Hertogin Hedwigepolder

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hertogin Hedwigepolder
Polder in Nederland Vlag van Nederland
Hertogin Hedwigepolder
Hertogin Hedwigepolder
Situering
Provincie Zeeland
Gemeente Hulst
Coördinaten 51° 21′ NB, 4° 13′ OL
Algemeen
Oppervlakte 2,99 km²
Portaal  Portaalicoon   Nederland
De Hertogin Hedwigepolder in 2012
Het anno 2012 enige nog bewoonde huis in de Hertogin Hedwigepolder

De Hertogin Hedwigepolder is een ingepolderd deel van het Verdronken Land van Saeftinghe, een natuurgebied in Zeeuws-Vlaanderen, Nederland. Een klein gedeelte van de polder ligt op Belgisch grondgebied. De naam verwijst naar Hedwige de Ligne (1877-1938), Hertogin van Arenberg, echtgenote van Engelbert IX Hertog van Arenberg (1872-1949), een kleinzoon van Prosper Lodewijk van Arenberg. De oppervlakte van het Nederlandse deel bedraagt 2,99 km².[1] De straten in de polder dragen de namen van de hertog en hertogin en hun drie kinderen (Engelbert, Erik en Lydia).

Het gebied was al voor de Tachtigjarige Oorlog bedijkt. Tijdens deze oorlog staken Nederlandse soldaten in 1584 om strategische redenen (inundatie) de laatste intact gebleven dijken door en verdween Saeftinghe onder water. In de 17e eeuw werd opnieuw begonnen met het bedijken, en in 1907 was de Hertogin Hedwigepolder het laatste op de zee veroverde gebied in de oosthoek van Zeeuws-Vlaanderen. De polder ligt naast de Prosperpolder die voor de helft Nederlands en voor de andere helft Belgisch is. Aan de oostzijde van de polder was een getijhaventje dat echter slechts korte tijd in gebruik was.

Ontpolderen[bewerken]

In een verdrag tussen Nederland en België over het Vlaamse Sigmaplan[2] werd vastgelegd dat de polder weer bij het Verdronken Land van Saeftinghe aangesloten zou worden (door het doorsteken van de dijken) bij wijze van natuurcompensatie (meer ruimte voor de Westerschelde). Vanwege dezelfde reden zou in België ook het aangrenzende deel van de Prosperpolder opnieuw worden aangesloten bij het Verdronken Land van Saeftinghe.

In Zeeland rees verzet tegen het idee een op de zee veroverd stuk land weer terug te geven. In 2008 werd door een commissie onder leiding van oud-minister Ed Nijpels bevestigd dat het onder water zetten van de polder de goedkoopste en meest effectieve manier zou zijn voor natuurcompensatie. In het verdrag is vastgelegd dat ontpoldering van de Hertogin Hedwigepolder volledig betaald wordt door Vlaanderen.

Gerda Verburg, minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, wees in april 2009 de ontpoldering af, omdat daar in Zeeland en in de Kamer veel verzet tegen was, en koos voor een nieuw buitendijks natuurgebied aan de oevers van de Westerschelde; aldus werd op 17 april 2009 door de ministerraad besloten.[3]

Op 19 augustus 2009 meldde de Volkskrant dat de Zeeuwse PvdA-Statenleden van mening verschilden met het kabinet en de lijn van de eigen partij inzake het verdiepen van de vaargeul.[4]

In oktober 2009 werd in een onderzoek door Grontmij opnieuw bevestigd dat er geen reëel alternatief is voor ontpolderen.[5] Bij verdrag was vastgelegd dat de werkzaamheden eind 2009 klaar moesten zijn, en de Antwerpse haven kondigde aan een schadeclaim te overwegen (geschatte jaarlijkse schade € 70 miljoen) als dit niet nagekomen zou worden. Op 9 oktober 2009 besloot het kabinet om toch maar te ontpolderen.[6]

Op 16 juni 2011 werd echter bekendgemaakt dat de Nederlandse regering als alternatief de Welzingepolder en Schorerpolder, nabij Vlissingen, wilde ontpolderen in plaats van de Hedwigepolder.[7]

Op 13 oktober 2011 uitte de Europese Commissie in een kritische brief aan staatssecretaris Henk Bleker van Landbouw haar twijfels over de alternatieve plannen voor het onder water zetten van de Hedwigepolder.[8][9] Volgens de commissie zullen de alternatieve maatregelen niet tot een groot, ecologisch coherent gebied leiden zoals dat het geval zou zijn met het oorspronkelijke plan.

Op 19 april 2012 werd bekend dat de provincie Zeeland schoorvoetend akkoord ging met het onder water zetten van een deel van de Hedwigepolder en twee andere gebieden in de provincie.[10] De PVV eiste echter bij monde van Kamerlid Richard de Mos instemming van de Zeeuwse bevolking middels een referendum voor zij akkoord zou gaan met (gedeeltelijke) ontpoldering. Provinciale Staten van Zeeland wilde geen referendum houden. Nadat gebleken was dat het referendum niet door zou gaan, trok de PVV haar steun in en dreigde er een patstelling rond de Hedwigepolder te ontstaan.[11] Een gehele ontpoldering van de Hedwigepolder leek[12] echter onontkoombaar omdat dit nog de enige manier zou zijn om veroordeling wegens niet-naleving van het internationaal verdragenrecht te ontlopen. Vlaams minister-president Kris Peeters ("ons geduld is op") startte hiertoe immers de in het verdrag voorziene geschillenprocedure op.

Op 29 oktober 2012 maakten VVD en PvdA bekend dat ze in de kabinetsformatie 2012 hadden afgesproken dat de Hedwigepolder toch onder water gezet zal worden.[13] Op 21 december 2012 maakte staatssecretaris van Economische Zaken Dijksma bekend dat de Hedwigepolder in 2019 helemaal onder water moet staan. Naar verwachting zal in mei 2016 worden gestart met ontpoldering en herinrichting. Vanaf dat moment wordt er water in de polder gelaten.[14][15]

Er werd een voorlopig ontwerp opgesteld. Daar werden 2014 zienswijzen over ingediend, inclusief 1850 door actiegroepen geformuleerde standaardzienswijzen. Naar aanleiding van deze zienswijzen kunnen er wijzigingen in het ontwerp worden aangebracht.[16] In 2014 zal dan een definitief voorstel ter inzage worden gelegd.

De Hertogin Hedwigepolder (h), omgeven door het Verdronken Land van Saeftinghe (v), de Schelde (s), en de Prosperpolder (het aangrenzende groene gebied). Ook een deel (x) van de Prosperpolder wil men ontpolderen en een nieuwe dijk (n) moet de rest van de Prosperpolder beschermen. Daarnaast staan op het kaartje Kerncentrale Doel (k), de Doelpolder (d), de radartoren (r), de grens tussen Nederland en België (g), Oude Doel (o) en de buurtschappen Prosperpolder (p) en Emmadorp (e).
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Bodemkwaliteitskaart Gemeente Hulst (PDF)
  2. [1] Projectsite ontpoldering Hedwige-Prosperpolder
  3. Geen ontpoldering Westerschelde, NRC Handelsblad, 17 april 2009
  4. Westerschelde verdeelt PvdA, de Volkskrant, 24 augustus 2009
  5. Nieuw advies verwerpt alternatief voor ontpolderen, de Volkskrant, 6 oktober 2009.
  6. Hedwigepolder toch onder water, NU.nl, 9 oktober 2009
  7. Kabinet vindt alternatief voor Hedwigepolder, de Volkskrant, 16 juni 2011
  8. Letterlijk: de brief van Europees commissaris voor Milieu, Janez Potocnik (PDF), De Standaard, 5 november 2011
  9. Bleker zet plannen Hedwigepolder door, de Volkskrant, 25 oktober 2011
  10. Zeeland akkoord met ontpolderplan Bleker, De Telegraaf, 18 april 2012. Geraadpleegd 9 maart 2013
  11. Volledige patstelling dreigt rond Hedwigepolder, Reformatorisch Dagblad, 20 april 2012. Geraadpleegd 9 maart 2013
  12. Rutte dreigt nu weer hele Hedwigepolder vol te laten lopen, Trouw, 21 april 2012. Geraadpleegd 9 maart 2013
  13. Wat staat er in het regeerakkoord?. NOS.nl (29 oktober 2012) Geraadpleegd op 1 november 2012
  14. Hedwigepolder in 2019 onder water. NU.nl (21 december 2012) Geraadpleegd op 21 december 2012
  15. Hedwigepolder onder water Rijksoverheid, Nieuwsbericht, 21 december 2012
  16. Veel bezwaren Hedwigepolder, NOS, 1 oktober 2013