Indo-Europeanen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De term Indo-Europeanen of Indo-Germanen kan verwijzen naar een volk dat leefde in het 3e millennium v.Chr. in de vlakten van Kazachstan en West-Siberië (ongeveer tussen de Wolga en de Jenisej) en over het algemeen, maar niet uitsluitend, de voorouders van de vele huidige volkeren met een Indo-Europese taal waren. Anderzijds kan het in moderne context verwijzen naar de sprekers van Indo-Europese talen. In Nederland wordt de term "Indo-Europeanen" ook gebezigd als synoniem van Indische Nederlanders.

Tijdlijn[bewerken]

Hieronder een globale tijdlijn van de gebeurtenissen die berust op min of meer archeologisch onderbouwde veronderstellingen rond de historische Indo-Europeanen. Maar veel is nog altijd onduidelijk en de precieze gang van zaken wordt nog altijd druk bediscussieerd.

  • Rond 5500 voor Chr.: De Indo-Europeanen verlaten hun stamgebied in Oekraïne en vestigen zich in Kazachstan en trekken mogelijk in westelijke richting verder Europa in.
  • Rond 5000 voor Chr.: Vanuit Kazachstan wordt de rest van Centraal-Azië betreden. Opgravingen van paardenbotten wijzen al op paardenoffers uit deze tijd. Begin van orale tradities van de Veda's. (Zo wordt verhaald van de Uttara (lett.het uiterste): het noorden waar het zeer koud was: mogelijk overleveringen uit de ijstijd).
  • Rond 4000 voor Chr.: de Ariërs dringen India binnen. Er wordt verhaald over vele koninkrijken in Aryavarta: het hele Arische invasiegebied.
  • Rond 2300 voor Chr.: de krijgers van Koergan brandschatten het Midden-Oosten en Klein-Azië en maken een einde aan de beschavingen van de Soemeriërs.
  • Rond 2000 voor Chr.: de Indo-Europeanen splitsen zich in afzonderlijke volkeren. Een westelijke groep trekt richting Balticum (later bekend als de Letten en Litouwers), een subgroep trekt nog westelijker en vestigt zich in centraal-Europa (de latere Italiërs, Germanen, Slaven en Kelten). In Voor-Azië worden de eerste Indo-Europese rijken gevormd: van de Hittieten en de Luwiërs. Een andere groep Indo-Europeanen trekt naar het Oosten: naar Iran (de latere Meden en Perzen) en India (de Ariërs). In India worden volgens sommige bronnen de beschavingen van de Indus (Mohenjo-daro en Harappa) en de Ganges (Dravidiërs) door de Ariërs vernietigd. Anderen weerleggen deze 'invasie' hypothese en spreken over vreedzame migratie toen de Indusbeschaving al op haar einde liep. De Ariërs vestigden zich in elk geval in Noord-India waar ze de heersende elite worden over de Dravidische bevolking. Ze vormen tegenwoordig nog steeds hoofdzakelijk de kaste van de krijgers en de Brahmanen. Van hen stamt gedeeltelijk, met natuurlijk veel vroegere Dravidische invloeden, de Vedische cultuur die mede de oorsprong van het Hindoeïsme vormt.
  • Rond 1800 voor Chr.: kolonisatie van West-Europa door de Liguriërs (Duitsland, Zwitserland, Frankrijk, Zuid-Engeland, Ierland, Noord- en Centraal-Italië en Corsica): ofwel zijn dit de oerbewoners van West-Europa, voortkomend uit de mensen van o.a. de klokbekercultuur, ofwel zijn dit Indo-Europeanen uit Zuid-Rusland die lang vóór de uittocht van de andere Indo-Europeanen zijn vertrokken. Rond dezelfde tijd vallen Indo-Europese stammen (Achaeërs) Griekenland binnen; later bekend als de voorouders van de Myceners, Doriërs en andere Griekse stammen.
  • Rond 1600 voor Chr.: Aunjetitzercultuur (vroege bronstijd) door Kelten in Midden- en Zuid-Duitsland, Bohemen, Neder-Oostenrijk.
  • Rond 1300 voor Chr.: de Kelten leven in Centraal-Europa en stichten de Urnenveldencultuur
  • Rond 1200 voor Chr.: Italiërs trekken naar Italië en onderwerpen de Liguriërs. Een subgroep van de Italiërs, de Latijnen vestigt zich rond de Tiber. Een van hun dorpjes luistert naar de naam Rome.
  • Rond 1000 voor Chr.: de Kelten onderwerpen de Liguriërs uit Duitsland. Rond dezelfde tijd vestigen de Germanen zich in Scandinavië en aan de kusten van Noordzee en Oostzee. De Slaven wonen in de wouden van Oost-Polen. De cultuur van al deze volkeren rond deze tijd is onderling nog duidelijk verwant maar de verschillen worden in de loop der eeuwen groter.
  • Rond 800 voor Chr.: de Kelten creëren de Hallstatt-cultuur (ijzertijd).

Indo-Europese volkeren in moderne context[bewerken]

Indo-Europese volkeren is een term die gebruikt wordt om volkeren aan te duiden die een Indo-Europese taal spreken. Tot de Indo-Europese taalfamilie behorende talen zijn verspreid over het gebied van Europa tot Zuid-Azië (India) en door Europeanen gekoloniseerde gebieden (Amerika, Australië).

Bij de indeling van volkeren wordt taalverwantschap soms als uitgangspunt genomen, maar dit heeft zijn bezwaren: niet-verwante volkeren blijken gemakkelijk elkanders taal te kunnen overnemen. Hierdoor wordt dan een etnische verwantschap gesuggereerd die er in werkelijkheid niet is. De term Indo-Europese volkeren verwijst in moderne context zelfs uitsluitend naar taalverwantschap, omdat zij op cultureel, religieus en raciaal gebied absoluut geen eenheid vormen. Hoewel de term nog steeds wel gebruikt wordt, is deze strikt genomen als een anachronisme te beschouwen.

Zie ook[bewerken]