Incubus (demon)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Incubus, 1870

Incubus (van het Latijn incubus: nachtmerrie, en incubare:liggen op) is de naam die in de middeleeuwen werd gegeven aan een mannelijke demon die vrouwen in hun slaap zou bezoeken. Deze gemeenschap zou dan geleid hebben tot de geboorte van heksen, demonen en misvormd nageslacht. De vrouwelijke tegenhanger is de succubus.

Oorsprong[bewerken]

Een aantal verklaringen werden gegeven voor de oorsprong van de incubuslegende. Zo werd er gewezen op de middeleeuwse preoccupatie met de zonde, in het bijzonder de seksuele zonden van vrouwen. Tegen deze achtergrond is het begrijpelijk dat slachtoffers beweerden door een 'incubus' te zijn bezocht terwijl ze misschien gewoon heldere dromen hadden of zich schuldig voelden over nachtelijke opwinding. Daarnaast ligt het voor de hand dat af en toe de activiteit van een incubus werd ingeroepen om een zwangerschap te verklaren die anders onverklaarbaar kon zijn.

Vrouwen die vermoeden door een incubus te zijn overvallen, kunnen ook door een echt persoon seksueel misbruikt geweest zijn. En verkrachters kunnen ook geprobeerd hebben de schuld af te schuiven op een demon zodat ze zelf niet gestraft zouden worden. In sommige gevallen kan de geestelijkheid liever de verklaring bij iets bovennatuurlijks gelegd hebben om bijvoorbeeld iemand in een vertrouwenspositie te beschermen. [1]

Beschrijvingen[bewerken]

Bijbel

Een herkenbaar bijbels voorbeeld van de incubus kan de vergelijking zijn met de periode vlak voor de bijbelse zondvloed. Hierin kwamen gevallen engelen naar de aarde om seksueel contact te hebben met de dochters der aarde, waaruit de Nephilim ontstonden.

The Nightmare, John Henry Fuseli, 1781
Merlijn

Over de vader van Merlijn zei Geoffrey of Monmouth in zijn Historia Regum Britanniae dat deze een incubus was. [2]

Heksenhamer

In de Heksenhamer staat een passage over het geslachtsverkeer tussen heksen en de duivel. De geslachtsgemeenschap werd daarin als iets walgelijks voorgesteld en als de manier waarop de erfzonde werd doorgegeven. Alleen mindere duivels moesten dit vieze werk opknappen. Omdat duivels alleen maar over een aangenomen, luchtachtig lichaam konden beschikken, konden uit het geslachtsverkeer tussen een vrouw en een (mannelijke) incubus geen kinderen voortkomen. Daarom bezocht volgens Thomas van Aquino een (vrouwelijke) succubus een man, die onvrijwillig zijn zaad af moest staan. Dit werd door de succubus opgevangen en aan een incubus gegeven. Deze bracht dat in bij een heks die vrijwillig en wellustig meewerkte. Hierdoor zou een nieuwe generatie heksen ontstaan.[3][4]

Kunst

De achttiende-eeuwse schilder Johann Heinrich Füssli heeft meermaals gewerkt met het incubusthema in zijn nachtmerrieschilderijen.

Bronnen, noten en/of referenties
  • Encyclopaedia Britannica 11th/ 15th edition:'Succubus'
  1. Masello, Robert (2004), Fallen Angels and Spirits of The Dark, p. 66, The Berkley Publishing Group, 200 Madison Ave. New York, NY 10016, ISBN 0-399-51889-4
  2. Norris J. Lacy, The New Arthurian Encyclopedia, pp. 322. (New York: Garland, 1991). ISBN 0-8240-4377-4.
  3. Het verbond van heks en duivel, Lène Dresen-Coenders, Ambo 1983 ISBN 90 263 0585 0 Ook digitaal raadpleegbaar
  4. Klaits, J. (1985): Servants of Satan: The Age of the Witch Hunts ca. 200 blz. Gedeeltelijk digitaal raadpleegbaar