Herodes Archelaüs

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Herodes Archelaüs
Ethnarch van Judea
Periode 4 v.Chr. tot 6 na Chr.
Voorganger Herodes de Grote
Vader Herodes de Grote
Moeder Malthace
Munt van Herodes Archelaüs. Zijn naam is (in Griekse letters) weergegeven als 'Herodes'.

Herodes Archelaüs (gewoonlijk aangeduid als Archelaüs) was ethnarch over Judea van 4 v.Chr. tot 6 na Chr. Hij behoorde tot de Herodiaanse dynastie. Hij was een zoon van Herodes de Grote en Malthake, Herodes' Samaritaanse vrouw. Hij was de oudste volle broer van Herodes Antipas.

Opvolger van Herodes de Grote[bewerken]

Het Joodse land ten tijde van Archelaüs

██ Archelaüs' gebied

Tijdens Archelaüs jeugd zag het er niet naar uit dat hij ervoor in aanmerking zou komen zijn vader op te volgen. Lange tijd leek het erop dat Alexander en Aristobulus, de zonen van de Hasmoneese prinses Mariamne, deze eer te beurt zou vallen. Toen zij in 7 v.Chr. werden terechtgesteld op (overigens valse) beschuldiging van hoogverraad, was Herodes' oudste zoon Antipater de meest logische opvolger. Kort voor Herodes' dood werd ook hij echter terechtgesteld omdat hij een staatsgreep zou voorbereiden.

Archelaüs was bij Herodes' dood de oudste nog in leven zijnde zoon en hoopte dan ook het koningschap over heel het rijk van zijn vader te ontvangen. Weliswaar had Herodes in de laatste versie van zijn testament het rijk verdeeld onder drie van zijn zonen, maar in de maanden voor zijn dood had Herodes zijn testament zo vaak gewijzigd dat niemand goed wist hoeveel waarde hier nog aan gehecht moest worden. Herodes' leger steunde Archelaüs en riep hem uit tot koning over de Joden. Archelaüs wilde keizer Augustus echter niet voor het hoofd stoten en wees de titel af zolang Augustus nog geen uitspraken had gedaan over de opvolging.

Zodra de situatie in Judea dat toeliet, reisde Archelaüs naar Rome om van Augustus het koningschap te ontvangen. Hij ontmoette daar echter felle tegenstand van zijn broer Herodes Antipas en van een delegatie van vooraanstaande Joodse families, die wilden dat geen van Herodes' zonen de impopulaire vorst zou opvolgen. Keizer Augustus besloot daarop toch de laatste versie van Herodes' testament te volgen. Daarin was bepaald dat Filippus zou heersen over de noordoostelijke gebieden, Herodes Antipas over Galilea en Perea en Herodes Archelaüs over Judea (met inbegrip van Samaria en Idumea). Archelaüs ontving de titel ethnarch, die een lagere status aangaf dan 'koning'.

Heerschappij en impopulariteit[bewerken]

Direct na Herodes' dood braken op allerlei plaatsen in Judea onlusten uit. Velen hoopten dat er een einde zou komen aan de impopulaire Herodiaanse heerschappij. Archelaüs sloeg de opstanden neer, zelfs nog voor hij van keizer Augustus regeringsautoriteit had ontvangen. Hij trad daarbij op zeer bloedige wijze op, met bijna 3000 slachtoffers als gevolg. Zo maakte hij zich al meteen gehaat bij de Joodse bevolking.

Ook de rest van Archelaüs' heerschappij kenmerkt zich door een bijzonder hard optreden jegens zijn onderdanen. Er speelden echter nog meer factoren die zijn populariteit bij zijn onderdanen snel verder liet dalen:

  • Hij handhaafde de torenhoge belastingdruk uit de tijd van zijn vader en leefde tegelijkertijd in grote luxe, waarbij hij gul geschenken uitdeelde aan bevriende vorsten
  • Hij verving gemakkelijk de hogepriesters in de Joodse tempel, wat veel Joden een doorn in het oog was (Zie Lijst van Hogepriesters in de Herodiaanse periode). Vermoedelijk was Archelaüs bang dat de hogepriester te veel invloed zou uitoefenen.
  • Hij huwde Glaphyra, de weduwe van zijn halfbroer Alexander, ondanks dat haar eigen (tweede) man en Archelaüs' eigen vrouw nog in leven waren en handelde zo in strijd met de Thora.

Einde van Archelaüs' regering[bewerken]

In 6 na Chr. bezocht een delegatie van vooraanstaande Joden en Samaritanen keizer Augustus. Bij hem klaagden zij over Archelaüs' heerschappij en spraken uit dat zij hem onbekwaam achtten voor het koningschap. Keizer Augustus onthief Archelaüs daarop uit zijn ambt en verbande hem naar Vienna in Gallië. Judea werd een Romeinse provincie, een situatie die voortduurde tot de tijd van Herodes Agrippa I. Over Archelaüs is niets bekend uit de periode na zijn verbanning.

Nieuwe Testament[bewerken]

In het Nieuwe Testament wordt Archelaüs genoemd in het Evangelie volgens Matteüs (2:22) als de opvolger van Herodes. Voor Jozef en Maria is de opvolging reden zich niet in Judea te vestigen, maar terug te keren naar Nazareth in Galilea (dat niet onder Archelaüs' bestuur viel).

Mogelijk staat Archelaüs' reis naar Rome om van Augustus het koningschap te ontvangen model voor de gelijkenis van de ponden in het Evangelie volgens Lucas (19:11-27). Zijn naam wordt daarbij echter niet genoemd.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Antipater
 
Kypros
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Costobarus
 
Salomé I
 
 
 
 
 
 
Phasaël I
 
 
 
 
 
Jozef
 
Pheroras
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Doris
 
 
 
Mariamne I
 
 
 
 
 
 
 
 
Herodes I
 
 
 
 
 
 
Mariamne II
 
 
 
 
 
 
Malthake
 
 
 
Cleopatra
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Alexander
 
 
Aristobulus IV
 
Berenike
 
 
Antipatros
 
Kypros
 
Phasaël II
 
Salampsio
 
 
Jozef
 
Olympias
 
 
Herodes Archelaüs
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Antipatros
 
 
Mariamne
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Herodes Agrippa I
 
Kypros
 
Herodes Filippus
 
Herodias
 
Herodes Antipas
 
Aristobulus
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Mariamne
 
Herodes van Chalkis
 
Julia Berenice
 
Drusilla
 
Herodes Agrippa II
 
Aristobulus van Chalkis
 
Salomé II
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Filippus
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Berenicianus
 
Hyrcanus
 
Markus
 
Antonia
 
Herodes
 
Agrippa
 
Aristobulus

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • M. Stern, "The Reign of Herod and the Herodian Dynasty", in: S. Safrai, M. Stern (ed.), The Jewish People in the First Century (CRINT 1,1; Assen: Van Gorcum, 1974) 216-307.