Hyperhomocysteïnemie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Esculaap     Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.
Hyperhomocysteïnemie
Coderingen
ICD-10 E72.1
ICD-9 270.4
DiseasesDB 29853
eMedicine neuro/578
Portaal  Portaalicoon   Geneeskunde

Hyperhomocysteïnemie is een verhoogde waarde van het aminozuur homocysteïne in het bloed. Homocysteïne kan in het menselijk lichaam met behulp van enzymen aangemaakt worden uit een ander aminozuur, methionine. Er kan iets fout gaan bij deze omzetting of stofwisseling, waardoor het gehalte aan homocysteïne te hoog kan worden. Het normale homocysteïne-gehalte in het bloed is ongeveer 13-14 µmol/liter voor mannen en 12-13 µmol/liter voor vrouwen. Een waarde boven de 15 µmol/liter is te hoog. Dit gehalte moet wel bepaald zijn wanneer iemand 12 uur lang niet gegeten of gedronken heeft (nuchter is). Er zijn verschillende oorzaken voor een verhoogd homocysteïne-gehalte. Een te hoog gehalte aan homocysteïne in het bloed is geassocieerd met gezondheidsproblemen.

Oorzaken[bewerken]

Familiaire Hyperhomocysteïnemie[bewerken]

In sommige families komt een erfelijke vorm van hyperhomocysteïnemie voor. Enzymen die betrokken zijn bij de werking van homocysteïnemie werken niet goed, waardoor het homocysteïne-gehalte te hoog wordt. In ongeveer 10% van de personen bij wie een hyperhomocysteïnemie gevonden wordt, blijkt er een erfelijke oorzaak te zijn.

Vitaminegebrek[bewerken]

De enzymen die de stofwisseling van homocysteïne verzorgen, werken alleen wanneer er voldoende vitamine B6, vitamine B11 (foliumzuur) en vitamine B12 is. Een tekort aan deze vitamines kan dan leiden tot een verhoogd homocysteïnegehalte. Een gebrek aan vitamines kan veroorzaakt worden doordat iemand niet gezond eet. De oorzaak kan echter ook liggen in een verminderde opname van vitamines door de darmen na bijvoorbeeld een maagoperatie of een darmziekte.

Overige oorzaken[bewerken]

Bij iedereen stijgt het homocysteïnegehalte met de leeftijd. Hoe ouder iemand is, hoe meer kans op hyperhomocysteïnemie dus. Mannen hebben bovendien vaak een hoger homocysteïne dan vrouwen. Roken verhoogt het homocysteïne-gehalte, net als het gebruik van te veel alcohol (met uitzondering van de meeste soorten bier) en koffie. Functiestoornissen van de lever en nier kunnen een verhoogd homocysteïnegehalte veroorzaken, net als het gebruik van sommige medicijnen. Vaak wordt een te hoog homocysteïnegehalte gevonden samen met een te hoog cholesterolgehalte.

Gevolgen[bewerken]

Hart- en vaatziekten[bewerken]

Een te hoog gehalte aan homocysteïne is geassocieerd met atherosclerose, oftewel aderverkalking. Dit kan dan weer leiden tot hart- en vaatziekten. Hoe groot de kans is op deze gevolgen bij een verhoogd homocysteïne is niet duidelijk. Behandeling van hyperhomocysteïnemie met behulp van foliumzuur of andere B-vitaminen lijkt zinloos als secundaire preventie na hartinfarcten, bij stabiele angina pectoris en na beroertes.(1-12)

Trombose[bewerken]

Mensen met hyperhomocysteïnemie hebben een verhoogde kans op trombose, oftewel het vormen van bloedstolsels in de venen of aderen. Dit kan resulteren in een trombosebeen of een longembolie.

Herseninfarct / TIA[bewerken]

Mensen met hyperhomocysteïnemie hebben een verhoogde kans op een herseninfarct of TIA.

Problemen tijdens de zwangerschap[bewerken]

Vrouwen met een hyperhomocysteïnemie hebben een licht verhoogd risico op een miskraam, het HELLP syndroom, groeiachterstand van het kind en een placentaloslating later in de zwangerschap.

Diagnose[bewerken]

Van het hoge homocysteïne-gehalte heeft iemand in principe geen klachten. Vaak wordt de diagnose pas gesteld, wanneer iemand een van de gevolgen van hyperhomocysteïnemie meemaakt, of wanneer hyperhomocysteïnemie in de familie wordt vastgesteld. De diagnose wordt gesteld door het doen van een bloedtest, waarbij het homocysteïnegehalte gemeten wordt bij iemand die nuchter is, dat wil zeggen die twaalf uur lang niets gegeten of gedronken heeft. Vaak wordt dan meteen ook gekeken naar de hoeveelheid vitamine B11 en B12, omdat deze mogelijk de oorzaak zijn van een verhoogd homocysteïnegehalte.

Behandeling[bewerken]

  • Vitamine B suppletie

Er zijn veel onderzoeken gedaan naar de verlaging van homocysteinespiegels met behulp van B-vitamines: zoals foliumzuur (soms B11 genoemd), B6 en B12. Suppletie van deze vitamines geeft wel een verlaging van de homocysteïnespiegels, maar dit geeft geen verlaging van het risico op een hartinfarct, een trombosebeen of longembolie. Over vitaminesuppletie ter preventie van miskramen en placenta-loslatingen zijn nog onvoldoende gegevens beschikbaar of dit wel zinvol is.

  • Betaïne / 'Trimethylglycine

Trimethylglycine (ook wel betaïne genoemd) wordt ingezet ter bestrijding van hoge homocysteïnewaarden.[1] TMG reageert als methyldonor. Na afgifte van één methylgroep ontstaat uit TMG dimethylglycine, een natuurlijke remmer van betaïne-homocysteïne-methyltransferase.

  • Dieet

Van het nut van diëten die rijk zijn aan vitamine B1, B6 en B12 zijn nog onvoldoende gegevens bekend.

  • Behandeling andere risicofactoren

Aangezien hyperhomocysteïnemie een verhoogd risico geeft op trombose en hart-en vaatziekten kan dit een reden zijn extra streng te zijn in de behandeling van overige risicofactoren, zoals het voorkomen van bedlegerigheid in het kraambed of een extra strenge behandeling van een verhoogde bloeddruk of een verhoogd cholesterol.

Bronnen, noten en/of referenties

Algemeen:

  • (en) JAMA. 2007 Sep 12;298(10):1212-4. TITLE Effect of homocysteine lowering on mortality and vascular disease in advanced chronic kidney disease and end-stage renal disease: a randomized controlled trial. CONCLUSION: Treatment with high doses of folic acid and B vitamins did not improve survival or reduce the incidence of vascular disease in patients with advanced chronic kidney disease or end-stage renal disease. TRIAL REGISTRATION: clinicaltrials.gov Identifier: NCT00032435.
  • (en) Ann Intern Med. 2007 Jun 5;146(11):I22. TITLE: Homocysteine-lowering therapy and risk for venous thromboembolism: a randomized trial. CONCLUSION: Decreasing homocysteine levels with folic acid and vitamins B6 and B12 did not reduce the risk for symptomatic venous thromboembolism.
  • (en) J Am Coll Cardiol. 2006 Mar 21;47(6):1108-16. TITLE Cardiovascular morbidity and mortality in the Atherosclerosis and Folic Acid Supplementation Trial (ASFAST) in chronic renal failure: a multicenter, randomized, controlled trial.CONCLUSIONS: High-dose folic acid does not slow atheroma progression or improve cardiovascular morbidity or mortality in patients with CRF.
  • (en) N Engl J Med. 2006 Apr 13;354(15):1567-77. TITLE: Homocysteine lowering with folic acid and B vitamins in vascular disease. CONCLUSIONS: Supplements combining folic acid and vitamins B6 and B12 did not reduce the risk of major cardiovascular events in patients with vascular disease. (ClinicalTrials.gov number, NCT00106886; Current Controlled Trials number, ISRCTN14017017.). Copyright 2006 Massachusetts Medical Society.
  • (en) Heart. 2005 Sep;91(9):1213-4. Compound (MeSH Keyword), Substance (MeSH Keyword), Cited in PMC, LinkOut. Secondary prevention with folic acid: results of the Goes extension study.
  • (en) Int J Cardiol. 2004 Feb;93(2-3):175-9. TITLE: Efficacy of folic acid when added to statin therapy in patients with hypercholesterolemia following acute myocardial infarction: a randomised pilot trial. CONCLUSIONS: In this medium-size pilot study, folic acid did not demonstrate any beneficial additive effects on cardiovascular mortality or morbidity in post-MI patients with hypercholesterolemia who were treated with statin therapy. Larger trials, possibly targeting at selected populations, must be awaited before definitive conclusions regarding the potentially favourable effects of folic acid supplementation in secondary prevention can be drawn.
  • (en) JAMA. 2004 Feb 4;291(5):565-75. TITLE: Lowering homocysteine in patients with ischemic stroke to prevent recurrent stroke, myocardial infarction, and death: the Vitamin Intervention for Stroke Prevention (VISP) randomized controlled trial. CONCLUSIONS: In this trial, moderate reduction of total homocysteine after nondisabling cerebral infarction had no effect on vascular outcomes during the 2 years of follow-up. However, the consistent findings of an association of total homocysteine with vascular risk suggests that further exploration of the hypothesis is warranted and longer trials in different populations with elevated total homocysteine may be necessary.
  • (en) J Am Coll Cardiol. 2003 Jun 18;41(12):2105-13. TITLE: Secondary prevention with folic acid: effects on clinical outcomes. CONCLUSIONS: Within two years, folic acid does not seem to reduce clinical end points in patients with stable coronary artery disease (CAD) while on statin treatment. Homocysteine might therefore merely be a modifiable marker of disease. Thus, low-dose folic acid supplementation should be treated with reservation, until more trial outcomes become available.
  • (en) Eur J Clin Invest. 2003 Mar;33(3):209-15. TITLE: Homocysteine-lowering treatment with folic acid plus vitamin B6 lowers urinary albumin excretion but not plasma markers of endothelial function or C-reactive protein: further analysis of secondary end-points of a randomized clinical trial. CONCLUSIONS: Homocysteine-lowering vitamin treatment in healthy siblings of patients with premature atherosclerotic disease is associated with a decreased urinary albumin-to-creatinine ratio, but not with other markers of endothelial dysfunction, or in plasma C-reactive protein. The clinical significance of these findings remains to be determined.
  • (en) Blood. 2007 Jan 1;109(1):139-44. TITLE: Homocysteine lowering by B vitamins and the secondary prevention of deep vein thrombosis and pulmonary embolism: A randomized, placebo-controlled, double-blind trial. CONCLUSIONS: The results of our study do not show that homocysteine lowering by B vitamin supplementation prevents recurrent venous thrombosis.
  • (en) N Engl J Med. 2006 Apr 13;354(15):1578-88. TITLE: Homocysteine lowering and cardiovascular events after acute myocardial infarction. CONCLUSIONS: Treatment with B vitamins did not lower the risk of recurrent cardiovascular disease after acute myocardial infarction. A harmful effect from combined B vitamin treatment was suggested. Such treatment should therefore not be recommended. (ClinicalTrials.gov number, NCT00266487.). Copyright 2006 Massachusetts Medical Society.
  • (en) Eur J Clin Invest. 2006 May;36(5):333-9. TITLE: No effect of homocysteine-lowering therapy on vascular inflammation and haemostasis in peripheral arterial occlusive disease. CONCLUSION: Although homocysteine is associated with vascular disease risk in the general population and in particular with PAOD, marked lowering of homocysteine concentrations by folic acid and B-vitamin supplementation does not influence inflammatory responses involving usCRP, IL-6, IL-8, IL-18 and MCP-1, nor tissue factor. These results provide evidence against a major effect of hyperhomocysteinaemia on vascular chronic inflammation or coagulation in patients with symptomatic peripheral arterial occlusive disease.

In de tekst:

  1. Holm PI, Ueland PM, Vollset SE, Midttun O, Blom HJ, Keijzer MB, den Heijer M. (2005) Betaine and folate status as cooperative determinants of plasma homocysteine in humans. Arterioscler Thromb Vasc Biol. 379-85. PMID 15550695