Keizer van Herentals' vanwege zijn opmerkelijke successen.

Geografie[bewerken]

Herentals is gelegen in het centrum van de Kempen en behoort tot het arrondissement van Turnhout. Naast de kerngemeente Herentals telt het huidige grondgebied nog twee deelgemeenten sinds de fusie van 1977: Noorderwijk en Morkhoven die beide bestaan uit een woonkern met vooral omliggend landbouwgebied.

De stad is gelegen ten zuiden van de Kleine Nete en het noorden is vooral een bebost gebied. In het noorden vormt de Aa de grens met Poederlee. In het zuiden ligt de Wimp op de grens met Wiekevorst. Daarnaast is er ook nog het Albertkanaal dat in Herentals een aftakking heeft naar Bocholt: het Kanaal Bocholt-Herentals. Herentals is rijk aan fauna en flora en heeft veel groen.

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
 Vorselaar   Lille   Kasterlee 
 Grobbendonk, Herenthout  Brosen windrose nl.svg  Olen 
 Heist-op-den-Berg   Hulshout   Westerlo 

Demografie[bewerken]

Evolutie van het inwoneraantal[bewerken]

19e eeuw[bewerken]

Jaar 1806 1816 1830 1846 1856 1866 1876 1880 1890
Inwoneraantal 2733 2817 3280 4315 4570 4610 4493 4838 6007
Opmerking: resultaten volkstellingen op 31/12

20e eeuw tot aan herinrichting gemeenten[bewerken]

Jaar 1900 1910 1920 1930 1947 1961 1970 1976
Inwoneraantal 7304 8995 10.145 12.172 14.674 17.451 18.639 18.320
Opmerking: resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 31/12/1976

Na de gemeentelijke herinrichting[bewerken]

Jaar 1977 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2012
Inwoneraantal 23.334 23.682 24.194 24.374 25.119 25.474 25.904 27.432
Opmerking: Inwoneraantal op 01/01 - Bron: NIS

Bezienswaardigheden[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Lijst van onroerend erfgoed in Herentals

Musea[bewerken]

Natuur[bewerken]

Ten noorden van Herentals liggen het Peerdsbos en het Koningsbos. Op de grens van Herentals met Lichtaart ligt het natuurgebied Snepkensvijver.

Economie[bewerken]

Vroeger was Herentals een stad met een bloeiende lakenhandel. Thans is het een kleinstedelijk verzorgingscentrum met gevarieerde industrie. De industrie is gevestigd op verschillende industrieterreinen langsheen de afritten Herentals Industrie / Herenthout en Herentals-West / Grobbendonk van de E313. Daarnaast maakt de stad deel uit van het Economisch Netwerk Albertkanaal. De voornaamste sectoren zijn: voedingsmiddelen-, metaal-, textiel- en schoenindustrie, diamantbewerking) en langs de Boudewijnautosnelweg een KMO-zone van 268 ha.

In het centrum zijn vele winkels, in het Hofkwartier, op de Grote Markt, Bovenrij en vooral in de Zandstraat.

Religie[bewerken]

Voor de Katholieke Kerk vormt de stad Herentals samen met Olen de federatie Herentals-Olen die op haar beurt dan weer deel uitmaakt van het dekenaat Zuiderkempen in het Bisdom Antwerpen.

Mobiliteit[bewerken]

Er zijn in Herentals twee treinstations: station Herentals in het centrum en station Wolfstee in het industriepark. Per auto is Herentals bereikbaar via de A13 (E313). Rond de stad ligt de onvoltooide ringweg R15.

Politiek[bewerken]

Burgemeesters[bewerken]

2013-2018[bewerken]

Burgemeester is Jan Peeters (sp.a). Hij leidt een coalitie bestaande uit sp.a en CD&V. Samen vormen ze de meerderheid met 16 op 29 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976[1] 10-10-1982[1] 9-10-1988[1] 9-10-1994[1] 8-10-2000[1] 8-10-2006[2] 14-10-2012[3]
Stemmen / Zetels  % 27 % 27 % 27 % 27 % 29 % 29 % 29
CVP1/CD&V2 39,421 13 51,31 17 39,471 12 40,751 13 28,111 10 26,892 8 24,912 8
VU1/VU&ID2 9,161 2 8,051 1 - - 4,852 0 - -
N-VA - - - - - - 24,75 8
PVV1/VLD2 12,511 3 10,941 2 8,221 1 - 13,522 4 - -
VLD-EH - - - 17,79 5 - - -
VLD+ - - - - - 12,00 3 -
SP1/sp.a2 15,051 4 14,741 4 16,971 5 22,461 6 29,961 10 32,602 11 25,352 8
AGALEV1/Groen!2/Groen3 - - 6,641 1 10,891 2 8,321 2 8,892 2 8,973 2
PVDA - 1,38 0 - - - - -
Vlaams Blok1/Vlaams Belang2 - - 1,271 0 8,11 1 10,511 3 16,522 5 8,842 2
PBH 8,22 2 13,59 3 - - - - -
G B 8,27 2 - - - - - -
NIEUW 7,37 1 - - - - - -
E.H. - - 27,43 8 - 4,71 0 - -
Blauw 2006 - - - - - 3,10 0 -
HNM - - - - - - 7,19 1
Totaal stemmen 15554 16950 17688 18109 18904 19847 20012
Opkomst % 95,89 94,4 93,91 94,60 91,27
Blanco en ongeldig % 3,28 4,78 4,64 4,94 3,15 3,74 3,54

De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt

Bekende inwoners[bewerken]

Geboren in Herentals[bewerken]

Bart Wellens, twee keer wereldkampioen veldrijden

Woonachtig in Herentals[bewerken]

Rik Van Looy, ex-wielrenner bijgenaamd De Keizer van Herentals

Partnersteden[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties