Homomonument
Het Homomonument is een gedenkteken op de Westermarkt bij de Westerkerk, in de binnenstad van Amsterdam. Het is daar geplaatst ter herdenking van alle homoseksuelen die zijn vervolgd vanwege hun geaardheid.
Het monument werd onthuld op 5 september 1987 en bestaat uit drie roze granieten driehoeken, die zodanig zijn neergelegd dat ze samen een grote driehoek vormen. Het Homomonument is gelegen aan de Keizersgracht en schuin achter het Anne Frank Huis.
Het werd ontworpen om homoseksuele mannen en vrouwen te inspireren en te steunen in hun strijd voor erkenning, en tegen onderdrukking en discriminatie. Het initiatief tot de bouw kwam tot stand in 1979 en het duurde vervolgens acht jaren voor de benodigde fondsen waren ingezameld. Het idee stamt echter al uit 1970, toen jonge homo's op 4 mei een krans wilden leggen bij het oorlogsmonument op de Dam ter herinnering aan de vervolging in de Tweede Wereldoorlog. De mannen werden gearresteerd en de krans werd vernield.
Het monument heeft drie dimensies: een waarschuwing vanuit het verleden, een confrontatie met het heden en een inspiratie voor de toekomst. Het thema van de driehoek is gebaseerd op het feit dat mannen die vanwege hun homoseksuele geaardheid gevangen zaten in de concentratiekampen van nazi-Duitsland een roze driehoek moesten dragen. Alle gevangenen hadden een driehoek met een specifieke kleur, die afhing van de reden van gevangenschap. Nederlandse homo's hebben in de concentratiekampen overigens nooit een roze driehoek gedragen; ze werden wel op andere manieren vervolgd. Eind jaren zestig werd deze roze driehoek als geuzensymbool overgenomen door de beweging voor gelijke rechten van homo's.
In 1980 werden kunstenaars uitgenodigd ontwerpen in te dienen. De jury koos uiteindelijk voor het ontwerp van Karin Daan, gebaseerd op de roze driehoek. Een van de onderdelen van de driehoek bevat een aantal treden die leiden naar de gracht. Hier worden vaak bloemen gelegd, niet alleen ter herdenking van oorlogsslachtoffers maar ook voor aids-slachtoffers.
Een andere punt van de driehoek is 60 cm hoog en dient als ontmoetingsplaats. De derde punt is de herinneringsdriehoek met daarop de tekst: "Naar vriendschap zulk een mateloos verlangen", een dichtregel van Jacob Israël de Haan.
De ligging van de drie punten is symbolisch. Een punt wijst naar het nationaal oorlogsmonument op de Dam, een andere punt wijst naar het aan de overkant gelegen Anne Frank Huis, de derde naar het hoofdkwartier van de Nederlandse Vereniging voor Integratie van Homoseksualiteit COC.
[bewerken] Andere homomonumenten
In Madurodam is een miniatuurversie van het Homomonument. Het werd onthuld op 24 oktober 2006 door de Amsterdamse burgemeester Job Cohen en toenmalig COC-voorzitter Frank van Dalen.
Nederland heeft nog twee andere monumenten voor homoseksuelen. In Utrecht ligt op het Domplein een gedenksteen voor de 22 slachtoffers van de 17e eeuwse Utrechtse homoseksuelenaffaire. En ook in Den Haag staat een monument, vlakbij Madurodam.
In Barcelona wordt binnenkort ook een homomonument geplaatst.
[bewerken] Externe links
- www.homomonument.nl
- RozeRijk.nl: De geschiedenis van het Homomonument (met NOS-televisieitems)
- IISG.nl: Homo’s in de collectieve herinnering aan de Tweede Wereldoorlog: vijftig jaar beeldvorming (pdf, M. van der Klein, december 2004)
 |
Zie de categorie Homomonument in Amsterdam van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
