Het Gekrookte Riet

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Het Gekrookte Riet was een bevindelijk-gereformeerde geloofsstroming binnen de Nederlandse Hervormde Kerk die in 1981 ontstond uit een groep predikanten rond een gelijknamig, voormalig tijdschrift.[1] In kerkelijke kringen werden ze soms kortweg aangeduid als Rieter(s), een naam die ze ook zelf gebruikten.[2]

Verspreiding[bewerken]

Het verspreidingsgebied van de stroming kwam min of meer overeen met de Bijbelgordel, met dit verschil dat er geen gemeenten uit Zeeland of de noordelijke provincies tot Het Gekrookte Riet behoorden. De gemeenten lagen dus ruwweg in een strook die van het zuiden van Zuid-Holland in oostnoordoostelijke richting naar de Kop van Overijssel loopt:

Betekenis van de naam[bewerken]

Gekrookt, wat letterlijk gekreukt betekent,[3] is een woord dat in de Statenvertaling gebruikt wordt, terwijl De Nieuwe Bijbelvertaling hetzelfde woord uit de Hebreeuwse grondtekst vertaalt als geknakt. De naam Het Gekrookte Riet verwijst naar een Bijbeltekst uit Mattheüs 12:20 en 21:

Statenvertaling:
Het gekrookte riet zal Hij niet verbreken, en de rokende vlaswiek zal Hij niet uitblussen, totdat Hij het oordeel zal uitbrengen tot overwinning. En in Zijn Naam zullen de heidenen hopen.[4]
De Nieuwe Bijbelvertaling:
Het geknakte riet breekt hij niet af, noch dooft hij de kwijnende vlam, totdat het recht dankzij hem overwint. Op zijn naam zullen alle volken hun hoop vestigen.[5]

De gereformeerde predikant Bernardus Smytegelt (1665–1739) heeft over deze tekst een prekenserie gehouden, die na zijn dood is uitgegeven en zeer populair werd in bevindelijke kringen. Deze prekenserie is anno 2014 nog altijd verkrijgbaar[6] en wordt in de zondagse eredienst nog wel gebruikt.

In het eerste deel van deze bijbelpassage citeert Jezus een tekst van de profeet Jesaja die gewoonlijk uitgelegd wordt als een aankondiging van de Messias.[7][8] Met deze en soortgelijke verwijzingen naar de Tenach benadrukt de evangelist dat Jezus deze Messias is. Zijn barmhartigheid blijkt uit het feit dat hij het kwetsbare spaart,[9] wat bevindelijken mede op hun persoon en hun geloofsstroming betrekken. De teksten in Mattheüs en Jesaja zijn de enige twee bijbelpassages waar in de Statenvertaling het werkwoord kroken voorkomt.

Tijdschrift[bewerken]

Het tweewekelijkse tijdschrift Het Gekrookte Riet werd in 1981 opgericht "tot opwekking, verbreding en verdieping van het bevindelijk-gereformeerde leven naar Schrift en Belijdenis binnen de Nederlandse Hervormde Kerk". Tjitze de Jong was de laatste jaren eindredacteur.

Het tijdschrift was de spreekbuis van een ultrabevindelijke stroming in de Nederlandse Hervormde Kerk, 'zwaarder' dan de Gereformeerde Bond. Afgezien van het blad was er weinig organisatorische samenhang,[2] behalve in de laatste jaren van het bestaan, toen er bijeenkomsten voor ambtsdragers werden georganiseerd.[10]

De stroming vanaf 2004[bewerken]

In 2004 ging het tijdschrift Het Gekrookte Riet samen met het blad Om de Hervormde kerk op in het Hervormd Kerkblad (nu: Kerkblad) van de Hersteld Hervormde Kerk. Om die reden zijn benamingen als gekrookte rietgemeente en gekrookte rietpredikant in onbruik geraakt. Tegen het Samen op Weg-proces hebben de Rieters zich altijd sterk verzet en nagenoeg alle gemeenten die tot deze groep werden gerekend zijn opgegaan in de Hersteld Hervormde Kerk. Geen enkele gemeente of predikant uit de stroming van Het Gekrookte Riet is overgegaan naar de Protestantse Kerk in Nederland die resulteerde uit "Samen op Weg".[1]

Website[bewerken]

Sedert 2008(?) bestaat er een website onder de naam Het gekrookte riet.[11] Het is niet duidelijk wat het verband is tussen deze site, het blad en de stroming. De site biedt naar eigen zeggen een overzicht van "schriftuurlijk bevindelijke predikaties" en theologische artikelen. Daarnaast zijn er artikelen die de ontwikkelingen in kerk en samenleving zeer kritisch volgen.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b Willem op't Hof. Het ontstaan van de Hersteld Hervormde Kerk. christenhistorici.nl (april 2011) Geraadpleegd op 5 mei 2014
  2. a b Een eeuw protestants-christelijk leven, (december 1999) Geraadpleegd op 28 januari 2014
  3. Calisch, I.M. en Calisch, N.S.. Nieuw woordenboek der Nederlandsche taal. H.C.A. Campagne, Tiel (1864) Geraadpleegd op 28 januari 2014
  4. Een vlaswiek is de pit, het lont van een kaars of olielamp.
  5. Mattheus 12 (Statenvertaling 1977 en De Nieuwe Bijbelvertaling) Geraadpleegd op 28 januari 2014
  6. Onder andere in voorraad bij Bol.com
  7. Jesaja 42:3 (Statenvertaling 1977 en De Nieuwe Bijbelvertaling) Geraadpleegd op 28 januari 2014
  8. Isaiah 42. Bible Study Tools (2014) Geraadpleegd op 28 januari 2014
  9. Stoett, F.A.. Nederlandsche spreekwoorden, spreekwijzen, uitdrukkingen en gezegden.. W.J. Thieme & Cie, Zutphen (1923-1925 (vierde druk)) Geraadpleegd op 28 januari 2014
  10. Hervormd Contact, forumbijdrage Christiaan Hovius
  11. Het gekrookte riet