Igbo (volk)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Met de Igbo wordt een groep volkeren aangeduid die in het tegenwoordige Nigeria leven. Hun taal wordt eveneens Igbo genoemd. Vroeger werden beide weergegeven als Ibo. De schrijfwijze Igbo wordt tegenwoordig als juister beschouwd.[bron?]

De Europeanen beschouwden hen als een van de minder ontwikkelde etnische groepen.[bron?] De Igbo doen aan landbouw (knolgewassen). Zij zijn in het algemeen goed geschoold, waardoor de Ibo in de jonge staat Nigeria belangrijke posities gingen bekleden, met als gevolg een verscherping van de tegenstellingen, met name met de (islamitische) Hausa. Deze verscherping was aanleiding tot de Biafraanse Oorlog (1967–1970), waarbij veel Ibo vermoord werden. Van de traditionele Ibo-kunst zijn de houten maskers en Ikenga-figuren (een huisgod) bekend.

Geschiedenis[bewerken]

Woongebied Igbo, en omringende landen en volkeren, in de Middeleeuwen

In tegenstelling tot hun Yoruba-buren kenden de Igbo geen gecentraliseerd bestuur. Ze leefden in kleine democratisch georganiseerde autonome gemeenschappen, waarvan het bestaan tot in de vroege Middeleeuwen teruggaat. Enkele steden, als Onitsha en Oguta, waren wel centraal georganiseerd onder leiding van een koning. Het gebied van de Igbo is een van de dichtstbevolkte in Nigeria. Emigratie maakte de Igbo een expansionistisch volk[1].

De vroegste bronzen sculpturen die in Nigeria zijn gevonden, zijn afkomstig van de Igbo, en dateren uit de 9e eeuw. Archeologisch materiaal toont belangrijke verschillen met materiaal uit het Yoruba- en Edogebied ten westen van de rivier de Niger, en overeenkomsten met later materiaal in de rest van zuidoost-Nigeria[2]. Producten uit Noord-Afrika wijzen erop dat de regio verre handelsbetrekkingen onderhield [3].

Sinds de negende eeuw, of eerder, waren de Nri de heersende clan onder de Igbo. De kennis die we hebben van het koninkrijk Nri is fragmentarisch en speculatief, en verkregen door het combineren van archeologische en antropologische gegevens met plaatselijke legendes. Hun koning, of eze, had zelf geen militaire macht. Kolonisten van de clan, die zich in andere Igbo-steden vestigden, bleven trouw aan het centrum, en droegen zo aan een culturele eenheid bij. De band bleef intact door rondreizende priesters die lokale leiders gezag konden verlenen. Het gezag van Nri heeft zich in tijden uitgebreid tot op de westoever van de Niger, en ten noorden van de Igbo-regio, ten koste van de invloed van buurstaat Benin, of Edo[2].

De Igbo omarmden het christendom en het westerse onderwijs vol enthousiasme. Relatief veel Igbo werkten voor het koloniale bestuur in de Britse koloniale periode.

Onder het Britse koloniaal bewind nam in Nigeria de diversiteit binnen de etnische groepen zelf af. De tegenstellingen tussen de verschillende groepen, zoals de Hausa en de Yoruba werden daarentegen sterker. In 1966 liepen politieke spanningen uit in een pogrom waarbij tienduizenden Igbo's werden vermoord. Directe oorzaak was de frustratie van Noord-Nigerianen, ongerust over vermeende overname van de Nigeriaanse federale overheid door Igbo-politici[4].

Twee miljoen Igbo's uit alle delen van Nigeria sloegen op de vlucht naar het land van hun voorouders. De crisis bereikte een hoogtepunt in mei 1967 met de afscheiding van de door Igbo's gedomineerde ‘’Eastern Region’’, het zuidoosten van Nigeria. Dit werd de Republiek Biafra die slechts stand hield tot 15 januari 1970. Behalve strijd tussen politieke elites om de nationale macht, was een tweede oorzaak van de oorlog economisch[4]. Het zuidoosten van Nigeria is het gebied waar olie gewonnen wordt. De opbrengsten hiervan gaan echter naar de federale overheid buiten de regio. Bij de wederopbouw van Oost-Nigeria na 1970 werden de Ibo op de achtergrond gehouden.

De Igbo nu[bewerken]

De Igbo zijn thans ongeveer 18 miljoen mensen sterk en vormen daarmee 13,3% van de bevolking van Nigeria en ongeveer 2/3 van de bevolking van de vroegere Eastern Region, die sinds het neerslaan van de opstand van Biafra in vijf deelstaten is gesplitst (waarvan drie hoofdzakelijk door Igbo worden bewoond). Veel Igbo hebben de indruk dat zij in Nigeria zwaar worden gediscrimineerd.

Bekende Igbo's[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. H. Cole: Arts Igbo, in: Arts du Nigéria, Parijs, 1997
  2. a b M. El Fasi, I. Hrbek: General History of Africa, deel 3, Unesco, 1988
  3. E. MBokolo: Afrique Noire, Parijs, 1995
  4. a b E. MBokolo, Afrique Noire. Du XIXe siècle à nos jours, Parijs, 2e ed., 2004, blz. 507