Hessenweg

Hessenwagen op een gevelsteen van een voormalige herberg

Kenmerkende sporen van een hessenweg, met links voormalige herberg De lesten stuuver bij Bredevoort.

Een Hessenweg is een oude handelsweg door Noord-Duitsland en Oost-Nederland richting Utrecht. Er lopen verschillende hessenwegen. Volgens de overlevering hebben ze hun benaming te danken aan Duitse kooplieden uit de buurt van Kassel in Hessen. Deze wegen meden de dorpen en steden omdat deze Hessische handelaren gebruik maakten van hessenwagens, wagens die een bredere spoorwijdte hadden dan was toegestaan in Nederland en daardoor niet pasten in de karrensporen van landelijke karren en wagens. Ze zouden bovendien de zandwegen beschadigen.

Op veel plaatsen is de loop van de Hessenwegen nog terug te vinden in de straatnaam "Hessenweg". Hessenwagens trokken diepe wielsporen door de heide. De wagensporen die de Hessen trokken zijn op bepaalde plaatsen nog te herkennen in heidevelden door een andere vegetatie. Bij de eerste wegen waren alleen de wagensporen verstevigd.

De Hessenwegen dateren uit de zeventiende eeuw, maar gedeeltelijk maakten ze gebruik van oudere routes, zoals de hanzewegen. De meeste Hessenwegen liepen van Oost naar West bijvoorbeeld via Varsseveld en Ede en kwamen uit in Utrecht of Amersfoort. Daar werden de goederen overgeslagen op schepen richting Amsterdam. Tussen de verschillende oost-west verbindingen liepen ook dwarsverbindingen.

Omdat de Hessenwegen de dorpen en steden meden en voornamelijk over de zogenaamde woeste gronden liepen, waren de Hessen een prooi voor struikrovers en dergelijke. Ze reisden daarom in konvooi. Op verschillende plekken kwamen er langs de Hessenwegen herbergen op vaak afgelegen plekken, die dan namen droegen als bijvoorbeeld de Woeste Hoeve. Barneveld was een belangrijk knooppunt binnen het netwerk van Hessenwegen. Er liep ook een Hessenweg via Groningen en Kollum naar Friesland.

Plaatsen met Hessenwegen

• Aalten
• Apeldoorn; zie Woeste Hoeve
• Achterveld
• Barneveld
• De Bilt
• Dalfsen
• Doornspijk
• Ede
• Hardenberg
• Hattem
• Heemse
• Holten
• Hoog-Keppel
• Hummelo
• Kollum
• Leusden
• Leuvenum
• Lochem
• Lunteren zie Goudsberg en Geografisch middelpunt van Nederland
• Meppel
• Nunspeet zie Pas-Opweg
• Ommen
• Oudleusen
• Putten
• Ruurlo
• Terschuur
• Varsseveld
• Voorthuizen
• Zwolle - Ommen zie Provinciale weg 340

Zie ook

• Kar
• Paard en wagen
• Postweg
• Spoorwegen
• Wagen
• Witte Paal
• Zandweg
• Heerweg

Uitgaande link

• Kort filmpje van een reconstructie Hessentocht in de gemeente Aalten

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

• Waterwingebied.nl over hessenwegen