Hyperthermie
| Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht. Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts. |
Hyperthermiesyndroom is een toestand van het lichaam waarbij er een ongecontroleerde stijging van de temperatuur plaatsvindt door een verstoring van de balans tussen warmteproductie en warmteverlies. De lichaamstemperatuur zal stijgen zonder een verhoogde instelling van de inwendige thermostaat. Dit onderscheidt hyperthermie van koorts.
Inhoud |
[bewerken] Oorzaken van hyperthermie
- Zonnesteek, heliosis door een te lang verblijf in volle zon
- Kind of hond achterlaten in een afgesloten auto in de zon
- Inspanning in een zeer vochtige warme omgeving, bv. de tropen: transpiratie kan het lichaam onvoldoende afkoelen.
- Een zeldzame oorzaak die alleen tijdens anesthesie kan ontstaan is Maligne hyperthermie.
- Delirium tremens, ontwenningsverschijnsel bij alcoholverslaving
- Drugs gebruik: cocaïne, amfetamines, MDMA, GHB, ...
- Status epilepticus, gegeneraliseerde epilepsieaanvallen
- Tetanus
- Serotoninergsyndroom
[bewerken] Behandeling
Hypertermie kan al snel levensbedreigend worden indien er niet adequaat ingegrepen wordt. Te nemen maatregelen kunnen bestaan uit:
- Het stoppen van de uitlokkende factor, bijvoorbeeld bij een zonnesteek wordt het slachtoffer naar een koele plaats met schaduw gebracht
- Fysieke afkoeling met water en/of ijs
- Specifieke therapie zoals medicatie.
[bewerken] Symptomen
- hittekramp
- hoofdpijn
- duizeligheid, zwakte
- desoriëntatie
- stuipen
- bewusteloosheid
- Verstoorde ademhaling
[bewerken] Hyperthermie als behandeling
Daarnaast is hyperthermie ook een behandeling van kanker met behulp van warmte.
Hyperthermie betekent letterlijk ‘verhoogde temperatuur’.
Hyperthermie kan op zichzelf kankerceldodend zijn, maar dat is slechts beperkt en alleen bij hoge temperaturen >42°C. Het belangrijkste toepassingsgebied van hyperthermie is daarom de combinatie met radiotherapie of chemotherapie. Effecten van beide behandelingsvormen worden duidelijk versterkt door toevoeging van hyperthermie, ook al bij relatief lage temperaturen ( 39 - 42°C.) Het omringende, gezonde weefsel wordt door deze hoge temperatuur niet aangetast
Er zijn verschillende vormen van een hyperthermie-behandeling. De meest belangrijke zijn:
Oppervlakkige hyperthermie: deze techniek wordt toegepast wanneer de tumor niet dieper dan 4 cm onder de huid zit.
Diepe hyperthermie: deze techniek wordt toegepast wanneer de tumor zich meer dan 4 cm onder de huid bevindt.
Voor het opwekken van de benodigde warmte wordt microgolfstraling gebruikt. Dit is eenzelfde soort straling als in een magnetronoven wordt toegepast. Ook de fysiotherapeut gebruikt microgolfstraling, bijvoorbeeld bij de behandeling van bepaalde gewrichtsklachten.
Zodra de straling in het lichaam komt, wordt de bestraalde plaats warm. Het normale weefsel mag verwarmd worden tot maximaal 44°C; binnen het kankerweefsel mogen hogere temperaturen ontstaan. Deze hogere temperatuur heeft een schadelijk effect op de kankercellen. Bij oppervlakkige hyperthermie stijgt de temperatuur meestal binnen 10 minuten tot de gewenste hoogte. Bij diepe hyperthermie is meestal een opwarmtijd van 15 tot 30 minuten nodig. Hoe langer de hoge temperatuur wordt gehandhaafd, des te groter is het effect van de hyperthermiebehandeling.
De behandeling wordt in principe poliklinisch gegeven. Het aantal behandelingen is afhankelijk van een radiotherapie- of chemotherapie schema.
In Nederland kan men voor een hyperthermie-behandeling van kanker, erkend door de Rijksoverheid (Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport) en door de Nederlandse Zorgverzekeraars vergoed, alleen terecht op de afdelingen Radiotherapie van het AMC te Amsterdam het Erasmus MC - Daniel den Hoed oncologisch centrum in Rotterdam en het Instituut Verbeeten te Tilburg.