Het Slot (roman)
Het Slot (Duits: Das Schloss) is naast Het Proces en De Gedaanteverwisseling een van de drie onvoltooide Duitstalige romans van de Tsjechische schrijver Franz Kafka, geschreven in 1922 en in 1926 postuum gepubliceerd door Kafka’s vriend en biograaf Max Brod.
Inhoud |
Intrige [bewerken]
Het Slot vertoont veel analogie met Kafka’s ander werk, met name met Het Proces. Het slot (de burcht) fungeert in deze roman als de hogere instantie. Landmeter K. roept de hulp in van het meisje Frieda, de minnares van een van de slotheren, om toegang te krijgen tot ‘het slot’. Hij wil rechtvaardiging krijgen voor zijn aanwezigheid in het door het slot totaal gecontroleerde dorp en beroepsmatige (existentiële) erkenning. Het meisje weigert en verbreekt haar verhouding met K. Toch lukt het K. uiteindelijk iemand van het slot bereid te vinden tot een gesprek. Daarin zou hij officieel toestemming hebben gekregen om in het dorp te blijven, maar de boodschap ontgaat hem omdat hij van uitputting in slaap valt (en volgens Brod uiteindelijk zal sterven).
Typering [bewerken]
Net als veel ander werk van Kafka wordt ook Het Slot getypeerd door haar symbolisch-allegorische karakter, kenbaar aan de naamgeving van de karakters, hun uiterlijk, hun stereotiep gedrag, hun schijnbare verwisselbaarheid, aan de irreële landschappen, monstrueuze gebouwen, duistere kamertjes en verstoorde tijdsaspecten. De absurdistische werking wordt versterkt door de minutieuze beschrijving in een droge, zakelijke stijl en door de afstandelijke, soms ironische verteltrant, welke in sterke tegenstelling staat tot de wereld die hij beschrijft.
Het Slot wordt, samen met Het Proces, algemeen beschouwd als een der eerste grote modernistische romans uit de wereldliteratuur van de twintigste eeuw.
Citaat [bewerken]
- -...ben ik vrijwel werkeloos, ben ik moe, verlang ik naar een steeds volledigere werkeloosheid.
Trivia [bewerken]
- Er is altijd veel gespeculeerd over de reële locatie van het slot. De voor de hand liggende lijkt dat het gaat om de Praagse burcht, dat het stadsbeeld domineert. Meer nog misschien komen in aanmerking het kasteel in Kafka’s geboortedorp Osek of het barokke kasteel in Friedland dat Kafka in 1911 bezocht.
- Het Slot werd meerdere malen verfilmd, de laatste keer in 1997, door Michael Haneke.
- Het Slot werd in 1999 verkozen bij de 10 beste Duitstalige romans van de Twintigste Eeuw
Literatuur en bronnen [bewerken]
- A. Bachrach e.a.: Encyclopedie van de wereldliteratuur. Bussum, 1980-1984. ISBN 90-228-4330-0
- Peter-André Alt: Franz Kafka: Der ewige Sohn. Eine Biographie. München, 2005, ISBN 3-406-53441-4.
