Hop (plant)
| Hop | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Vrouwelijke plant |
|||||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
| soort | |||||||||||||||||||
| Humulus lupulus L. (1753) |
|||||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||||
| Hopoogsten in Hallertau | |||||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||||
| Hoptuin in de herfst bij Neustadt an der Donau | |||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
De hop (Humulus lupulus) is een plant uit de hennepfamilie (Cannabaceae). Een stof uit de bloem van de vrouwelijke plant wordt met name gebruikt als bestanddeel van bier. Ook is er voor de siertuin de cultivar Humulus lupulus 'Aureus' met goudgele bladeren.
Hop is een kruidachtige, rechtswindende klimplant die ook in Nederland en België in het wild voorkomt. Het is een meerjarige plant die overwintert als wortelstok. De karakteristieke 'bellen' die in augustus/september aan de vrouwelijke plant groeien en haar bloemen zijn het deel waarvoor de plant gekweekt wordt. Deze hopbellen bevatten de etherische oliën die een bittere smaak aan bier geven en een conserverende werking hebben.
De bitterstoffen uit hop (het lupuline uit de vrouwelijke hopbellen) vormen een bestanddeel van sommige biersoorten. Aanvankelijk werd hop aan bier toegevoegd als conserveringsmiddel, maar tegenwoordig wordt het uitsluitend toegevoegd om de smaak. Zeker in pils, de Engelse bitters en een aantal Belgische speciaalbieren is het onmisbaar. Hoppige bieren zijn Amstel 1870, Brand UP, Jopen Hoppen en Christoffel Bier in Nederland, XX Bitter, Hommelbier, Cristal Alken en Stella Artois in België en Beck's, Jever en DAB in Duitsland.
Voor Lambiek gebruikt de brouwer overjaarse hop, waarvan de vluchtige bitterstoffen vervlogen zijn, maar die al de andere hop-eigenschappen nog heeft. Voor thuisbrouwers van bier zijn zakken hop te koop bij de bedrijven die zelfbrouw-producten leveren.
Inhoud |
[bewerken] Het verbouwen van hop
[bewerken] Locaties
In totaal wordt er anno 2005 naar schatting zo'n 80.000 ton hop per jaar geoogst, van 55.000 hectare land, verspreid over de hele wereld. In Vlaanderen werd hop verbouwd in de streek rond Aalst en Asse waar de laatste hoppeboer verdween in 2003, en wordt hij nog steeds verbouwd in de Westhoek rond Poperinge (waar van hommel wordt gesproken), maar door de sterke concurrentie van het buitenland neemt het areaal hier gestadig af. De Belgische hop is voornamelijk bitter, terwijl hop uit Bohemen fijner, aromatischer is. In Nederland werd vroeger ook hop verbouwd, bijvoorbeeld op de zandgronden in het noordoosten en in Noord-Brabant. Het Drentse Peize stond van de 16e tot de 18e eeuw bekend als hop-dorp. Daar zijn een 'museumtuin' midden in het dorp, vele naamsverwijzingen en een Peizer bier van over. Sinds 1997 wordt voor de Gulpener Bierbrouwerij hop verbouwd in het Zuid-Limburgse Reijmerstok.
In Duitsland wordt ten opzichte van vroeger weinig hop meer verbouwd. Toch is het met meer dan 18.000 hectare nog steeds het grootse hopproducerende land ter wereld. De beste hop komt inmiddels vrijwel exclusief uit het voormalige Oostblok rond Hongarije en Tsjechië (Bohemen).
In de noord-westelijke staten van de Verenigde Staten, met name in de staat Washington, wordt veel hop verbouwd. Hier wordt geëxperimenteerd met nieuwe soorten die minder lange stengels produceren waardoor de teelt en oogst eenvoudiger en goedkoper kunnen worden. De gewone hop heeft stengels die groeien tot een hoogte van zes tot negen meter, de nieuwe varianten komen niet hoger dan twee meter.
[bewerken] Teelt
Hop is één van de snelst groeiende planten in het plantenrijk. Hij haalt gemiddeld een groeisnelheid van 10 cm per dag. In een laagbouwcultuur laat men de planten groeien tot zo'n drie meter. Op een hoogbouwplantage is circa 8 meter mogelijk. Een plant kan zo'n twaalf tot twintig jaar oud worden.
Een nieuwe toepassing voor de hopteelt zijn de hopscheuten. De scheuten, vergelijkbaar met taugé en alfalfa, worden gestoken op het ogenblik dat ze nog onder de grond zitten, en worden beschouwd als een delicatesse.
Een complicerende factor bij de teelt van hop is het feit dat de hoeveelheid en de kracht van de werkzame stof afneemt zodra de vrouwelijke bloem is bevrucht. Daarom worden in teeltgebieden tot op vele kilometers van de hopvelden alle mannelijke planten zo snel mogelijk verwijderd.
Het oogsten van de hop vindt eind augustus, begin september plaats.
Hop is een van de waardplanten van de gehakkelde aurelia. Aan het eind van de negentiende eeuw gold hop als de voornaamste waardplant voor deze vlinder in Groot-Brittannië en veroorzaakten de rupsen soms schade.
[bewerken] Effecten van hop
Hopextract is rustgevend en slaapverwekkend[1] en wordt met dit doel soms in thee verwerkt. Ook wordt het beschouwd als maagversterkend. De werkzame stof in hop is lupuline waaraan soms een oestrogene werking wordt toegeschreven.
De stoffen in rijpe hopbellen bezorgden vroeger mensen die met de hand plukten klachten die de 'hopplukkersziekte' genoemd werden. Ze bestonden uit verschijnselen als hoofdpijn, ademhalingsklachten en huidirritatie.[2]
[bewerken] Afbeeldingen
-
Hopstengel
-
Mannelijke plant
-
Mannelijke plant
-
vrouwelijke hopplant
[bewerken] Externe links
- Nationaal Hopmuseum te Poperinge (België)
- Alles over de hopplant
- Hop (Humulus lupulus) op SoortenBank.nl (gebaseerd op de Heukels22, dit is de voorlaatste uitgave)
 |
Zie de categorie Humulus lupulus van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
Bronnen, noten en/of referenties:
Bronnen:
- Voor een deel van bovenstaande tekst of een eerdere versie daarvan is gebruikgemaakt van de folder "Wat u moet weten over hop", een uitgave van Kasteel Croy te Laarbeek.
Referenties:
- ↑ Hüsstege, G. (1976). Zakflora voor Bos en Heide. Helmond: Uitgeverij Helmond. ISBN 9025265650
- ↑ Bartels, M., 2007, in: Boeren voor de stad, RAD nr 21, Gemeente Deventer, Deventer
