Prostitutie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Hoer)
Ga naar: navigatie, zoeken

Prostitutie, of hoererij, is het zich tegen betaling beschikbaar stellen voor seksuele handelingen.

Het is een belangrijk onderdeel van de seksbranche. Hoewel er geen exacte getallen zijn, kan wel worden gezegd dat prostitutie historisch gezien meestal wordt uitgevoerd door vrouwen en de meeste klanten man zijn.

De morele waardering van prostitutie verschilt per cultuur. In de Westerse wereld vinden velen prostitutie onzedelijk en/of mensonwaardig.[1] Overheden gaan op verschillende manieren om met prostitutie variërend van een verbod op alle vormen van prostitutie (bijvoorbeeld wegens morele veroordeling) tot een systeem waarin prostitutie en het exploiteren van prostitutie volledig gelegaliseerd zijn, al of niet met speciale regels voor bijvoorbeeld het beschermen van de volksgezondheid en het tegengaan van gedwongen prostitutie, vrouwenhandel en prostitutie door minderjarigen.

Naar schatting zijn er in Nederland 20.000 tot 30.000 fulltime prostituees, waarvan ongeveer de helft afkomstig is uit het buitenland. In België zou het gaan om circa 30.000 prostituees, waarvan minstens de helft uit het buitenland afkomstig is.[2]

Prostituee en klant, Amsterdam
Raamprostitutie in Amsterdam

██ Prostitutie legaal en gereguleerd

██ Prostitutie (de uitwisseling van seks voor geld) legaal, maar bordelen illegaal, prostitutie is niet gereguleerd

██ Prostitutie illegaal

██ Geen gegevens

Benamingen en etymologie

De oudere benaming voor prostitutie is hoererij. De vrouwelijke prostituee wordt nog altijd wel aangeduid als hoer. Dit woord is van Indo-Europese afkomst, en verwant met het Latijnse carus (geliefde) en het Oudindische kāma- (begeerte, vandaar Kamasutra). Het kwam in het Oudnoors terecht als hóra (overspelige vrouw).

‘Prostitueren’ is afgeleid van de Latijnse woorden pro (= voor, vooraan) en statuere (= plaatsen, neerzetten). Een letterlijke betekenis is dus: uitstallen, naar voren zetten, vooraan zetten, tentoonstellen.

Ook Lichtekooi, lichte vrouw, licht meisje, vrouw van lichte zeden en meisje van plezier zijn benamingen voor prostituees.

Geslacht

Een mannelijke escort charmeert een klant met aangename conversatie. Uit Kitagawa Utamaro, The Pillow Book (Uta Makura), 1788. (Victoria and Albert Museum, Londen)

De meeste prostituees zijn vrouwen die hun diensten aan mannen, soms ook aan vrouwen of paren, aanbieden, maar er zijn ook mannelijke prostituees voor mannen, voor vrouwen en voor paren.

Een mannelijke prostitué wordt aangeduid als prostitué. Een man die zich aan mannen aanbiedt wordt businessboy of escortboy genoemd, een pejoratieve benaming is schandknaap. Een man die zijn seksuele diensten aan vrouwen aanbiedt wordt aangeduid als gigolo.

Travestieten en transseksuelen (m/v) kunnen ook in de prostitutie worden gevonden.

Soorten prostitutie

Prostituee in een (Duits) bordeel

Er zijn verschillende soorten prostitutie:

  • Bij raamprostitutie zit de prostituee achter het raam. Deze vorm van prostitutie komt voor in een aantal landen, waaronder Nederland (in 12 plaatsen), België, Duitsland en Zwitserland. De bekendste locatie in Nederland is het Wallengebied in Amsterdam.
  • Bordeelprostitutie vindt plaats in bordelen of seksclubs: panden die speciaal voor prostitutie zijn ingericht. In een seksclub is een bar aanwezig en praten de klanten eerst met de aanwezige prostituees voordat ze naar een kamer gaan. In een privéhuis is geen bar en worden de prostituees voorgesteld aan de klant waarna ze naar een kamer kunnen gaan. Bordelen zijn vaak te vinden in de rosse buurt (red light district) in grotere steden.
  • Bij een escortservice belt de klant een bemiddelingsbedrijf op. Dit bedrijf stuurt vervolgens een prostituee of callgirl naar het adres van de klant, soms een hotelkamer. Er zijn ook veel zelfstandig werkende 'escorts', meestal te vinden via websites of advertenties.
  • Bij tippelprostitutie of straatprostitutie pikt de prostituee op straat een klant op en vindt de seks plaats in de auto op een afwerkplek. Soms gaan prostituee en klant naar een hotel. Deze vorm van prostitutie heet tippelen en de vrouwen worden tippelaarsters genoemd. Zes Nederlandse gemeenten hebben een speciale tippelzone. Soms wordt het contact tussen klant en prostituee gelegd door een tussenpersoon; dit wordt husselprostitutie genoemd.
  • Bij thuisprostitutie of privéontvangst, vindt de prostitutie plaats bij een prostituee thuis.
  • Prostitutie komt ook voor in sommige erotische massagesalons, vooral in landen waar prostitutie niet is toegestaan. Er zijn nog meer bedrijven waar soms prostitutie wordt aangeboden, zoals koffie-/theehuizen of kapsalons.
  • Tempelprostitutie is een vorm van prostitutie waarbij de prostituees tempelslaven zijn en hun seksuele diensten bieden voor de god/godin. Het kwam in de Klassieke Oudheid voor en bestaat nu ook nog in India en Nepal.

Als de seksuele handelingen in een hotel plaatsvinden en het hotelpersoneel hier op de een of andere manier een organiserende of anderszins ondersteunende rol in speelt dan is er een grijs gebied tussen escortservice en bordeelprostitutie, hoewel het onderscheid juridisch van belang is voor het hotel. Men spreekt wel van hotelprostitutie.

Als lichte vormen van prostitutie kunnen worden beschouwd:

  • een lapdance waarbij de danser de klant aanraakt en/of omgekeerd
  • het tegen betaling of als extra service bij betaalde andere dienstverlening (bijvoorbeeld massage, zie ook erotische massage) verrichten van seksuele handelingen zonder penetratie, zoals masturbatie.

Soms komt in een parenclub of op een andere ontmoetingsplaats voor niet-commerciële seks ook prostitutie voor. Voor zover er een exploitant is kan deze eraan meewerken, het gedogen of het verbieden.[3][4]

Maskering

Prostitutie wordt, met name wanneer het verboden is, veelal gemaskeerd. Manieren om prostitutie te maskeren zijn:

  • Alleen 's nachts tippelen;
  • Tippelen op plaatsen die wel afgelegen zijn maar toch ook veel bezocht door de doelgroep, zoals verzorgingsplaatsen bij snelwegen, havens of vrachtwagenparkings. Sommige plaatsen staan in het informele circuit bekend om het feit dat er getippeld wordt;
  • Adverteren via krantjes of internet en/of slechts op afspraak werken;
  • Prostitutie rondom bars of waarbij het bordeel gemaskeerd is als bar (of stripclub) vindt men vaak in Azie.
    • De werkneemsters komen de klanten vermaken en kunnen afhankelijk van de gewoonte en het aantal genuttigde consumpties door een klant voor de avond 'afgekocht' worden bij de eigenaar ('exit fee' of 'salida'). Officieel is dit een schadeloosstelling voor de eigenaar in ruil voor een avondje stappen met het meisje (dat nu dus natuurlijk verder niet kan werken). Vaak wordt er echter seksuele dienstverlening verwacht van het meisje.
    • Soms worden de diensten 'gratis' aangeboden of seksuele toenaderingen van de bezoeker getolereerd wanneer de klant een groot bedrag heeft uitgegeven of de eigenaar of het meisje een 'fooi' heeft betaald. Hoewel er 'officieel' een niet-seksuele dienst tegenover staat is er wel degelijk indirect sprake van betaling voor seks, met name omdat de prijzen voor drankjes in 'bar-bordelen' vaak hoger liggen dan in normale bars.
    • Ook komt het voor dat prostituees in bars rondhangen, wat hen de benaming 'barmeisje' heeft opgeleverd;
  • De prostituee benadert (in samenwerking met het hotel) telefonisch 's nachts gasten. Wanneer een vrouw opneemt wordt direct opgehangen, maar wanneer een man opneemt wordt hem een (erotische) massage of zelfs direct seks aangeboden. Dit soort prostitutie vindt veelal plaats in China, waarbij hotelmedewerkers de prostituees in ruil voor een deel van de opbrengst binnenlaten en naar de kamers laten telefoneren;
  • De bordelen presenteren zich als massagesalon, sauna of kapsalon, waarbij weliswaar knipbeurten, sauna- of massagediensten worden aangeboden, maar dit slechts bijzaak is ten opzichte van hun ware 'core business': prostitutie. Vaak zijn deze zaken te herkennen aan een overdaad aan roze in de etalages, en neonreclames. Bovendien staan ze in het informele circuit bekend als bordelen.

Redenen voor prostitutie

In het kader van een evaluatie van het Utrechts prostitutiebeleid werd in 2008-’09 aan 41 prostituees, zowel Nederlandse als buitenlandse, zowel straat-, raam- als bordeelprostituees, onder andere gevraagd waarom zij destijds in de prostitutie waren begonnen. 68% geeft aan, begonnen te zijn om financiële reden; 17% zegt te zijn gevraagd of gedwongen; 15% noemt andere redenen.[5]

Geschiedenis (algemeen)

Fresco in het grote lupanar (bordeel, letterlijk: ‘wolvinnen-kuil’) in Pompeï, bedolven 79 na Chr..
Nuvola single chevron right.svg Zie Geschiedenis van de prostitutie voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Vrijwillige prostitutie is vermoedelijk ouder dan de mensheid (homo sapiens). Ook gedwongen prostitutie is zeker duizenden jaren oud. De klassieke Griekse en Romeinse beschavingen kenden zowel vrije als slavinnenprostitutie.

Rond het begin van onze jaartelling stelde de Romeinse keizer buitenechtelijke seks tussen vrijgeborenen strafbaar. Latere keizers verboden vrouwen uit ridderlijke families zich te prostitueren. Christendom legde veel nadruk op het zich onthouden van seks. In het christelijke boek de Bijbel roept apostel Paulus op, weg te blijven bij hoererij. Christendom, en daarmee de christelijke seksuele moraal, verspreidde zich als staatsgodsdienst over heel Europa.

Vanaf de 13e eeuw werd soms, vanuit christelijke principes, tijdelijk alle prostitutie verboden. Tot 1530 werd in heel Europa echter prostitutie meestal getolereerd in bepaalde straten of buurten van de steden.

Vanaf de Reformatie (1517) en de Contrareformatie (ca. 1522) werd in de Westers-christelijke wereld prostitutie bestreden en strafbaar gesteld, wat in ieder geval leidde tot heimelijker werkwijzen van de prostitutiebedrijvigheid. Vanaf de 17e eeuw loopt prostitutiebeleid in Westerse landen nogal uiteen, waarbij in ieder land periodes van tolerantie, repressie en regulering elkaar afwisselen. Ook buiten de Westerse wereld is prostitutiebeleid zeer divers (zie ook volgende paragraaf, en kaartje bovenin dit artikel).

Prostitutiebeleid (algemeen)

Criminalisering

Criminalisering van prostitutie is het gevolg van afwijzing van prostitutie, doorgaans om religieus-morele reden, of uit angst voor infectieziektes, mensenhandel of criminaliteit (zie Geschiedenis van de prostitutie). Door de prostitué(e) en/of de prostitutieklant en/of gerelateerde activiteiten strafbaar te stellen hoopt men de seksindustrie kleiner te maken of te elimineren.

Prohibitionistisch

De strengste vormen van criminalisering van prostitutie noemt men ook wel prohibitionistisch beleid: alle vormen van prostitutie zijn daarin onacceptabel en daarom illegaal. Dit is het beleid in (de meeste van de) Verenigde Staten, de meeste islamitische landen, Volksrepubliek China, en veel voormalige communistische landen.

Abolitionistisch

De iets gematigder vormen van criminalisering, die verkoop van seks toestaan maar diverse gerelateerde activiteiten niet (bijvoorbeeld bordeelhouderschap, tippelen, souteneurschap, exploitatie van prostitutie), noemt men abolitionistisch. In de praktijk leidt zulk beleid er vaak toe dat het bijna onmogelijk is aan prostitutie te doen zonder een wet te overtreden. Dit geldt voor het beleid in het Verenigd Koninkrijk, België, Bulgarije, Tsjechië, Denemarken, Estland, Frankrijk, Italië, Letland, Polen, Spanje, Canada en delen van Oostenrijk.

Zweden gaat uit van het principe[bron?] dat prostitutie nooit vrijwillig kan zijn. Zweden (1999) is het eerste land dat wel de kopers van seks strafbaar stelde maar niet de sekswerkers, om via het bestrijden van de vraag naar prostitutie het fenomeen te verminderen of elimineren. Finland (2007),[6] Noorwegen (2009)[7] en IJsland (2009)[6][8] hebben zulke wetgeving ook ingevoerd.

Als in Zweden de politie ingrijpt bij straatprostitutie dan is dat meestal zodra er (vooruit)betaald is. De prostituee mag dan het al betaalde geld houden.[9]

Legalisering/regulering

Legaliseren van vormen van prostitutie, oftewel het opheffen van een wettelijk verbod op bepaalde vormen van prostitutie, gaat doorgaans gepaard met het instellen van regels en voorwaarden voor die toegestane vormen van prostitutie. Daarom wordt in die gevallen ook wel gesproken van ‘regulering’. Zulke voorwaarden kunnen betrekking hebben op vergunningen, registratie en verplichte gezondheidsonderzoeken. Bedrijven of sekswerkers zonder vergunning zijn dan strafbaar.

Legalisering vond bijvoorbeeld plaats met de invoering van regulering in Frankrijk in 1802, de wetswijzigingen in Nederland op 1 oktober 2000 en de invoering van de Duitse prostitutiewet op 1 januari 2002. Deze Nederlandse en Duitse legalisering gingen gepaard met regulering.

Prostitutie is daarnaast ook gereguleerd in Zwitserland, delen van Oostenrijk, Griekenland, Turkije, Senegal, Nevada (VS) en veel Australische staten. In Tunesië is, als enige Arabische land, prostitutie legaal[10].

In de lidstaten van de Europese Unie, voor zover in deze staten prostitutie is toegestaan, geldt overwegend een minimumleeftijd van 18 jaar voor de legale prostituee. In Nederland wordt 21 jaar voorgesteld (zie Wetsvoorstel 'regulering prostitutie').

Decriminalisering/deregulering

Er zijn ook landen die geen wetten tegen vrijwillige prostitutie hebben en ook geen speciale regelgeving. Gedwongen prostitutie en kindprostitutie zijn daar wel strafbaar. Prostitutie is in deze landen de facto erkend als legitiem werk en valt dan ook onder de gewone arbeids- en gezondheidsvoorschriften. Prostituees hebben dezelfde rechten en plichten als andere werknemers (bijvoorbeeld belasting betalen)

In deze landen is de redenering dat prostitutie moet worden beschouwd als een gewone overeenkomst tussen twee volwassenen (consenting adults). Zo probeert men ook de sekswerkers minder kwetsbaar te maken voor sociale uitsluiting en het eenvoudiger te maken ander werk te zoeken. Alleen Nieuw-Zuid-Wales (in Australië) en Nieuw-Zeeland hebben voor deze aanpak gekozen.

Geschiedenis en beleid in Nederland

Nuvola single chevron right.svg Zie Geschiedenis van de prostitutie in Nederland voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Bordeelscène. Nicolaus Knüpfer, olieverf op paneel, ca. 1650. (Rijksmuseum Amsterdam)

Ca. 481–1570 n.Chr.

In het Frankische Rijk, heersend in Nederland vanaf 481, bestond prostitutie volop. De introductie van het christendom had de eerste eeuwen geen effect op de hier heersende seksuele praktijken. De houding van de christelijke kerk was bovendien, tot circa 1500: seks buiten het huwelijk is onkuis, verwerpelijk, maar prostitutie is noodzakelijk om de ‘eerbare vrouwen’ te vrijwaren van aanranding. Tot circa 1570 werd in het huidige Nederland prostitutie doorgaans overal toegelaten, maar wel vaak beperkt en geconcentreerd in bepaalde buurten of straten.

1570–1809

Vanaf 1570, toen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden onder calvinistische heerschappij kwam, werd prostitutie verboden. Dit verbod werd echter verre van consequent gehandhaafd. Prostitutie vond plaats in zogenaamde musico’s en andere kroegen; zo af en toe werd daar een razzia gehouden, en werden enkele van de aangehouden vrouwen enige tijd uit de stad verbannen of in de vrouwengevangenis geplaatst.

1809–1888

Negentiende eeuw, Antoine Wiertz

De Franse bezetter verving in 1809–1811 het quasi-verbod op prostitutie door een systeem van streng gereguleerde en gecontroleerde bordelen. Toen de Fransen in 1813 Nederland weer verlieten was er onenigheid zowel binnen als tussen de steden, over hoe het nu verder moest. Sommige steden bleven reguleren op ‘Franse’ wijze; Amsterdam, Rotterdam en Utrecht weigerden formeel die reglementering te herinvoeren, maar lieten intussen soms wel hun politiedienst op eigen gezag de bordelen reguleren.

1889–1980

Vanaf 1889 voerden steden weer gemeentelijke bordeelverboden in, daartoe aangezet door vooral protestants-christelijke actiegroepen. Dit werd gevolgd door het landelijke bordeelverbod in 1911.

Raamprostitutie bleef daarna op sommige plaatsen wel getolereerd worden; deels, omdat lastig te bewijzen was, dat daar beroepsmatig “ontucht door anderen met derden” werd teweeggebracht of bevorderd – zoals de wetstekst luidde. Ook ontstonden ‘massagehuizen’, en andere dekmantels voor prostitutie. Het effect van de opvoedkundig bedoelde bordeelverboden was twijfelachtig. Vanaf begin jaren zeventig erkenden gemeentebesturen openlijk dat gedogen van prostitutie, op daartoe aangewezen plaatsen, noodzakelijk was.

1981–heden

Rond 1981 ontstonden initiatieven om het bordeelverbod uit het Wetboek van Strafrecht te schrappen. Uiteindelijk gebeurde dat in 2000. Vooruitlopend daarop verboden steden uitbreiding van hun zichtbare prostitutiebranche of drongen die deels, of zelfs geheel, terug. Na 2000 gingen steden verder met hun terugdringen van legale en zichtbare prostitutiebedrijvigheid.

Wetsvoorstel ‘regulering prostitutie’

In 2009 diende de regering het Wetsvoorstel ‘regulering prostitutie en bestrijding misstanden seksbranche’ in[11]. Minister Hirsch Ballin schreef in de toelichting dat er “duidelijke problemen in de prostitutiebranche” zijn, met name “misstanden” zoals “gedwongen prostitutie”[12], en verwees daarvoor naar de Tweede Evaluatie opheffing bordeelverbod (2006). De Tweede Kamer nam het voorstel in 2011 aan. Op dat moment hield het o.a. in:

  • Een prostituee die prostitutie bedrijft is strafbaar, tenzij ze zich, via de burgemeester, heeft laten inschrijven in het landelijk register van prostituees[13];
  • Is iemand jonger dan 21 jaar, dan is die inschrijving niet mogelijk[14];
  • Seksbedrijven (bordelen, escortbedrijven etc.) moeten een vergunning hebben[15].

In oktober 2012 wees de Eerste Kamer het wetsvoorstel af, vooral wegens de registratieplicht voor prostituees.

Wetsvoorstel Strafbaarstelling misbruik prostituees die slachtoffer zijn van mensenhandel

Gepresenteerd is het Voorstel van wet van de leden Segers, Rebel-Volp en Kooiman tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafrecht BES, houdende de invoering van de strafbaarstelling van misbruik van prostituees die slachtoffer van mensenhandel zijn (strafbaarstelling misbruik prostituees die slachtoffer zijn van mensenhandel).[16][17][18]

Het stelt strafbaar hij die seksuele handelingen verricht met een ander, terwijl hij weet of redelijkerwijs moet vermoeden dat die ander zich beschikbaar stelt tot het verrichten van seksuele handelingen met een derde tegen betaling onder omstandigheden bedoeld in artikel 273f, eerste lid, sub 1˚.

Dit betreft de situatie dat de ander door dwang, geweld of een andere feitelijkheid of door dreiging met geweld of een andere feitelijkheid, door afpersing, fraude, misleiding dan wel door misbruik van uit feitelijke omstandigheden voortvloeiend overwicht, door misbruik van een kwetsbare positie of door het geven of ontvangen van betalingen of voordelen om de instemming van een persoon te verkrijgen die zeggenschap over die ander heeft, is verworven, vervoerd, overgebracht, gehuisvest of opgenomen met het oogmerk die ander uit te buiten.

Deels zou dit ook al kunnen vallen onder artikel 273 f lid 1, sub 6 (opzettelijk voordeel trekken uit de uitbuiting van een ander), maar de nieuwe bepaling is uitgebreider en explicieter.

De klant zou een redelijk vermoeden kunnen ontlenen aan, en dus acht moeten slaan op, signalen die betrekking hebben op:

  • Het slachtoffer zelf, bijvoorbeeld blauwe plekken of striemen, angst, afkeer of verdriet.
  • De omgeving waarin de seksuele diensten worden aangeboden, bijvoorbeeld garageboxen, ruimtes op verlaten industrieterreinen, of niet permanent bewoonde vakantie- of woonhuizen; presentatie onder dwang van de prostitué(e) aan de klant.
  • De wijze waarop prostituanten in contact worden gebracht met het slachtoffer in kwestie, bijvoorbeeld via "een louche kanaal zoals een recensiewebsite waar de diensten van prostitué(e)s besproken worden", of vage tussenpersonen.

Als voorbeeld van een methode van opsporing van een verdachte nadat politie/justitie een slachtoffer heeft ontdekt, wordt genoemd het nagaan van de identiteit aan de hand van het IP-adres van iemand die een recensie heeft geschreven over deze prostitué(e).

Prostitutie in België

Voor locaties van prostitutie zie o.a. raamprostitutie in België.

Strafwet

Sinds wetswijzigingen in 1995 is in België strafbaar:

  • het verhuren van kamers voor prostitutie met de bedoeling daarmee “een abnormaal profijt te realiseren”;[19]
  • het houden van “een huis van ontucht of prostitutie”;[20]
  • exploiteren van de ontucht of prostitutie van een ander;[21]
  • reclame maken voor prostitutie.[22]

Een Amerikaans ‘Landenrapport over mensenrechten’ uit 2006 beweert dat in België ook “de ondersteuning van immigratie met het oog op prostitutie” strafbaar is.[23] Een dergelijk wetsartikel is echter in de Belgische wetgeving niet te vinden.[24]

Prostitutie in Suriname

Een van de weinige strafbepalingen in verband met prostitutie in Suriname is artikel 66 van de Politiestrafwet. Dit artikel bepaalt: 'Met een geldboete van ten hoogste honderd gulden of hechtenis van ten hoogste een maand wordt gestraft de vrouw van bekend onzedelijk gedrag, die op de openbare weg of plaatsen van de openbare weg af zichtbaar, door enigerlei houding of vertoning opzettelijk de aandacht der voorbijgangers tot zich trekt.' Dit artikel bestraft dus het lokken van klanten door prostituees, hetzij op de openbare weg, hetzij van in een prostitutiehuis (raamprostitutie). Artikel 66 van de Politiestrafwet is, zoals de tekst duidelijk zegt, alleen van toepassing op een 'vrouw'. Mannelijke prostitués kunnen op grond van dat artikel dus niet gestraft worden.

Artikel 66 van de Politiestrafwet is alleen van toepassing op een 'vrouw van bekend onzedelijk gedrag'. Het meisje dat op straat even de aandacht op zich vestigt, om de blik van een jongen naar zich toe te leiden, zal dus niet strafbaar zijn, indien zij niet van 'bekend onzedelijk gedrag' is.

Zij die de prostitutie van anderen opzettelijk teweegbrengen of bevorderen zullen in Suriname strafbaar zijn op grond van artikel 306 van het Wetboek van Strafrecht van Suriname: 'Hij die van het opzettelijk teweegbrengen of bevorderen van ontucht door anderen met derden een beroep of een gewoonte maakt, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of geldboete van ten hoogste duizend gulden.'

Op de souteneur zal artikel 503 van het Wetboek van Strafrecht van toepassing zijn:

'Art. 503. Met hechtenis van ten hoogste zes weken wordt gestraft:

  • 1o. als schuldig aan bedelarij, hij die in het openbaar bedelt;
  • 2o. als schuldig aan landloperij, hij die zonder middelen van bestaan rondzwerft;
  • 3o. hij die als souteneur uit de ontucht van een vrouw voordeel trekt.'

Gezondheid

Een risico van prostitutie is het oplopen van soa's. Dit omdat prostituees seks hebben met veel verschillende partners, waardoor de kans op besmetting groter is dan bij monogame personen.

Gebruik van condoom of vrouwencondoom verkleint de kans op besmetting met een SOA aanzienlijk, maar uiteraard blijft een prostituee door haar vele contacten altijd een groter risico lopen dan een niet-prostituee. Hetzelfde geldt voor hiv, dat immers ook een SOA is.[25] Een verslaafde prostituee loopt ook risico op hiv door eventueel verkeerd gebruik van naalden, maar gebruik van verslavende middelen moet los gezien worden van het beroep van prostituee.

Onbeschermde seks blijkt in de prostitutie toch nog voor te komen. Een recent artikel documenteert dat 1 tot 2% van de vaginale interacties in de prostitutie in België en Nederland zonder condoom gebeurt[26]. Bij orale seks loopt dat op tot 40%, terwijl sommige SOA's toch ook overdraagbaar zijn op deze manier. Economen hebben aangetoond dat prostituees vaak extra betaald worden als ze toegeven aan de vraag van cliënten om onveilige seks te hebben. Uit studies in India en Mexico bleek dat deze premie kan oplopen tot 80%[27].

Klanten

Sinds 1945 zijn er enkele onderzoeken naar klanten van prostituees gedaan. Het eerste onderzoek in de Verenigde Staten in 1948 liet zien dat twee op de drie mannen ooit in hun leven hadden betaald voor seks, en dat vijftien tot twintig procent dit regelmatig deed. De steekproef was echter niet aselect en later onderzoek kwam op veel lagere percentages uit. Brits onderzoek in 1949 gaf aan dat een kwart van de mannen ooit voor seks had betaald. Latere onderzoeken en onderzoek in andere landen kwam uit op nog lagere percentages.

In Nederland is tussen 1968 en 1989 drie keer onderzoek gehouden onder een aselecte steekproef van mannen. Men kwam uit op 11 à 14% mannen die ooit een prostituee had bezocht, en (in 1989) dat drie procent dit het afgelopen jaar ten minste één keer had gedaan.

Waar de meeste studies het over eens zijn is, dat de vraag naar betaalde betaalde seks groter is:

  • onder mannen die in hun leven relatief veel verschillende seksuele partners hebben,
  • onder oudere mannen,
  • onder mannen die vaak van huis zijn, en
  • onder mannen die meer dan eens getrouwd zijn geweest.

Gegeven het feit dat mensen gemiddeld steeds langer leven, gemiddeld meer verschillende relaties na elkaar hebben (al dan niet in een huwelijk) en arbeid steeds mobieler wordt, lijkt het waarschijnlijker dat de vraag naar betaalde seksuele diensten toeneemt, dan dat deze afneemt. Het onderzoek uit 2006 van het Ministerie van Justitie constateerde (zie Tweede Evaluatie opheffing bordeelverbod 2006) dat het aantal seksbedrijven met vergunning langzaam terugliep, maar liet de mogelijkheid open dat prostitutie zich verplaatste naar bedrijven die geen vergunning nodig hebben, of naar illegale vormen.

Land Mannen, ooit betaald voor seks Onderzoek uit
Verenigde Staten 67% 1948
Verenigde Staten 16% 1989
Groot-Brittannië 25% 1949
Groot-Brittannië 6% 1990
Groot-Brittannië 7% 1993
Groot-Brittannië 7% 1994
Groot-Brittannië 9% 2000
Nederland 12% 1968
Nederland 11% 1981
Nederland 14% 1989
Noorwegen 13% 1989
Denemarken 13% 1992
Australië 16% 2002
Schotland 10% 2006

Slavernij en dwang rondom prostitutie

In veel rijke landen werken vermoedelijk illegale immigranten in de prostitutie, vermoedelijk soms ook tegen hun wil. Termen die hiervoor worden gebruikt zijn seksuele slavernij of mensenhandel. Een vaak geschilderd scenario is: vrouwen worden in een armer land geronseld onder belofte van een goede baan, en daarna verkocht aan organisaties die hen exploiteren. Als deze vrouwen illegaal in het gastland verblijven, kunnen ze vaak niet anders dan gehoorzamen aan hun exploiteurs wegens de dreiging gevangen te worden gezet of teruggestuurd. Ook kunnen die vrouwen worden bedreigd of mishandeld om hun gehoorzaamheid af te dwingen.

In Nederland wordt illegale vrouwen die aangifte doen van mensenhandel een tijdelijke verblijfsvergunning aangeboden, in de hoop dat hiermee de aangiftebereidheid groeit (zie Mensenhandel#Bestrijding).

In Aziatische landen als India en Thailand worden jonge meisjes soms door hun ouders verkocht aan bordeelhouders. In Thailand vindt dit recentelijk steeds minder plaats.

Tempelprostitutie bestaat nog in India en Nepal. Daarbij zijn de prostituees tempelslaven en bieden hun seksuele diensten voor de god/godin. Organisaties als People's Trust en de door Yolanthe Cabau van Kasbergen opgerichte stichting Stop Kindermisbruik strijden hiertegen.

Vanaf de jaren 1990 kennen we in West-Europa de term 'loverboy'. Onderzoekers van de Universiteit Utrecht hebben in 2004 vastgesteld (zie Feiten en vermoedens van mensenhandel, 2000-2008) dat ‘loverboy’ niets anders is dan een modieuze benaming voor ‘pooier’: een man die door welke oorzaak of om welke reden dan ook een intieme relatie met een meisje of vrouw heeft of nastreeft waarbij die vrouw werkt als prostituee, en waarbij eventueel hij haar, en/of zij hem, fysiek of psychisch onderdrukt. Deze onderzoekers vonden geen aanwijzingen van grote of toenemende aantallen onderdrukkende pooiers in Nederland.

Sekstoerisme

Londense telefooncel met zogenaamde tart cards. Hoewel deze kaartjes door de overheid worden bestreden, zijn ze een alledaags verschijnsel in deze stad.

In de cultuur van India en Thailand is het bijna "gewoon" om een prostituee te bezoeken. Thailand is ook het doel van veel sekstoeristen: reizigers uit rijke landen die op zoek zijn naar goedkope seks. Daarbij kopen zij soms ook seks met minderjarigen. Andere bestemmingen voor sekstoeristen zijn Brazilië, de Filipijnen, de Caraïbische eilanden en landen in het voormalig Oostblok. Gambia is in opkomst als sekstoerisme-bestemming, ook voor vrouwen.

Advertenties

Net als andere dienstverleners gebruiken prostituees regelmatig advertenties om klanten te werven. Met name callgirls, thuisprostituees en seksclubs gebruiken dergelijke advertenties. De wetgeving op het gebied van dergelijke advertenties verschilt per land:

  • In Nederland is het adverteren voor prostitutie legaal. In diverse reguliere kranten zijn advertenties voor prostitutie te vinden.[28] Daarnaast staan er advertenties voor Nederlandse prostituees op het internet.
  • In België is reclame maken voor prostitutie verboden.
  • In Duitsland, waar vormen van prostitutie legaal zijn, is het adverteren voor prostitutie sinds 2006 legaal.
  • In Londen kan men in menig telefooncel zogenaamde tart cards aantreffen, kaartjes met advertenties voor callgirls. Officieel is het plaatsen van deze kaartjes verboden.[29]
  • In Las Vegas zijn zowel prostitutie als het adverteren hiervoor officieel verboden. Op de Las Vegas Boulevard worden echter flyers uitgedeeld waarin prostituees hun diensten aanbieden. Dit wordt oogluikend toegestaan.

Prostitutie in de populaire cultuur

In literatuur

In speelfilms

In televisieseries

  • De South Park-aflevering Chickenpox (1998) bevat het karakter Old Frida, een straatprostituee met herpes.
  • De Belgisch/Nederlandse televisieserie; Matroesjka's.
  • Hung, een komedie-drama serie van HBO over een mannelijke prostituee en een vrouwelijke pooier.

In computerspellen

  • Grand Theft Auto: San Andreas (2004) bevat diverse tippelprostituees die de speler kan oppikken, en enkele erotische clubs. Ook kan de speler een pimp-level spelen.
  • Grand Theft Auto IV (2008) bevat diverse tippelprostituees die de speler kan oppikken en daarmee kan de speler seksuele handelingen uitvoeren.
  • Fable: The Lost Chapters (2005) bevat de Darkwood Bordello waar de speler een raadsel kan oplossen.
  • Red Light District is een spel dat speelt als een adventuregame, waarin de speler naar een prostituee op de Wallen moet gaan. Hierbij moet hij onder andere vermijden zijn vrouw tegen het lijf te lopen.
  • In eerste deel van de Leisure Suit Larry serie levert prostitueebezoek een hoge score op. Als Larry echter vergeet een condoom te gebruiken zal hij geïnfecteerd raken en sterven (game over!).

In liederen


Zie ook

Externe links

Bronnen en noten

Bronnen/literatuur:

  • ADRIAENSSENS, Stef & HENDRICKX, Jef 2012. Sex, price and preferences: accounting for unsafe sexual practices in prostitution markets. Sociology of Health & Illness, 34(5), 665-680.
  • John Preston: Hustling, a gentleman's guide to the fine art of homosexual prostitution, Masquerade Books, New York, 1994, ISBN 1-56333-137-3.
  • Néstor Osvaldo Perlongher: O negócio do michê, prostituição viril em São Paulo, 1.a edição 1987, Editora brasiliense, São Paulo, SP.
  • Wetsvoorstel 10 november 2009:

Kamerstuk 32 211 nr. 2, Wetsvoorstel ‘Regels betreffende de regulering van prostitutie (enz.)’. Geraadpleegd 31 juli 2012.

Noten:

  1. Gijs, L (2004): Seksuologie, Bohn Stafleu van Loghum,
  2. Schattingen afkomstig uit Martti Lehti (2003), 'Trafficking in women and children in Europe', HEUNI: The European Institute for Crime Prevention and Control, affiliated with the United Nations.
  3. Parenclub, op website prostitutie.nl van Ministerie van Sociale Zaken & Werkgelegenheid. Geraadpleegd 1 mei 2010.
  4. Wet regulering prostitutie etc., Memorie van toelichting, Kamerstuk 32211 nr. 3, 10 november 2009.
  5. Deelrapportage 4 van Evaluatie Utrechts Prostitutiebeleid 2008-’09: Preventie en uitstappen. Door Regioplan Beleidsonderzoek, in opdracht van Gemeente Utrecht. Februari 2009; daarin pagina’s 14, 15 en 35. (Geraadpleegd 21 juli 2010.)
  6. a b (en) A new law makes purchase of sex illegal in Iceland, Jafnretti.is, 21-4-2009. Geraadpleegd 13 mei 2010.
  7. New Norway law bans buying of sex, BBC, 1 januari 2009. Geraadpleegd 27 oktober 2010.
  8. (en) IJsland2 Geraadpleegd op 30 april 2009
  9. Zweeds hoerenloopverbod blijkt geen wondermiddel, Telegraaf 21-2-2013.
  10. NRC Handelsblad 17 oktober 2011.
  11. Wetsvoorstel regulering prostitutie etc., Memorie van toelichting, pagina’s 1 en 6.
  12. Gewijzigd voorstel van wet (regulering prostitutie enz.), artikelen 30 en 2
  13. Gewijzigd voorstel van wet (regulering prostitutie enz.), artikel 4 lid 7a
  14. Gewijzigd voorstel van wet (regulering prostitutie enz.), artikel 9
  15. http://www.christenunie.nl/k/nl/n33079/news/view/666500/480329/initiatiefwet-christenunie-sp-en-pvda-ook-klant-verantwoordelijk-bij-gedwongen-prostitutie.html
  16. https://www.sp.nl/sites/default/files/initiatiefwet_memorievantoelichting.pdf
  17. http://zondares.blogspot.nl/2014/10/wetsvoorstel-klantcriminalisering.html
  18. Zoekformulier ‘Belgische wetgeving’ (website Rechterlijke Macht van België) → [zoekwoord] ‘prostitutie’ [klik op ‘Lijst’] → zoekresultaat 13 april 1995, ‘Detail’ → artikel 3 wijzigt Strafwetboek artikel 380bis, §1, 3° “hij die kamers of enige andere ruimte verkoopt, verhuurt of ter beschikking stelt met het oog op prostitutie met de bedoeling een abnormaal profijt te realiseren”
  19. Zie vorige noot, echter: 2° “hij die een huis van ontucht of prostitutie houdt”
  20. Zie vorige noot, echter: 4° “hij die, op welke manier ook, eens anders ontucht of prostitutie exploiteert”
  21. Zoekformulier ‘Belgische wetgeving’ (website Rechterlijke Macht van België) → [zoekwoord] ‘prostitutie’ [klik op ‘Lijst’] → zoekresultaat 27 maart 1995, ‘Detail’ → artikel 1 voegt toe Strafwetboek artikel 380quinquies, §3: strafbaar is “hij die door enig reclamemiddel, zelfs indien hij de aard van zijn aanbod of zijn vraag verheelt onder bedekte bewoordingen, kenbaar maakt dat hij zich aan prostitutie overgeeft, de prostitutie van anderen vergemakkelijkt of wenst in betrekking te komen met iemand die zich aan ontucht overgeeft”.
  22. Mensenrechtenrapport over België, “the Bureau of Democracy, Human Rights and Labor” (USA), 8 maart 2006. Daarin deel 5: Discriminatie etc.. Geraadpleegd 20 augustus 2010.
  23. Zoekformulier ‘Belgische wetgeving’ (website Rechterlijke Macht van België)
  24. "Risk factors for AIDS in female prostitutes may be similar to those in other women living in these geographic areas".
  25. ADRIAENSSENS, S. & HENDRICKX, J. 2012. Sex, price and preferences: accounting for unsafe sexual practices in prostitution markets. Sociology of Health & Illness, 34(5), p. 668.
  26. ADRIAENSSENS, S. & HENDRICKX, J. 2012. Sex, price and preferences: accounting for unsafe sexual practices in prostitution markets. Sociology of Health & Illness, 34(5), p. 673.
  27. Zoals in het Algemeen Dagblad en De Telegraaf
  28. London Phone Girls