IKEA

IKEA Eigendom Private onderneming Oprichting 1943 Älmhult, Zweden Oprichter Ingvar Kamprad Sleutelfiguren Anders Dahlvig Hans Gydell Hoofdkantoor Delft, Nederland Werknemers 118.000 (2007) Producten Meubilair Industrie Detailhandel Omzet € 23,1 miljard (2009-2010) Winst € 2,5 miljard (2009-2010) Website ikea.com

██ Heeft een of meerdere IKEA-winkels ██ Gepland voor een winkel

Vlaggen met het IKEA-logo

Het IKEA-filiaal in Älmhult

Het IKEA-filiaal in Groningen

Een Britse veerboot (MV Red Osprey) in de IKEA-kleuren

IKEA is een concern van Zweedse oorsprong, met vestigingen over de hele wereld. Het richt zich op het aanbieden van betaalbare meubelen en woonartikelen, die deels zelf in elkaar gezet moeten worden.

Het concept bestaat uit het aanbieden van kwaliteitsartikelen tegen een lage prijs. Er worden eisen gesteld aan het productieproces. IKEA eist bijvoorbeeld van zijn leveranciers dat er bij de productie geen gebruik van kinderarbeid wordt gemaakt. Maar IKEA stelt met al zijn leveranciers ook plannen op om op gebied van andere sociale aspecten en aangaande de milieubelasting stapsgewijs tot verbetering te komen.

Er zijn 301 IKEA-vestigingen in 37 landen (juli 2009). 267 vestigingen in 25 landen zijn in het bezit van IKEA zelf, de rest bestaat uit franchises.

Juridisch staan bij het wereldwijde IKEA twee Nederlandse besloten vennootschappen en een Nederlandse stichting centraal. Inter IKEA Systems B.V. uit Delft is de eigenaar van het IKEA-concept en het handelsmerk, INGKA Holding B.V. uit Leiden daarentegen bezit alle 267 eigen vestigingen.

Geschiedenis

Het bedrijf is in 1943 opgericht door de Zweed Ingvar Kamprad. Deze was op dat moment 17 jaar oud, en had al wat geld gespaard door kleinschalige verkoop van producten aan boeren in de buurt. Hij begon een bedrijfje met geld dat hij als eindexamencadeau kreeg van zijn vader. Als naam koos hij IKEA, een samenstelling van zijn initialen (I.K.) en de eerste letters van Elmtaryd en Agunnaryd, respectievelijk de boerderij en het dorp waar hij opgroeide.

Aanvankelijk verkocht Kamprad allerlei goederen tegen een lage prijs. Het bedrijf groeide, en in 1947 begon IKEA meubels te verkopen, die in de buurt van Agunnaryd werden gemaakt. In 1951 schakelde het bedrijf geheel op meubelverkoop over. Ook de eerste IKEA catalogus verschijnt. De oprichter van IKEA ziet de mogelijkheid om op grotere schaal meubels te verkopen door gebruik te maken van een catalogus. De IKEA catalogus, zoals we die vandaag nog kennen, wordt gedrukt. In de loop van de jaren vijftig ontstond IKEA zoals we het nu kennen; in 1953 werd de eerste toonzaal geopend in de plaats Älmhult in het zuiden van Zweden, en een paar jaar later werd besloten om zelfmontage toe te passen. In 1965 opende de grootste IKEA winkel ooit.

In 1973 werd in Zürich de eerste IKEA-vestiging buiten Scandinavië geopend.

Kamprad staat vandaag de dag niet meer aan het hoofd van IKEA, maar heeft officieel slechts een raadgevende functie binnen de Stichting INGKA Foundation.

Nederland

Op 30 november 1978 ging in Sliedrecht het eerste IKEA-woonwarenhuis van Nederland open.

In 1982 werd in Amsterdam aan de Stadhouderskade een zogenaamde cataloguswinkel geopend. men kon er alleen kleine artikelen kopen, grotere artikelen konden worden opgehaald aan de andere kant van de stad. Daarna volgde een nieuwe 'echte' vestiging in Duiven. Op de dag van de opening stonden al om vijf uur honderden mensen te wachten voor de deur. In 1985 kon IKEA van de binnenstad van Amsterdam verhuizen naar het nieuwe bedrijventerrein Bullewijk in Amsterdam Zuidoost. In 1992 gingen de deuren van de vestigingen van Delft en van Son open. Deze laatste wordt echter de winkel van Eindhoven genoemd. Na 1994 werd gekozen voor een snelle expansie en groei van het marktaandeel: Heerlen (1994), Utrecht (1996) en Groningen (1997, nadat daar al eerder ook een cataloguswinkel had gestaan).

Na de eeuwwisseling werd IKEA Barendrecht (2001) geopend. In datzelfde jaar werd in Oosterhout een groot distributiecentrum van IKEA geopend, dat samen met het centrum in Genk alle IKEA-vestigingen in Nederland en België bevoorraadt.

In 2002 volgde Hengelo, terwijl de vestiging in Amsterdam een verbouwing onderging. In 2003 kwam vestiging Breda erbij en werd ook de vestiging in Utrecht verbouwd. In februari 2005 werd een vestiging in Haarlem geopend. In Groningen was na Sliedrecht tot nu toe de kleinste IKEA gevestigd. In de zomer van 2005 opende IKEA hier een nieuwe winkel, de op een na grootste van het land. IKEA Groningen kent een wereldwijd uniek winkelconcept binnen het bedrijf, de Better Living Store. Klanten kunnen hier op 5 meter brede paden zelf hun eigen weg tussen de verschillende afdelingen bepalen of zich aan speciaal ontworpen wegwijzers oriënteren. Veel van de destijds aangebrachte doorsteken zijn overigens inmiddels afgesloten. Daarnaast kent deze vestiging ook niet de klassieke indeling waarbij je boven de meubelafdelingen hebt en beneden op de begane grond de afdelingen met kleine spullen die je in je karretje kan doen. Naast de winkel bevindt zich onder de Groningse vestiging het landelijke klantenservicecentrum, Customer Contact Center Nederland, met de telefonische informatielijn, de landelijke klachtenafhandeling, IKEA zakelijk en nog enkele andere ondersteunende serviceafdelingen. In totaal zijn bij deze afdeling van IKEA Nederland 200 personen werkzaam.

Tussen 2006 en 2008 werd het Delftse filiaal omgebouwd tot een 'concept center', hier worden tegenwoordig franchisenemers opgeleid.

Op 30 juni 2006 sloot IKEA de vestiging in Sliedrecht. De vestiging was, met 14.600 m², te klein geworden om het volledige winkelconcept uit te kunnen dragen. Op 23 augustus 2006 werd de nieuwe vestiging in Amersfoort geopend met het grootste IKEA-restaurant van Nederland. De bouw van een vestiging in Leiderdorp had reeds in 2007 moeten beginnen maar is uitgesteld tot omstreeks 2010. In Zwolle zou in 2009 worden begonnen met bouwen, maar ook die bouw is voorlopig uitgesteld.

Toekomst

In Utrecht is in het huidige pand, sinds 1 juli 2006, met 17.500 m² een van de kleinste IKEA-vestigingen van Nederland. Er zijn echter vergevorderde plannen voor uitbreiding. Daarvoor zal er onder andere een nieuwe gedeeltelijk ondergrondse parkeergarage gebouwd worden aan de andere zijde van het gebouw. De huidige sportvelden op die plek komen na de bouw terug op het dak van de parkeergarage. De winkeloppervlakte wordt verdubbeld. Daarmee zet zich de trend voort dat IKEA in Nederland uitsluitend naar vestigingen van rond de 30.000 m² wil.

In 2008 is een deel van de verbouwing van IKEA Heerlen opgeleverd. De Limburgers krijgen na de totale oplevering de grootste vestiging van IKEA Nederland.

Op 4 november 2008 werd bekend dat IKEA Groningen fors gaat uitbreiden. Groningen is hiermee de op een na grootste vestiging in Europa. Op 10 februari 2009 werd tevens bekend dat IKEA Barendrecht ook wordt uitgebreid.

Op 5 februari 2010 werd bekendgemaakt dat IKEA Eindhoven ook fors gaat uitbreiden. De winkel wordt met 8000 m² vloeroppervlak uitgebreid op het terrein van het huidige parkeerterrein. Om de verloren parkeerplaatsen op te vangen wordt een vijflaagse parkeergarage gebouwd.

Op 22 juli 2011 werd bekendgemaakt dat IKEA een vestiging wil openen in Zaandam. Het zou de eerste keer zijn dat IKEA een vestiging opent boven het Noordzeekanaal. Naar verwachting zal aan het einde van het jaar een definitief besluit vallen over een vestiging van Ikea in Zaanstad.

Begin 2011 begon IKEA met de uitbreiding van de vestiging in Duiven. Deze vestiging zal in winkeloppervlakte meer dan verdubbeld worden van 18.000 m² naar 38.000 m². Daarnaast krijgt deze vestiging een eigen parkeergarage, waardoor het aantal parkeerplaatsen van 600 plaatsen naar 1750 plaatsen gaat. Op 1 oktober 2011 zal het eerste gedeelte van de nieuwe parkeergarage opengaan. Bezoekers worden dan via een sluizensysteem van de parkeerplaats naar de winkel geleid, zodat de veiligheid op het bouwterrein gegarandeerd kan blijven.

België

In 1984 opende IKEA zijn eerste vestigingen in België in Zaventem en Ternat. Daarna volgden Hognoul (1985, bij Luik), Wilrijk (1985, bij Antwerpen), Arlon-Sterpenich (2005), Anderlecht (Brussel) (2005) en Gent (2008). De vestiging van Zaventem verhuisde in 2002 naar een nieuw gebouw op het industrieterrein, op enkele honderden meters van de vorige vestiging. In deze vestiging vindt men ook het Service Office en Customer Care Centre van IKEA BE. De opening van Ikea Gent viel samen met de sluiting van de vestiging in Ternat. In Genk heeft IKEA een groot distributiecentrum.

Toekomst

De IKEA-vestiging in Wilrijk (bij Antwerpen) wordt momenteel verbouwd, er wordt een volledig nieuwe winkel op de parking van de huidige winkel gebouwd. De winkel zou tegen het begin van 2012 geopend worden, de huidig winkel blijft open tijdens de werken. IKEA belgië heeft onlangs bij de eerste steenlegging van de nieuwe winkel in Wilrijk ook laten weten dat ze op zoek zijn naar een 2de locatie in het noorden van Antwerpen, in een straal van 15 km rond het Sportpaleis (Antwerpen). De stad Antwerpen gaat mee opzoek naar een geschikte locatie. IKEA zelf wil graag zo snel mogelijk met de bouw van de nieuwe winkel beginnen.

Concept

In elke winkel van het concern staat, vaak bij zowel de personeels- en de klanteningang, het concept groot op een muur geschreven: 'Het aanbieden van een zo breed mogelijk assortiment functionele woonartikelen van een goede vormgeving, tegen zulke lage prijzen dat zoveel mogelijk mensen in staat zijn deze artikelen te kopen'.

Een onderdeel van het IKEA-concept is mechanische verkoop, dat inhoudt dat er meestal geen verkoper nodig is om een klant aan zijn gewenste artikel te helpen. Op het prijskaartje dat aan het artikel hangt, kan een klant zien waar hij het artikel kan pakken, zij het een bepaalde afdeling, het zelfbedieningsmagazijn voor de kassa's of dat een klant naar een verkoopbalie toe moet en dat het artikel na afrekenen voor de klant wordt klaargezet bij een afhaalbalie of extern magazijn (talon). Het is dus ongebruikelijk dat een verkoper een klant benadert.

Vestigingen

Het eerste filiaal van IKEA werd in 1958 in de Zweedse plaats Älmhult geopend. De eerste showroom was toen al vijf jaar op diezelfde locatie open. Al gauw opende IKEA in Noorwegen (1963) en Denemarken (1969). In 1973 werd in Zürich de eerste niet-Scandinavische vestiging geopend. Duitsland en Japan volgden een jaar later. Daarna deed IKEA in een rap tempo zijn intrede in Hongkong, Australië, Canada, Oostenrijk, Singapore en Nederland.

Tegenwoordig zitten de meeste filialen van IKEA in Duitsland (44 winkels), gevolgd door de Verenigde Staten met 35 winkels. Anno oktober 2009 heeft IKEA 303 winkels verspreid over 37 landen.

De vestiging in Delft is het internationale opleidingscentrum voor franchisenemers. Deze vestiging is eigendom van Inter IKEA Systems B.V. en niet van IKEA Nederland BV. Daarom verschilt deze op een aantal punten van de andere Nederlandse vestigingen. De vestiging in Delft is tussen 2006 en 2008 vergroot en verbouwd. Het pand heet nu het 'IKEA Concept Center' en de winkel heeft de naam 'The IKEA Store', voluit 'The IKEA Store in the IKEA Concept Center' (voorheen Pilot Store). Het opleidingscentrum heet 'The College', voluit 'The College in the IKEA Concept Center'.

Land	Jaar	Eerste filiaal	Aantal filialen	Bijzonderheden
Zweden	1958	Älmhult	17	IKEA Stockholm is de grootste vestiging met 55.200 m².
Noorwegen	1963	Oslo - Slependen	5
Denemarken	1969	Kopenhagen - Ballerup	4	De Ballerup-vestiging verhuisde in 1979 naar Høje Tåstrup.
Zwitserland	1973	Zürich - Spreitenbach	7
Duitsland	1974	München - Eching	44	Duitsland is IKEA's grootste afzetmarkt en heeft de meeste filialen.
Japan	1974	Kobe	5	IKEA trok zich in 1986 terug van de Japanse markt omdat de verkoopcijfers tegenvielen. Sinds 2006 is IKEA terug, ditmaal in een samenwerking met de Mitsubishi Corporation.
Australië	1975	Sydney - Artarmon	5	Het filiaal in Sydney verhuisde in 2005-2006 naar Rhodes.
Hongkong	1975	Kowloon - Tsim Sha Tsui	3	De eerste winkel is gesloten.
Canada	1976	Vancouver - Richmond		In 4 provincies zijn er nu 11 vestigingen.
Oostenrijk	1977	Wenen - Vösendorf	6	In november 2009 zal in Klagenfurt een nieuw filiaal geopend worden.
Singapore	1978	Singapore - Bukit Timah	2	De eerste winkel verhuisde in 1984 naar Katong en in 1995 weer naar Queenstown.
Nederland	1978	Sliedrecht	12	Sliedrecht sloot in 2006.
Spanje	1980	Gran Canaria - Las Palmas	15
IJsland	1981	Reykjavík	1	Op 12 oktober 2006 opende IKEA zijn deuren in het nabijgelegen Garðabær en sloot de vestiging in Reykavík die het vanaf 1994 had gebruikt.
Frankrijk	1981	Parijs - Bobigny	23
Saoedi-Arabië	1983	Jeddah	6
België	1984	Brussel - Ternat	6
Koeweit	1984	Koeweit	1
Verenigde Staten	1985	Plymouth Meeting	35
Verenigd Koninkrijk	1987	Warrington - Cheshire	18
Italië	1989	Milaan - Cinisello Balsamo	20
Hongarije	1990	Boedapest	2
Polen	1991	Warschau - Janki	7
Tsjechië	1991	Praag - Budějovická	4
Verenigde Arabische Emiraten	1991	Dubai	2
Slowakije	1992	Bratislava	1
Taiwan	1994	Taipei	4
Finland	1996	Espoo	3
Maleisië	1996	Bandar Utama	1
China	1998	Peking	6
Rusland	2000	Moskou - Chimki	11
Israël	2001	Netanya	2	De tweede vestiging opende op 9 maart 2010 in Rishon LeZion, vlakbij Tel Aviv. De vestiging heeft een oppervlak van 38.000 m².
Griekenland	2001	Thessaloniki	3
Portugal	2004	Lissabon - Alfragide	2
Turkije	2005	Istanboel	4
Roemenië	2007	Boekarest - Băneasa	1
Cyprus	2007	Nicosia - Strovolos	1
Ierland	juli 2009	Dublin - Ballymun	1
Dominicaanse Republiek	december 2009	Santo Domingo	1
Bulgarije	20 september 2011	Sofia	1
Thailand	3 november 2011	Bangkok	0

Nederland

Hieronder een overzicht van de Nederlandse IKEA-vestigingen:

Locatie	Oppervlakte in m²	Jaar van opening	Opmerkingen
Amersfoort	29.000	2006
Amsterdam	37.700	1982	Uitbreiding in 2010, Service Office verhuist naar de Paasheuvel en de ruimte die vrij komt wordt bij de winkel getrokken.
Barendrecht	38.000	2001	Voor de uitbreiding in 2009 27.900m².
Breda	30.500	2003
Delft	30.000	1992	Concept Center. Oppervlakte exclusief kantoren. In de periode 2006-2008 werd de oppervlakte met bijna de helft vergroot.
Duiven	22.200	1983	uitbreiding naar 38.000 m² (gereed eind 2012)
Groningen	42.000	1997 (heropend in 2005)	In 2009-10 werd deze vestiging wederom uitgebreid, dit keer met 12.500 m², waarmee dit het op één na grootste filiaal van Europa is.
Haarlem	28.500	2005	Bij Station Haarlem Spaarnwoude (aan de noordzijde) en ten westen van de Veerplas.
Heerlen	37.000	1994
Hengelo	26.500	2002
Utrecht	20.200	1996	500 meter ten westen van Sneltramhalte Kanaleneiland Zuid. Wordt uitgebreid.
Son	35000	1992	Is bekend onder de naam IKEA Eindhoven, gelegen op bedrijventerrein Ekkersrijt, in 1999 uitgebreid naar 20.000 . Is sinds kort van 20.000 m² tot 35.000 m² verbouwd.

IKEA-catalogus

Het IKEA-filiaal in Red Hook, Brooklyn

Het IKEA-filiaal in Singapore

De IKEA-catalogus verscheen in 2006 in een wereldwijde oplage van 175 miljoen stuks. In 2011 bedroeg dit 198 miljoen exemplaren. Hiermee is de catalogus het meest verspreide drukwerk ter wereld, en passeert het de bijbel waarvan naar schatting 90 miljoen exemplaren per jaar gedrukt worden. De catalogus wordt verspreid in 34 landen, in 61 edities en is beschikbaar in 29 talen. Ook zijn er kleine regionale verschillen, zo zijn de catalogussen van Islamitische landen niet voorzien van barmeubels. In Nederland worden 6,1 miljoen catalogussen verspreid.

Bedrijfsstructuur

Juridisch staan bij het wereldwijde IKEA twee Nederlandse besloten vennootschappen en een Nederlandse stichting centraal.

• Inter IKEA Systems B.V. uit Delft bezit het IKEA-concept en -handelsmerk. Deze B.V. is een deel van het bedrijf Inter IKEA Holding S.A., geregistreerd in Luxemburg, dat op zijn beurt deel uitmaakt van Inter IKEA Holding N.V. geregistreerd in Curaçao. Wie de eigenaars zijn achter deze holdings zijn is niet openbaar, maar aangenomen wordt dat de familie Kamprad een belangrijke rol speelt.

• De eigenaar van IKEA's eigen 267 vestigingen, is de INGKA Holding B.V. uit Leiden. Daarmee is INGKA Holding de grootste franchisehouder van het eerder genoemde Inter IKEA Systems B.V. Eigenaar van INGKA Holding B.V. is de Stichting INGKA Foundation, in Amsterdam.

Trivia

• IKEA was in 1994 mikpunt van cabaretier Youp van 't Hek in de scene Stapelbed uit zijn voorstelling Spelen met je leven.
• In 2005, 2006 en 2007 is IKEA verkozen tot beste winkelketen onder alle categorieën. In 2009 kon IKEA deze titel weer ophalen, in zowel de categorie Wonen als Warenhuis & huishouden.
• In 2009 werd IKEA uitgeroepen tot "Klantvriendelijkste Bedrijf van Nederland". Aan de verkiezing van het Klantvriendelijkste Bedrijf van Nederland gaat een representatief online onderzoek onder 2500 Nederlandse consumenten vooraf. De respondenten zijn willekeurig geselecteerd uit De Onderzoek Groep, het consumentenpanel van MarketResponse. http://www.klantvriendelijkstebedrijf.nl/kvb-event/uitslag-2009/
• De grootste vestiging van IKEA staat in Kungens Kurva (Stockholm). Deze vestiging is opgericht in 1965 en heeft een oppervlakte van 55.200 m².
• Het financiële boekjaar van IKEA loopt niet volgens de normale kalender maar van 1 september t/m 31 augustus, gelijk met het uitkomen van de nieuwe catalogus.
• Op sommige dagen ontstaan door het grote bezoekersaantal files op de snelwegen en toeleidende wegen rondom IKEA-vestigingen. Bij extreme drukte worden zelfs afritten afgesloten, zoals op de A13 bij de vestiging in Delft en de A1 bij de vestiging in Hengelo.
• IKEA is al aantal keren slachtoffer van bedreigingen geweest. Eind 2002 werden alle tien filialen van de Zweedse winkelketen in Nederland ontruimd na bommeldingen en de vondst van verdachte pakketjes. Het bleek toen te gaan om Poolse afpersers. Op 12 maart 2009 werd de winkelketen bedreigd met tereuraanslagen. Op 30 mei 2011 vonden bij enkele filialen, Son (NL), Gent (BE) en Lille (FR), bomexplosies plaats of werden verdachte pakketjes gevonden.

Externe links

• Officiële website van IKEA Nederland
• Officiële website van IKEA België

Bronnen Historisch overzicht op IKEA.com

Mediabestanden

Zie de categorie IKEA van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.