Ich bin ein Berliner

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
John F. Kennedy tijdens zijn toespraak vanaf het Rathaus Schöneberg op 26 juni 1963

Ich bin ein Berliner ("Ik ben een Berlijner") is een citaat uit een toespraak die de Amerikaanse president John F. Kennedy op 26 juni 1963 in West-Berlijn hield. Hij onderstreepte de steun van de Verenigde Staten voor West-Duitsland, en dit 22 maanden nadat de door de Sovjet-Unie gesteunde communistische staat Oost-Duitsland de Berlijnse Muur gebouwd had. Het originele manuscript van de toespraak is opgeslagen in de National Archives and Records Administration.

Inhoud

Inhoud [bewerken]

De toespraak wordt als een van de beste toespraken aller tijden beschouwd en geldt als een opmerkelijk moment in de Koude Oorlog. Het was een geweldige morele opsteker voor de West-Berlijners, die in een enclave diep in Oost-Duitsland leefden en een mogelijke Oost-Duitse bezetting vreesden. Voor het West-Berlijnse stadhuis op de Rudolph-Wilde-Platz sprak de president 150.000 mensen toe met de woorden:

"Tweeduizend jaar geleden waren de meest trotse woorden 'civis Romanus sum'. Vandaag, in de wereld van vrijheid, is de meest trotse leuze 'Ich bin ein Berliner' ... Alle vrije mensen, waar ze ook leven, zijn burgers van Berlijn, en dus ben ik, als vrij man, er trots op te kunnen zeggen 'Ich bin ein Berliner'!"

De fonetische spelling van de Latijnse en Engelse uitspraken in de toespraak op een briefje, in het handschrift van Kennedy.

Idee [bewerken]

Volgens sommige berichten kwam Kennedy op het laatste moment met deze zin aanzetten, evenals het idee om hem in het Duits te zeggen, maar het eerste deel uit het citaat had hij een jaar eerder al in een speech in New Orleans gebruikt. Het Latijn was toen vertaald naar het Engels.[1] Kennedy zou zijn tolk Robert H. Lochner hebben gevraagd "I am a Berliner" te vertalen toen ze de trap naar het Rathaus Schöneberg opliepen. Met Lochners hulp oefende Kennedy de woorden in het kantoor van de voormalige burgemeester Willy Brandt, met in zijn hand de fonetische spelling.

Betekenis [bewerken]

Deze boodschap van verzet was gericht tegen de Sovjets, die ook het leven van de West-Berlijners beheersten, zeker na de bouw van de muur. Berlijn was toen bezet door en verdeeld onder de geallieerden, die elk de primaire verantwoordelijkheid voor een bepaalde zone hadden. Kennedy gaf in zijn toespraak ook voor de eerste keer toe dat Oost-Duitsland samen met Oost-Berlijn eigenlijk een onderdeel van de Sovjet-Unie was, iets wat de Amerikanen tot dan toe steeds ontkend hadden.

Naar aanleiding van een column in een New Yorkse krant deed jaren later het verhaal de ronde dat de Duitse zinsnede grammaticaal onjuist was geweest en dat Kennedy, zich van geen kwaad bewust, "ik ben een Berlinerbol" in plaats van "ik ben een Berlijner" zou hebben gezegd. De vermeende fout zou aan het gebruik van het onbepaalde lidwoord ein te wijten zijn. Hoewel deze interpretatie door Duitse taalkundigen van de hand wordt gewezen, is ze sindsdien een eigen leven gaan leiden.[2]

Op 25 november 1963, drie dagen na de moord op president Kennedy en vijf maanden na deze toespraak, werd de Rudolph-Wilde-Platz omgedoopt tot John-F.-Kennedy-Platz.

Externe link [bewerken]

Geluidsopname (fragment)
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Kennedy in Berlin, Andreas W. Daum, Cambridge University Press, 2008
  2. The Kennedys Museum - Berlin