Inclusie
Inclusie betekent de insluiting in de samenleving van achtergestelde groepen op basis van gelijkwaardige rechten en plichten. Inclusie staat tegenover validisme. De begrippen inclusie en integratie vullen elkaar aan in de hedendaagse maatschappij.
Inhoud |
[bewerken] Toepassingsveld
Inclusie wordt gebruikt in het discours rond allochtonen, kansarmen en mensen met een handicap / functiebeperking. Het is een belangrijke topic in de gehandicaptensector, naast recht op arbeid, ondersteuning, non-discriminatie, redelijke aanpassing en positieve actie.
De verantwoordelijkheid tot ‘aanpassing’ ligt niet bij een sociaal achtergestelde groep, zoals bij integratie. Het is de maatschappij die zich aanpast en diversiteit als een meerwaarde ziet. Hindernissen voor sociale participatie worden (letterlijk en figuurlijk) verwijderd, zodat iedereen naar bestvermogen kan deelnemen aan het maatschappelijk leven.
Inclusie is terug te vinden in het onderwijs (inclusief onderwijs), vrijetijdsbesteding (een gemengd café, naar een ‘gewone’ fuif gaan, of op reis), in tewerkstelling (de participatie van de gebruiker met een handicap in sociale tewerkstelling en de tewerkstelling van mensen met een functiebeperking binnen het gewone of reguliere arbeidscircuit) en in het wonen (begeleid wonen, beschut wonen en semi-zelfstandig wonen).
[bewerken] Principes
Inclusie is onder meer een reactie op het dominerend medisch perspectief op mensen met een functiebeperking, dat alleen oog had voor de individuele beperking. Door de eeuwen heen werden 'invaliden' op alle mogelijke wijzen uit de maatschappij geweerd (dood, foltering, te vondeling leggen of opsluiten), of net verplicht zich tot elke prijs in te passen (integratie).
Inclusie staat voor gelijkwaardigheid en volwaardig burgerschap, en komt voort uit het sociaal-politiek perspectief op mensen met een functiebeperking, die de verantwoordelijkheid voor de handicap deels bij de samenleving legt. Hoewel inclusie nog steeds een 'insluiting' betekent, is dit een stap naar een samenleving zonder drempels.
De slogan luidt: Inclusie moet waar het kan, een afwijkende aanpak slechts indien nodig. De persoon met een handicap heeft vooral mogelijkheden die toegang geven tot alle segmenten van de maatschappij.
[bewerken] Inclusie-gerichte initiatieven
In Vlaanderen zijn verschillende initiatieven rond inclusie, onder meer door Ouders voor Inclusie, Inclusie Vlaanderen, Handicap International en het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap. In Nederland is de Coalitie voor inclusie actief.
[bewerken] Artikelen en boeken
- Marc Cautreels, Inclusie: een modewoord ?, VV@-bl@d, februari 2004
- Beltman, H. (2001) Buigen of Barsten? Hoofdstukken uit de geschiedenis voor mensen met een handicap 1945 - 2000. Dissertatie, Groningen, Rijksuniversiteit Groningen.
- Beraadsgroep Communitycare (1998) Leven in de lokale samenleving. Advies over Community Care voor mensen met een verstandelijke beperking, Utrecht, NIZW.
- Gennep A.T.G.; G. van Hove en J. van Loon (2003) Voor & Tegen, vernieuwingen in de zorg voor mensen met een verstandelijke handicap, Antwerpen, Apeldoorn, Garant
- Houten, D. van (1999) De standaardmens voorbij . Over zorg, verzorgingsstaat en burgerschap, Maarssen, Elsevier/de Tijdstroom
- Houten, D. van (2000) Inclusief burgerschap en sociale rechten, in: Tijdschrift voor Humanistiek, jaargang 1 (3) 7-18
- Houten, D. van (2004) De gevarieerde samenleving. Over gelijkheid en diversiteit, Utrecht, de Tijdstroom
- Kal, D. (2001) Kwartier maken. Werken aan ruimte maken voor mensen met een psychiatrische achtergrond, Amsterdam, Boom
- Kröber, H.R.Th. & P. van der Siepkamp (2004) Leidinggeven en Community Care. Van het managen van organisaties naar het organiseren van support', Utrecht, NIZW
- Kröber, H.R.Th.(2000) Support in de praktijk, in Tijdschrift voor Humanistiek, jaargang 1 (3) 19-26
- Kröber, H.R.Th & H. van Dongen (2003) Mensen met een handicap en betaalde arbeid. Strategie voor Support. Uitgeverij Nelissen, Soest, ISBN 9024416175
- Kröber, H.R.Th. (2000) Kind, gezin en handicap. Strategie voor Support, Baarn, Nelissen
- Kröber, H.R.Th. (2008) Gehandicaptenzorg, inclusie en organiseren. Dissertatie Universiteit voor Humanistiek, Utrecht ISBN 978-90-9023130-3
- Kröber, H.R.Th. & H. van Dongen (2011) Sociale Inclusie. Succes en faalfactoren. Amsterdam, uitgeverij Boom / Nelissen ISBN 9789024400706
- Kröber, H.R.Th. & H. van Dongen (2003) Mensen met een handicap en hun omgeving. Bouwstenen voor anders denken. Het leren ondersteunen van mensen met een handicap in en met de samenleving, Soest, H.Nelissen.
- Loon, J. van (2005) Arduin van Zorg naar Ondersteuning. Kiezen voor kwaliteit leidt tot ontmanteling van instituutszorg , Antwerpen, Apeldoorn, Garant.
- Schuurman, M. en van der Zwan, A Inclusie Zeggenschap Support. Op weg naar een een samenleving waarin iedereen welkom is. (2009)Apeldoorn Garant. Jubileumboek Perspectief. ISBN 978-90-441-2555-9
