Incubator (bedrijfskunde)

Een incubator is een broedplaats voor ondernemers en ondernemingen, die tot doel heeft om veelal jonge startende bedrijven te ondersteunen om een gezonde, goed draaiende onderneming te worden. Deze fase is vaak lastig; meestal gaan bedrijven in deze fase failliet.

Het gebruik van de term incubator is overgewaaid uit Angelsaksische landen waar de aanduiding 'business incubator' sinds de jaren tachtig in zwang is gekomen voor organisaties die startende bedrijven huisvesten en begeleiden.

In Nederland is de term 'incubator' een tijdje heel populair geweest. Tegenwoordig worden ook termen als innovatiecentrum, bedrijfstechnologisch centrum (BTC) of innovatiecluster gebruikt. Een incubator is meer dan alleen een bedrijfsverzamelgebouw.

Met name de oprichting van Twinning gaf een enorme impuls aan het gebruik van de naam; het werd zelfs een trend. In snel tempo stortten ondernemers en investeerders zich met incubators op de aantrekkelijke markt van starters. Het hoogtepunt was de beursgang van internet-incubator Newconomy van Maurice de Hond. De ondergang van het gebruik van deze terminologie was hier ook mee bezegeld. In 2003, nadat bijna alle private incubators failliet waren gegaan, werd de Dutch Incubation Association (DIA) opgezet om het begrip 'incubator' opnieuw inhoud te geven en internationaal aansluiting te vinden. Inmiddels is Nederland internationaal goed vertegenwoordigd via Europese en internationale organisaties als het European Incubator Forum en het Global Network for Business Incubation.

Het incubatieproces

Niet elk startend bedrijf maakt kans om door een incubator geholpen te worden. Maar als daarvoor eenmaal groen licht is gegeven, krijgt het toegang tot een geïntegreerd pakket diensten, waaronder bijvoorbeeld werkruimte, faciliteiten, coaching, advies, een persoonlijk netwerk en, niet onbelangrijk, financiering.

Overzicht Nederlandse incubatoren

Biopartner

Biopartner Centers bevinden zich in Amsterdam, Groningen, Leiden, Maastricht, Utrecht en Wageningen. Dit zijn life-science-incubators die in met name toegang tot laboratoria bieden. Gestart in 2000. Sinds 2005 op een iets lager pitje opererend.

Area010

Area010 was een incubator en samenwerkingsverband tussen de Erasmus Universiteit, de Hogeschool Rotterdam, Inholland en het Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam (OBR). De naam is afgeleid van het netnummer van Rotterdam. Area010 was gevestigd in het Beurs World Trade Center Rotterdam.

Bedrijfs Technologisch Centrum Twente (BTC-Twente BV)

BTC-Twente als incubator voor de Universiteit Twente en Saxion Hogeschool is gestart in 1982. Doelgroep zijn de technologische innovatieve startende bedrijven. BTC-Twente heeft naast het eigen gebouw ook de beschikking over gebouwen van derden. Startende bedrijven kunnen zowel kantoorruimtes als bedrijfshallen/laboratoria huren. Het verhuurconcept is gebaseerd op netto m²-gebruik en alles inbegrepen. Alle ondersteuning wordt aan bedrijven geboden. Naast de dienstverlening die inbegrepen is bij de huur, is ook facultatieve dienstverlening op maat mogelijk. Coaching/training en begeleiding van ondernemers vindt plaats in nauwe samenwerking met diverse partners, waaronder Kennispark Twente. Het uitgebreide netwerk van BTC-Twente wordt aan alle huurders aangeboden.

BViT innovatienetwerk

Het private BViT innovatienetwerk heeft sinds 2000 meerdere incubators opgezet (die bij BViT ook wel 'InnovatieCluster' heten) in Den Haag, Den Helder, Noordwijk en in Delft ICT en internettechnologie. Elke incubator of cluster heeft een thema. In Den Haag is dat cross media, in Den Helder offshore en maritiem. Buiten de incubators biedt de BViT onderwijsactiviteiten aan door heel Nederland en adviseert zij overheden, onderwijsinstellingen en incubators in heel Europa. BViT werkt in dat kader samen met onder andere Inholland en de Haagse Hogeschool.

CUBE050 Incubator & Accelerator

CUBE050 (Creating & Upgrading Business and Entrepreneurship) is de gezamenlijk incubator van de Rijksuniversiteit en de Hanzehogeschool Groningen. De studenten of alumni van deze instellingen die zich voorafgaand aan - of binnen twee jaar na - afstuderen aanmelden, komen in aanmerking voor vestiging in de incubator. CUBE050 verhuurt kantoorruimten in een sfeervol, representatief en goed bereikbaar pand op de Zernike Business & Science Campus en biedt hulp en ondersteuning aan jonge starters met ambitie. Door de samenwerking van de drie bloedgroepen bedrijfsleven, overheid en kennisinstellingen, biedt CUBE050 een breed pakket aan onderwijs en ondersteuning op het gebied van kennisintensief ondernemerschap.

Erasmus MC Incubator

De Erasmus MC Incubator is een incubator voor startende bedrijven op medisch gebied van het Erasmus MC te Rotterdam. Het is een samenwerking tussen het Erasmus MC, de gemeente Rotterdam en het ministerie van Economische Zaken.

Voorwaarde voor deelname aan de Erasmus MC Incubator is dat het startende bedrijf gebaseerd is op kennis die voortkomt uit het Erasmus MC. Na toelating kan een deelnemer gebruikmaken van (goedkope) huisvesting, aanspraak maken op het netwerk van de Erasmus MC Incubator, en verzoeken om subsidies. Via de Erasmus MC Incubator kan tot maximaal € 100.000 subsidie worden verkregen voor het schrijven van een businessplan en het inhuren van adviezen van derden. De Erasmus MC Incubator is in 2002 opgericht en biedt ondersteuning aan ruim 20 bedrijven. Enkele succesvolle hiervan zijn DNAge BV, ViroNovative BV, Hippus NV

Dnamo

Sinds oktober 2009 is er in Rotterdam een tweede incubator geopend. Dnamo is een initiatief van de Hogeschool Rotterdam, de Technische Universiteit Delft, YES! Delft, Port of Rotterdam en de Rabobank. De incubator richt zich op jonge ondernemers die een duurzaam idee hebben en dit op de markt willen brengen. Dnamo specialiseert zich in de elementen: Mobiliteit, energie en lifestyle.

Dnamo is gevestigd op de RDM Campus in Rotterdam en heeft als voordeel dat de ondernemers, binnen de incubator, gebruik kunnen maken van het technopark van de Hogeschool Rotterdam op de RDM Campus.

ESA Business Incubation Centre

Sinds 2003 is ook de Europese ruimtevaartorganisatie ESA actief in de incubatie-industrie met haar eigen incubator op het terrein van ESA-vestiging ESTEC in Noordwijk. Deze incubator is exclusief gericht op startende bedrijven die ruimtevaarttechnologie gebruiken in civiele toepassingen en wordt sinds 2010 door BViT gerund. ESA is zo gegrepen door de resultaten van het programma in Noordwijk, dat het ook vestigingen in Duitsland (Oberpfaffenhofen en Darmstadt), Italië (Frascati), Engeland (Harwell) en België (Redu) incubators en de bijbehorende begeleidingsprogramma's biedt.

iMMovator

iMMovator is een crossmedia-incubator gevestigd op het Mediapark in Hilversum. Het richt zich op de support aan startende bedrijven in de mediasector: radio, televisie, internet, mobiel, maar ook print en events.

Life Sciences Center Oostervaart - Lelystad

Het Life Sciences Center in Lelystad is een incubator gericht op de support van (startende) ondernemingen op het gebied van life-sciences in Lelystad en omstreken. Het center is gerealiseerd met onder meer financiële steun van de Europese Unie.

MediaGilde

Het MediaGilde in Pakhuis De Zwijger te Amsterdam (opgericht in 2006) heeft als doelstelling de creatieve industrie dichter bij het bedrijfsleven te brengen. Het gilde biedt een volwaardige werkplek aan circa dertig geselecteerde creatieve gildeleden die in een jaar de tijd krijgen hun idee tot product kunnen vormen. Het gilde helpt hen, met behulp van het uitgebreide netwerk, door allerhande experts op het gebied van ondernemerschap tot en met new media technologie in te zetten om vragen te beantwoorden. Ook is er ruimte voor ruim honderd externe gildeleden die van het programma gebruik mogen maken.

Young Entrepreneurs Are Here (YEAH!)

YEAH! heeft in 2005 een particuliere incubator opgestart door en voor jonge ondernemers in de Groninger Mediacentrale. Na het succes in Groningen groeit YEAH! in 2009 met businessbroedplaatsen voor startende ondernemers met vestigingen in Groningen en Drenthe. YEAH! biedt huisvesting, ondersteunende diensten en begeleiding aan jonge bedrijven. Daarmee is YEAH! dé partner voor noordelijke ondernemers die hun ideeën en ambities willen omzetten in een succesvol bedrijf.

Binnen YEAH! is er sprake van grote diversiteit in typen bedrijven, fasering van onderneming en opleidingsachtergrond. Bedrijven zoals onder andere Accepte BV en Storesupport zijn binnen het concept van YEAH! razendsnel uitgegroeid tot succesvolle ondernemingen.

YES!Delft

YES!Delft staat voor "Young Entrepreneurs Society". YES!Delft is een incubator voor technostarters. Het is een samenwerking, gestart in 2005, tussen de Technische Universiteit Delft en de gemeente Delft.

Mercator Incubator Nijmegen

Mercator Incubator Nijmegen zorgt voor het informeren en adviseren van (aanstaande) ondernemers over ondersteunende activiteiten, faciliteiten en huisvesting. Daarnaast is Mercator intermediair tussen spin-offs en externe adviseurs. Elke twee jaar wordt de Mercator Award for Knowledge Based Entrepreneurship uitgereikt.

Dutch Game Garden

Via de Game Company Incubator helpt het Utrechtse Dutch Game Garden afstudeerders en startende ondernemers met het opzetten en uitbreiden van hun eigen gamebedrijf.

Inqubator Leeuwarden

Inqubator Leeuwarden biedt een totaalpakket! Kantoorlocatie, praktische ondersteuning, crowdfunding en netwerk voor startende ondernemers met een sterk bedrijfsidee.