Hyperpigmentatie

Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht. Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.

Hyperpigmentatie
DiseasesDB	24638
MeSH	D017495
Portaal    Geneeskunde

Hyperpigmentatie is een teveel aan pigment in de huid. De belangrijkste pigmenten zijn melanine en ijzer.

Melanine

Melanine kan gelokaliseerd zijn in de basale laag van de opperhuid, doordat de melanocyten meer pigment produceren (sproet) of doordat er meer pigmentcellen aanwezig zijn (moedervlek). Het pigment kan ook in de lederhuid aanwezig zijn. Een ophoping van pigmentproducerende melanocyten zorgt voor een blauw of zwart gekleurde moedervlek (blue nevus). Bij bepaalde ontstekingen kan ook pigment in macrofagen (opruim-cellen) terechtkomen; dit pigment is meestal afkomstig uit keratinocyten, als deze door een ontsteking (vooral bij een grensvlakdermatitis) te gronde gaan. Dit komt vooral bij donkerder huidtypen voor. Macrofagen gevuld met pigment worden vaak melanofagen genoemd.

Ander pigment

IJzer kan ook voor hyperpigmentatie van de huid zorgen, vooral in de vorm van hemosiderine gestapeld in macrofagen. Een belangrijk voorbeeld is de bruine verkleuring van de onderbenen die optreedt bij veneuze insufficiëntie. Maar ook na ontstekingen van de haarvaten kan dit optreden (ziekte van Schammberg), of bij ijzerstapeling door hemochromatose. Pigment kan ook van buiten in de lederhuid aangebracht worden of na een verwonding achterblijven. In beide gevallen wordt het tatoeage genoemd.

Overig

• Bij melasma of zwangerschapsmasker ontstaat er hyperpigmentatie onder invloed van hormoonschommelingen.
• Een bijzondere oorzaak van hyperpigmentatie is de verhoogde aanmaak van pigment bij de ziekte van Addison.
• Acanthosis nigricans is een donkere verkleuring, maar geen hyperpigmentatie. De verkleuring komt door de dikte van de hoornlaag in plaats van door pigment.

Behandeling

Hyperpigmentatie kan soms behandeld worden, vooral als het in de opperhuid gelokaliseerd is.

• Blekende cremes: bevatten vooral hydrochinon of azelainezuur.
• Peeling: het afschillen van de bovenste huidlagen, vooral met chemische stoffen. Voorbeelden zijn fruitzuurpeeling, trichloorazijnzuurpeeling.
• Lasertherapie: door de golflengte van het licht zo te kiezen dat het vooral pigment de energie absorbeert, kan het pigment 'verbrand' worden, zonder schade aan de overige huidbestanddelen. Dit proces is nooit helemaal selectief. Dit is minder geschikt bij donkerder huidtypen, want dan wordt ook de gewone huid gebleekt.

Bij alle behandelingen is er een behoorlijk risico op teveel bleken, zodat lichte vlekken ontstaan. Tevens is er een risico op schade aan de gewone huid, waardoor hyperpigmentatie kan verergeren of (zelfs) littekens ontstaan.