Hjalmar Branting

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nobel prize medal.svg Hjalmar Branting
Hjalmar branting stor bild.jpg
Geboren 23 november 1860
Stockholm
Overleden 24 februari 1925
Stockholm
Politieke partij Sociaaldemocraten
Partner Anna Branting
Handtekening Handtekening
16e premier van Zweden
Aangetreden 10 maart 1920
Einde termijn 27 oktober 1920
Monarch Gustaaf V
Voorganger Nils Edén
Opvolger Louis De Geer
Aangetreden 13 oktober 1921
Einde termijn 19 april 1923
Voorganger Oscar von Sydow
Opvolger Ernst Trygger
Aangetreden 18 oktober 1924
Einde termijn 24 januari 1925
Voorganger Ernst Trygger
Opvolger Rickard Sandler
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Karl Hjalmar Branting (Stockholm, 23 november 1860 - aldaar, 24 februari 1925) was een Zweeds politicus en Nobelprijswinnaar. Hij was van 1907 tot 1925 leider van de Sociaaldemocraten van Zweden, en gedurende drie tijdsperiodes Premier van Zweden (1920, 1921–1923, en 1924–1925). In 1921 won hij samen met Christian Lous Lange de Nobelprijs voor de Vrede.

Biografie[bewerken]

Branting volgde een opleiding wiskundige astronomie. Hij was assistent bij het Stockholm Observatorium, maar stopte in 1884 met wetenschappelijk werk om journalist te worden. Hij begon in 1886 te schrijven voor de krant Social-Demokraten, samen met August Palm. Zo kwam hij bij de Sociaaldemocraten van Zweden terecht. Vanaf 1896 was hij hun eerste lid van het parlement.

Branting leidde in 1905 de Sociaal Democraten in een protest tegen een oorlog om zo Noorwegen verenigd te houden met Zweden. Onder zijn bevel organiseerden de Sociaal Democraten een grootse staking en verzet tegen het oproepen van reservisten voor het leger.

Branting steunde de Februarirevolutie in Rusland in 1917. Hij was pro-Menshevik en verdedigde de overhead van Kerensky.

Toen de Oktoberrevolutie uitbrak in 1917, ontstond er een breuk in de Sociaal Democratische partij. Branting veroordeelde de Bolsjewiekse machtsgreep, iets waar niet alle Sociaal Democraten het mee eens waren. De partij splitste op in Brantings partij en de linkse partij onder leiding van Zeth Höglund. Deze tweede partij werd uiteindelijk de Zweedse Communistische partij.

Toen Branting in 1920 voor het eerst werd verkozen tot Premier, was hij niet alleen de eerste Zweedse premier die de positie kreeg middels verkiezingen, maar ook de eerste socialistische premier in Europa die op deze manier aan de macht kwam. Als premier maakte hij Zweden lid van de Volkenbond, en diende zelf als afgevaardigde binnen deze bond. Voor dit werk in de volkenbond kreeg hij de Nobelprijs voor de Vrede.

Herinnering[bewerken]

Branting wordt vandaag de dag herinnert met het Brantingmonument in Stockholm. In Göteborg zijn er tram- en busstations naar hem vernoemd.

Externe link[bewerken]

Winnaars van de Nobelprijs voor de Vrede

1901: Dunant, Passy · 1902: Ducommun, Gobat · 1903: Cremer · 1904: Institut de Droit International · 1905: Von Suttner · 1906: Roosevelt · 1907: Moneta, Renault · 1908: Arnoldson, Bajer · 1909: Beernaert, Balluet d'Estournelles de Constant · 1910: IPB · 1911: Asser, Fried · 1912: Root · 1913: La Fontaine · 1917: ICRC · 1919: Wilson · 1920: Bourgeois · 1921: Branting, Lange · 1922: Nansen · 1925: Chamberlain, Dawes · 1926: Briand, Stresemann · 1927: Buisson, Quidde · 1929: Kellogg · 1930: Söderblom · 1931: Addams, Butler · 1933: Angell · 1934: Henderson · 1935: Von Ossietzky · 1936: Lamas · 1937: Cecil · 1938: Office international Nansen pour les réfugiés · 1944: ICRC · 1945: Hull · 1946: Balch, Mott · 1947: Friends Service Council, American Friends Service Committee · 1949: Orr · 1950: Bunche · 1951: Jouhaux · 1952: Schweitzer · 1953: Marshall · 1954: Bureau van de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen · 1957: Pearson · 1958: Pire · 1959: Noel-Baker · 1960: Luthuli · 1961: Hammarskjöld · 1962: Pauling · 1963: ICRC, IFRC · 1964: King · 1965: UNICEF · 1968: Cassin · 1969: Internationale Arbeidsorganisatie · 1970: Borlaug · 1971: Brandt · 1973: Kissinger, Lê Đức Thọ · 1974: MacBride, Satō · 1975: Sacharov · 1976: Williams, Corrigan · 1977: Amnesty International · 1978: Sadat, Begin · 1979: Moeder Teresa · 1980: Esquivel · 1981: Bureau van de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen · 1982: Myrdal, Robles · 1983: Wałęsa · 1984: Tutu · 1985: IPPNW · 1986: Wiesel · 1987: Arias · 1988: VN-vredesmacht · 1989: Gyatso · 1990: Gorbatsjov · 1991: Suu Kyi · 1992: Menchú · 1993: Mandela, De Klerk · 1994: Arafat, Peres, Rabin · 1995: Rotblat, Pugwash Conferences on Science and World Affairs · 1996: Ximenes Belo, Ramos-Horta · 1997: ICBL, Williams · 1998: Hume, Trimble · 1999: AzG · 2000: Dae-jung · 2001: VN, Annan · 2002: Carter · 2003: Ebadi · 2004: Maathai · 2005: IAEA, El-Baradei · 2006: Grameen Bank, Yunus · 2007: Gore, IPCC · 2008: Ahtisaari · 2009: Obama · 2010: Liu · 2011: Johnson Sirleaf, Gbowee, Karman · 2012: Europese Unie · 2013: OPCW · 2014: Satyarthi, Yousafzai