Holografie
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Holografie (Grieks: holos = volledig en grafein = schrijven) is een manier om een driedimensionale afbeelding van een object te maken, met gebruik van een plat vlak in de vorm van een fotografische film, of een ingegraveerde structuur. Door de afbeelding uit verschillende hoeken te bekijken lijkt het platte beeld te veranderen zodat de indruk van een ruimtelijk beeld bestaat. Het beeld bestaat echter niet echt maar wordt gerepresenteerd door plaatsen waar licht aanwezig is en door plaatsen waar minder of geen licht aanwezig is. Het resultaat kan alleen vanuit een beperkte hoek worden waargenomen. Zie de foto's, die dit laatste illustreren. Door de breking van het (witte)licht zijn in deze afbeeldingen veelal de kleuren van de regenboog zichtbaar.
Inhoud |
[bewerken] Werking
De werking berust op het principe van interferentie. Het licht kan beschouwd worden als een golfverschijnsel. Het primaire licht (de oorspronkelijke golven) en het secundaire licht (de golven die via de fotografische plaat komen) doven op bepaalde plaatsen in de ruimte uit (tegenfase) en op andere plaatsen in de ruimte versterken ze elkaar. Dit eist echter wel dat de golven niet willekeurig door elkaar lopen en van dezelfde lengte zijn en met elkaar "in de pas lopen". Daarom is een coherente monochromatische lichtbron nodig voor een optimaal resultaat. Op de fotografische plaat is het beeld niet rechtstreeks te herkennen, elk deel van het fotografische beeld draagt bij tot het gehele hologram. Naarmate het fotografische beeld groter is wordt het hologram scherper afgebeeld. Er vindt een zogenaamde Fouriertransformatie plaats. Omdat ieder deel van de fotografische plaat het gehele beeld van het hologram in zich draagt is die naam, holografie gekozen.
[bewerken] Toepassing
Hologrammen worden veelvuldig toegepast om de echtheid van een object te waarborgen. Zo komen hologrammen voor op bankpasjes, bankbiljetten, softwareverpakkingen enz. Deze methode wordt toegepast omdat het namaken van een hologram een moeilijke aangelegenheid is.
[bewerken] Holografische interferometrie
Daarnaast worden hologrammen gebruikt voor holografische interferometrie, een meetmethode waarbij het holografische beeld interfereert met het licht dat door het -nog in de opstelling aanwezige- fysieke object wordt weerkaatst. Daarna wordt de vervorming van het object tussen opname en meting, bepaald door de ringen in het interferentiepatroon te tellen bij een constante golflengte van de lichtbron. Hieruit kan het faseverschil tussen de lichtbronnen, en dus de verplaatsing van het object worden bepaald.
[bewerken] Menselijke hologram
Tijdens de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2008 maakte CNN gebruik van een hologram om de live verslaggeving te vernieuwen. Jessica Yellin bracht verslag uit vanuit Chicago terwijl haar hologram geprojecteerd werd in de studio van New York. [1] Het betreft hier echter geen écht hologram (al wordt het door allerlei bronnen zo genoemd) maar een visueel effect gecreëerd met digitale video-technieken.
[bewerken] Geschiedenis
Het pioneerswerk in het onderzoek naar holografie is gedaan door de Poolse natuurkundige Mieczysław Wolfke. In 1920 heeft hij een methode bedacht voor het opsplitsen van het beeldvormingsproces in twee afzonderlijke fasen. Hij overwoog ook het gebruik van interferentie voor het opslaan van informatie. Hiermee stelde hij de theoretische grondslagen op voor de hedendaagse holografie. In 1948 had Dennis Gabor, een Hongaars geleerde, een methode ontwikkeld om met behulp van een speciaal soort licht een voorwerp in zijn drie dimensies op de gevoelige plaat vast te leggen. Bij gebrek aan dat speciale (coherent monochromatisch) licht liep de ontwikkeling spaak. In 1960 werd de eerste werkende laser gebouwd door de Amerikaanse natuurkundige Theodore Maiman. Een laser produceert licht van slechts een kleur (monochromatisch) dat ook nog in dezelfde fase is (coherent). In 1962 hebben de Amerikanen Upatnieks en Leith met behulp van de laser met succes het eerste hologram gemaakt.
In 1971 kreeg Gabor de Nobelprijs voor de Natuurkunde voor zijn ontdekking.
[bewerken] Wetenschap
 Zie Holografisch principe voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Holografie is ook een term in theoretische natuurkunde. In snaartheorie, en meer algemeen elke theorie van kwantumgravitatie, meent men dat het zogeheten holografisch principe geldig is. Dit principe stelt dat een ruimte geheel kan worden beschreven door de theorieën op de randen, en dat er in zo'n randtheorie hoogstens een vrijheidsgraad heeft per Planckruimte. Deze theorie komt van de Nederlands theoreticus Gerard 't Hooft. De (abstracte) gelijkenis met holografie is het volgende: ook daar lijkt een hogerdimensionaal object (het drie-dimensionale beeld) volledig gecodeerd te zijn op een lagerdimensionaal oppervlak (de belichte plaat).
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe link
- Holowiki alles over hologrammen (Engelse site).
