Hove (Antwerpen)

Hove

Gemeente in België
Geografie
Gewest	Vlaanderen
Provincie	Antwerpen
Arrondissement	Antwerpen
Coördinaten	51°9′N, 4°28′E
Oppervlakte – Onbebouwd – Woongebied – Andere	5,99 km² (2009) 51,24% 28,67% 20,09%
Bevolking (Bron: Statbel)
Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid	8.199 (01/01/2010) 48,6% 51,4% 1.369 inw./km²
Leeftijdsopbouw 0–17 jaar 18–64 jaar 65 jaar en ouder	(01/01/2008) 21,16% 59,87% 18,96%
Buitenlanders	2,08% (01/01/2008)
Politiek en bestuur
Burgemeester	Luc Vuylsteke de Laps (CD&V)
Bestuur	Hove Beweegt, CD&V
Zetels Hove Beweegt CD&V pH7-Positief Hove Open Vld Vlaams Kartel	19 6 5 4 2 2
Economie
Gemiddeld inkomen	20.202 euro/inw. (2007)
Werkloosheidsgraad	3,83% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode 2540	Deelgemeente Hove
Zonenummer	03
NIS-code	11021
Politiezone	HEKLA
Website	www.hove.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Antwerpen in de provincie Antwerpen
Portaal    België

Hove is een gemeente in de Belgische provincie Antwerpen. De gemeente telt ruim 8.200 inwoners en is de vijfde rijkste gemeente - inkomstenbelastingen - van België en behoort tot het kieskanton en het gerechtelijk kanton Kontich.

Toponymie

Het toponiem Hove is vermoedelijk afkomstig uit het Germaans en heeft de betekenis pachthoeve, hoeve of boerenerf.

Geschiedenis

Bij spoorwegwerken in 1835, 1872 en 1873 werden in Hove brandurnen uit de vroege ijzertijd gevonden. In 1988 vond men aan de Holleweg een kobaltblauwe, vijfribbige glazen armband uit de late ijzertijd.

Vóór 1200 bestond hier een leen- en laathof Frythout, dit is Vrijhout, genaamd naar het vroegere bos. In 1370 gaf Laureys Volcaert, leenman van de hertog van Brabant, de grote tienden in leen aan de kerk van Hove. Daardoor werd het na 1370 soms verkeerdelijk laathof Sint Laureys genoemd. Omstreeks 1200 scheurde Hove zich af van Kontich en vormde met Boechout een schepenbank. Toen de hertog van Brabant in 1356 de oorlog tegen de graaf van Vlaanderen verloor, moest hij zijn rechten en gebied over Hove afstaan. In 1406 kwamen Hove en Boechout weer in handen van één man, hertog van Brabant, Antoon van Bourgondië. Jarenlang bleven de twee dorpen deel uitmaken van het hertogelijke domein. Hove telde in 1437 maar 47 haarden of 250 inwoners.

Om zijn oorlogen te financieren gaf Filips II in 1558 het dorp in pand aan de Heer van Cantincrode, de latere kardinaal Granvelle. Hove bleef deel uitmaken van Cantincrode, ook toen dit in 1570 een graafschap werd. In 1583 verwoesten de Spanjaarden bijna het hele dorp; het ontvolkte. In de Franse bezettingstijd bestuurde een "maire" Hove : eerst Martinus Schroyens, later Albert van der Haeghen. Onder het Koninkrijk der Nederlanden (1815-1830) werd Van der Haeghen de eerste burgemeester. Hove was een landbouwdorp. De opening van de spoorlijn Mechelen-Antwerpen in 1836 en de stopplaats in 1888 brachten een goede verbinding met de stad Antwerpen tot stand.

Omstreeks 1900 kwamen heel wat rijke stedelingen zich hier op een buitenverblijf vestigen. Na de Tweede Wereldoorlog ontstonden villawijken in de omgeving van de kastelen Weyninckhoven, Rattennest en Cappenberg. Men bouwde midden 1970 een sociale villawijk aan de Lintsesteenweg (de Vogeltjeswijk). De landbouw verdween grotendeels, nog enkele tuinbouwbedrijven zijn aanwezig.

Geografie

Kernen

Hove heeft geen deelgemeenten of gehuchten en is een forensendorp met villawijken. In het zuid-oosten bevinden zich bossen en weiden en het natuurgebied Boshoek (gespreid over de gemeenten Hove, Boechout, Lint en Lier).

Hydrografie

Hove ligt tussen de stroomgebieden van de Nete en de Schijn die beide tot het stroomgebied van de Schelde behoren. Zowel de Lauwerijkbeek, als de Koudebeek ontspringen in de gemeente.

Topografie

De bodem is zandig zandlemig. Het zuiden van de gemeente ligt gemiddeld 6m boven zeeniveau en het noorden 22m. De afstand naar Lier bedraagt ongeveer 8 km (in vogelvlucht), naar Antwerpen 9 km, naar Mechelen 16 km en en naar Brussel tenslotte 35 km.

Aangrenzende gemeenten

Aangrenzende gemeenten
	Mortsel
Edegem		Boechout
Kontich		Lint

Demografie

Evolutie van het inwonertal

19de eeuw

Jaar	1806	1816	1830	1846	1856	1866	1876	1880	1890
Inwonertal	543	537	566	622	658	667	716	764	933
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12

20e eeuw tot aan herinrichting gemeenten

Jaar	1900	1910	1920	1930	1947	1961	1970	1976
Inwonertal	1263	1844	2112	2898	3620	5697	6531	6680
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 31/12/1976

Na de gemeentelijke herinrichting

Jaar	1977	1980	1985	1990	1995	2000	2005	2006
Inwonertal	6680	6965	7461	7962	8186	8306	8177	8306
Opmerking:Inwonertal op 01/01 - Bron:NIS

Bezienswaardigheden

• De laatgotische Sint Laurentiuskerk uit witte zandsteen dateert van 1500. De kerk werd zwaar beschadigd tijdens de Godsdienstoorlogen, de Franse Revolutie en beide wereldoorlogen. Bij de restauratie van 1967 1969 werd zij vergroot met twee zijbeuken, een doopkapel, met romaanse doopvont van 1200 en een sacristie. Op het hoogkoor staat het barokorgel van L. Delhay van 1776. De lambrisering dateert van omstreeks 1700. De kruisweg is l9de-eeuws. De Sint-Laurentius van de preekstoel is laat-18de-eeuws en het Onze-Lieve-Vrouwebeeld vermoedelijk 19de-eeuws. Er bevindt zich een historische VTB-plaat aan de ingang van het kerkdomein en er is een VTB-plaat voor gedicht Paul van Ostaijen "Mark groet 's morgens de dingen" binnen in de nabij gelegen bibliotheek in CC De Markgraaf.
• Het kasteel Weyninckxhoven aan de Geelhandlaan met conciërgewoning en remise wordt in 1270 vermeld; het kwam in 1762 onder Hove. Het symmetrische gebouw kreeg omstreeks 1900 een vleugel toegevoegd. In 1951 werd het gemeentehuis met bijhorend politiekantoor. Het domein heeft een grote speeltuin met omwalde vijver.
• Het kasteel Rattennest aan de Mortselsesteenweg was in de 17de eeuw het rijke buitenverblijf van de bankiersfamilie Spinola van Genua.
• Het kasteel Cappenberg aan de Wouwstraat, vroeger stede van Jan Willebeys, maakt van eind 18de eeuw deel uit van Hove. Tijdens de Franse bezetting (1794-1815) werden er geheime missen gelezen. Leiders van de Boerenkrijg vergaderden er vele malen. Lange tijd werd het bewoond door verscheidene adellijke families als "hof van plaisantie". Nu huist hier de school voor bijzonder lager onderwijs Ritmica.
• Het kasteel Hoveberg van 1897, werd in 1920 heropgebouwd na de vernielingen uit de Eerste Wereldoorlog. Hier wonen mentaal gehandicapte volwassenen.
• Het Kostershuisje uit 1845 aan de Kapelstraat is het gemeentelijk Sprookjeshuisje geworden.
• Het kasteel Rodenburg en kasteel Borgland
• De Modelhoeve aan de Lintsesteenweg, nu Feestzaal "Hof van Wayenborch" en de Lauwhoeve.
• De villa Marstboom (Appelkantstraat 1) als een vroeg ontwerp uit 1925 van E. Van Steenbergen geheel in de stijl van de Nieuwe Zakelijkheid. De herenhuizen aan de Meylstraat 20 en 22 en aan de Edegemsestraat 19 en 21 zijn beschermd voor hun historische waarde (19de eeuw).

Al deze gebouwen zijn beschermde monumenten of behoren tot een beschermd dorpsgezicht.

• De bouwpastoor van de Sint-Jozefparochie, Van Gaal, richtte de Volkssterrenwacht Urania op. Deze is vandaag gevestigd aan de Jozef Mattheessenssstraat 60. De Uraniatoren werd ingehuldigd op 31 oktober 1970 en is 12 meter hoog. In het voorjaar van 2003 werd een nieuwe, professionele 40 cm telescoop geïnstalleerd. Volkssterrenwacht Urania heeft als doel sterrenkunde, weerkunde en ruimtevaart te populariseren door het organiseren van cursussen en het ontvangen van bezoekers. Bovendien biedt Urania de kans ook op praktisch gebied astronomie te beoefenen.
• Langs de Geelhandlaan, die de Sint-Laurentiuskerk met het gemeentehuis verbindt, is de relatieve afstand tussen de planeten van ons zonnestelsel aangegeven met educatieve VTB-platen.
• Aan Villa Jeanne, Lintsesteenweg 95, staat een VTB-bord voor dichter Paul Van Ostaijen, die hier voor 1914 verbleef en er het gedicht "Mark groet 's morgens de dingen" schreef.
• Architect Loos ontwierp het oorlogsmonument van 1946 en beeldhouwer P. De Cuyper voerde het uit.
• In de René Verbeecklaan verwijst een VTB-bord naar deze Hovese dichter en in de Jan Baptist Huysmanslei naar deze romantische schilder en wereldreiziger.

Zie ook: Lijst van onroerend erfgoed in Hove

Natuur

• Gemeentepark buiten de vijver + bos : 79.374
• Gemeentepark binnen de vijver : 23.880 m²
• Omgeving Sint-Laurentiuskerk en gemeentelijk centrum De Markgraaf : 6.337 m²
• Terreinen gelegen aan de Geelhandlaan : 9.511 m²
• Terreinen rond de sporthal Paul van Ostaijenlaan : 38.809 m²

Cultuur

Bijnamen

De bijnaam van de Hovenaars is "keeskoppen". De Hovenaars droegen op het einde van de 16de eeuw de bijnaam van Cardinalisten (aanhangers van kardinaal Granvelle). Granvelle was één van de invloedrijkste raadgevers van Margaretha van Parma, die de Nederlanden bestuurde onder het bewind van Filips II. De vete van de kardinaal met Oranje en Egmond (1563) deed twee partijen ontstaan, de kardinalisten en de anti-kardinalisten. De Hovenaars droegen ook de spotnaam van Keescoppen naar een gekend spotliedje:

'Dye van Hoof zen geschoren,

's Hebbe 'ne keescop van 'nen thoren.

Dye van Meurtsel sen soo ryck,

's Hebben nen thoren met nen blyck.

Dey van Eeghem sen soo fel,

's Hebben 'n klok en een bel.'

Daarnaast staan de inwoners van de gemeente Hove in de omringende gemeenten bekend als 'Praatjesmakers'.

Evenementen

• Hove Live is een kleinschalig muziekfestival dat opgericht werd in Hove en georganiseerd wordt begin september in het plaatselijke gemeentepark. Jeugdhuis TJOK organiseert geregeld optredens in het gemeentepark.
• De eerste zaterdag na Driekoningen is er een Driekoningenstoet en kerstboomverbranding.
• Het laatste volledig weekend van augustus zijn er zomer-endfeesten en wielerwedstrijd "De Ster der Beloften" voor internationale liefhebbers en de Vlaamse Pijl der Nieuwelingen.

Verenigingen

Het koninklijk harmonieorkest "Sint-Laureys", werd opgericht op 10 december 1878 als "Fanfaren Sint-Laurentius". Een vijftigtal verenigingen zijn aangesloten bij de Gemeentelijke Cultuurraad.

Media

Dorpskrant "De Hovenaar" brengt maandelijks nieuws uit de gemeente. Aan de Dennenlaan is vrije radio "Frekwent" (ClubFM) gevestigd.

Streekproducten

Culinaire specialiteiten van de gemeenten zijn Congolaiskes (chocolade) en de het bier Hoofse Gaffel.

Mobiliteit

Openbaar vervoer

De spoorlijn Antwerpen-Brussel doorsnijdt de gemeente. Het station Hove ligt op de spoorlijnen 25 en 27 (Antwerpen - Brussel). Het oude stationsgebouw is omgevormd tot een taverne. Er rijden bussen naar Mortsel, Edegem, Kontich, Lint, Duffel, Antwerpen.

Wegennet

De westgrens van Hove wordt gevormd door de gewestweg N1, die leidt naar de steden Antwerpen en Brussel en bereikbaar is vanaf Antwerpse Ring afrit 4 en 5. Door de gemeente Kontich is er aansluiting op de snelweg A1/E17.

Wandel en fietsroutes

In de gemeente zijn diverse wandel- en fietsroutes zijn uitgezet, onder andere de Brialmontroute en de Abraham Hansroute.

Politiek

Gemeenteraad

Op 8 oktober 2006 waren er verkiezingen voor de gemeenteraad. De Hovese gemeenteraad telt vanaf 2 januari 2007 19 zetels en bestaat uit volgende fracties :

• Hove Beweegt : 6 zetels
• CD&V : 5 zetels
• pH7-Positief Hove : 4 zetels
• Vlaams Kartel : 2 zetels
• VLD - Vivant : 2 zetels

Samenstelling schepencollege

• Burgemeester : Luc Vuylsteke de Laps (CD&V)

Bevoegdheden: jeugd, economie en middenstand, financiën en begroting, afvalbeleid

• Schepenen :
  • Jo Ampe (Hove Beweegt), eerste schepen, Bevoegdheden : ruimtelijke ordening, financiën en begroting, openbare werken, informatie, inspraak en communicatie .
  • Els Pauwels (CD&V), tweede schepen, Bevoegdheden : onderwijs, kinderopvang, sport, cultuur, emancipatiebeleid.
  • Hilde Van Driessche (Hove Beweegt), derde schepen : Bevoegdheden: mobiliteit, leefmilieu, afvalbeleid, ontwikkelingssamenwerking, personeelsbeleid.
  • Jos Peeters (CD&V), vierde schepen, Bevoegdheden: sociale zaken, mobiliteit, openbare werken.
  • Guy Goyvaerts (Hove Beweegt), OCMW-voorzitter. Mag de beraadslagingen van het schepencollege bijwonen.

Burgemeesters van Hove

• 1830 : Jan-Frans Gellynck
• 1870 : Jan Jozef Oliviers
• 1886 : Ludovicus Jaak Van Linden
• 1896 : Vincent Bavais
• 1920 : Léon Dumortier
• 1926 : Jozef Mattheessens
• 1941 - 1944 : Pieter Vorlat
• 1947 - 1959 : Albert Claessens
• 1959 - 1971 : Albert Beyltjens
• 1971 - 1988 : Frank Swaelen
• 1988 - heden : Luc Vuylsteke de Laps

Economie

Een belangrijke economische activiteit in de gemeente Hove is het onderwijs. De gemeente heeft geen industriezones en telt 9 land- en tuinbouwbedrijven. 12 bedrijven stellen meer dan vijf werknemers te werk. In de gemeente wonen vele hoge ambtenaren, kaderleden, magistraten, beoefenaars van vrije beroepen.

De firma Alfacam ontstond in 1985 in Hove aan de Mechelsesteenweg. Het is vandaag één van de grootste bedrijven ter wereld wat betreft tv-facilitaire diensten. Het bedrijf geeft werk aan zo'n 5.000 mensen. De vestiging ligt vandaag in buurgemeente Lint, naast het treinstation van Kontich. Er zijn televisiestudio's, waar onder andere Eén- en vtm-programma's worden opgenomen.

Religie

De gemeente Hove wordt bestreken door drie parochies. Sint-Laurentius bestrijkt alleen het grondgebied van Hove. Sint-Jozef bestrijkt voor 2/3 grondgebied van Hove en voor 1/3 grondgebied van Kontich. Onze-Lieve-Vrouw Geboorte bestrijkt de grondgebieden van Hove (4%) en Lint (96%).

Diensten

Onderwijs

Kleuter en Lager Onderwijs

• 't Groen Schooltje, (GO!) Mortselsesteenweg 54
• Gemeenteschool "Albrecht Rodenbach", Onderwijsstraat 19.
• Regina Pacis, Boechoutsesteenweg 87 + wijkvestiging aan de Jozef Mattheessensstraat - RP2.

Secundair Onderwijs

• Regina Pacis, (ASO) Mortselsesteenweg 70. De inrichtende macht is de vzw Onderwijsinrichtingen Zusters Christelijke scholen Zuid-Antwerpen.

Bijzonder Onderwijs

• Ritmica, Wouwstraat 44. Pluralistisch.
• Gemeentelijke kunstacademie, met een lagere, middelbare en hogere graad gevestigd in het Gemeentelijk Centrum "De Markgraaf", Kapelstraat 8.
• Muziek- en Woordacademie van het Gemeenschapsonderwijs, Onderwijsstraat 19.

Sport

• Voetbalclub K. Hove Sport is aangesloten bij de KBVB. De eerste ploeg speelt er in de provinciale reekse en de club heeft ook een damesafdeling. SK De Vrede speelt in het liefhebbersverbond. In het zaalvoetbal is de Hovese Liga vzw met verschillende clubs aangesloten.
• In het korfbal speelt Hove Korfbalclub in het gemeentepark.
• Wielerclub K. Hovese Vitesse Club is de inrichter van de jaarlijkse wielerwedstrijd "De Ster der Beloften" voor internationale liefhebbers, vlak na de Zomerendfeesten.
• Tennisclub Sporting Club Hove heeft een sporthal aan de Elzenstraat 33.
• Daarnaast telt de gemeente verschillende biljartclubs, karate-, tafeltennis-, turn- en volleybalclubs. Een dertigtal sportclubs zijn aangesloten bij de Gemeentelijke Sportraad.

Trivia

• De Vlaamse kinderserie Samson en Gert is deels in Hove opgenomen. Het "Samson en Gert Huis" is nog steeds te vinden aan de Leon Dumortierstraat.
• Hove heeft verschillende naamgenoten in de wereld (Engeland, Duitsland (2), Denemarken (3), Noorwegen (2), Australië en de USA). Het Vlaamse Hove is de enige zelfstandige gemeente Hove in de wereld, de anderen zijn deelgemeenten en maken deel uit van een groter geheel. Tot op heden zijn er geen specifieke contacten gelegd tussen al deze gemeenten.

Bekende Hovenaars

Wonen momenteel in Hove

• Bart Peeters, zanger en televisiepresentator
• Saartje Vandendriessche, Vlaamse actrice, zangeres en omroepster (één)
• Jan Leyers, zanger
• Dirk Lavrysen, acteur
• Hugo Matthysen, zanger
• Dirk Somers, radiopresentator
• Erik Stoffelen, voorzitter Algemeen Nederlands Zangverbond (ANZ) en secretaris Aktie Komitee Vlaamse Sociale Zekerheid (AKVSZ)

Woonden in Hove

• Mira Bertels, zangeres
• Geert Buckinx, dichter
• Willy Courteaux, Shakespeare-vertaler
• Herman Deleeck, politicus en hoogleraar
• Huib Hoste, architect
• Pol Jacquemijns, duivensport- en voetbalkenner
• Paul van Ostaijen, schrijver en Vlaams activist
• Manu Ruys, journalist
• Jan Merckx, oprichter VTM
• Hilde Rens (Yasmine), zangeres
• Dirk Sterckx, politicus en journalist
• Willy Steveniers, basketbalspeler
• Frank Swaelen, politicus
• Emiel van Hemeldonck, schrijver
• René Verbeeck, schrijver
• Frans Verleyen, journalist
• Yanina Wickmayer, tennisster

Zie ook

• Lijst van onroerend erfgoed in Hove

Externe links

• Website van de gemeente
• Lijst beste gemeenten
• Copyright vrije kaart van Hove

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

Bibliografie

• Buckinx, René, Wandel je mee, Hove ? Tien wandelingen in en om Hove., Uitgave Succes, Hove, 1978, 50 blz.
• vzw De Hovenaar, Hove in de twintigste eeuw., Drukkerij Ouderits, Hove, 2000, 120 blz.
• Gemeentebestuur Hove, Hove Leeft 2008-2009., Uitgave Unijep, Liège - Brugge, 2009, 98 blz.
• Gemeentebestuur Hove, Jaarverslag 2005., Eigen uitgave, Hove, 2005, 88 blz.
• Ornithologische vereniging De Noordvink Hove, Vogels in Hove., Drukkerij Ouderits Hove, 2004, 28 blz.
• Van Aelst, Camile, Van ridderlijk hof tot gemeentehuis., Uitgave Heemkundige kring "De Markgraaf" Hove, 1984, 61 blz.
• Van Aelst, Camile, Hovese kastelen., Uitgave Heemkundige kring "De Markgraaf" Hove , 1989, 63 blz.
• Van Aelst, Camile & Rombauts, Wouter, 150 jaar spoor in Hove., Heemkundige kring "De Markgraaf" Hove, 1999, 71 blz.
• VAN AELST CAMILE e.a., "Hove, Geschiedenis van het onderwijs.", een uitgave van De Hovenaar en Heemkundige kring De Markgraaf, Drukkerij Ouderits, Hove, 2004, 128 blz.
• Van den Weygaert, Luc, Hove in de wereld., Uitgave vtbKultuur & De Hovenaar, Hove, 2010, 26 blz.
• Vandeputte, Omer e.a. (in samenwerking met het Verbond voor Heemkunde), Gids voor Vlaanderen. Toeristische en culturele gids van de Vlaamse gemeenten., Uitgeverij Lannoo, Tielt en VTB-VAB, Antwerpen, 1995, 1315 blz.
• Van Gysel, Albert, Bijdrage tot de Geschiedenis van Hove., Uitgeverij Jos Verheyen, Boechout, 1957, 80 blz.
• VTB-VAB & Urania, Zonnestelselwandeling., Hove, 1994, 16 blz.

Mediabestanden

Zie de categorie Hove, Belgium van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

51° 9' NB, 4° 28' OL