Inkomen
Inkomen is alles wat iemand als opbrengst van arbeid, onderneming of vermogen geniet, bijvoorbeeld loon, winst, dividend of rente.
Bij inkomen wordt veelal over geld gesproken – echter goederen of diensten kunnen ook tot het inkomen behoren. Teneinde het inkomen (voor een vergelijking of een berekening) in dezelfde eenheid te kunnen uitdrukken zal men de niet geldelijke inkomens in een geldswaarde dienen uit te drukken.
Er wordt onderscheid gemaakt tussen drie soorten inkomens: primair, secundair en tertiair.
- Het primair inkomen wordt gedefinieerd zoals hierboven.
- Het secundair inkomen is het primair inkomen minus directe belastingen en sociale premies, en vermeerderd met inkomensoverdrachten (inkomens waarvoor geen prestatie wordt geleverd, bijvoorbeeld een uitkering).
- Het tertiair inkomen is het secundair inkomen minus indirecte prijsverhogende belastingen (zoals btw), vermeerderd met prijsverlagende subsidies.
Inhoud |
[bewerken] Nederland
[bewerken] Basisregistratie inkomen
Hoofdstuk IVA (art. 21 t/m 21k) van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) regelt sinds 1 januari 2009 een basisregistratie: de basisregistratie inkomen (BRI), waarin inkomensgegevens met bijbehorende temporele en meta-kenmerken zijn opgenomen. Het inkomensgegeven is een authentiek gegeven.
Het inkomensgegeven van een persoon en kalenderjaar is:
- Indien over het kalenderjaar een aanslag of navorderingsaanslag inkomstenbelasting is of wordt vastgesteld: het na afloop van het kalenderjaar van betrokkene over dat kalenderjaar laatst bepaalde verzamelinkomen; dit betreft 9,5 miljoen mensen. Een verzamelinkomen op basis van een voorlopige aangifte wordt niet in de basisregistratie opgenomen, het verzamelinkomen op basis van een gewone aangifte wel, nog voordat de aangifte gecontroleerd is door de inspecteur. Vervolgens kan het nog veranderen doordat de inspecteur afwijkt van de aangifte, en na een bezwaar- of beroepschrift, en na een ambtshalve vermindering (al of niet op verzoek). Eventuele herziening van beschikkingen van afnemers naar aanleiding hiervan wordt in de afzonderlijke regelingen van de afnemers geregeld.
- Anders: het na afloop van het kalenderjaar van betrokkene over dat kalenderjaar laatst bepaalde belastbare loon; dit betreft bijna 3,5 miljoen mensen.
De inspecteur is de basisregistratiehouder. Hij draagt zorg voor de juistheid, volledigheid en actualiteit van de inkomensgegevens. De inspecteur plaatst de aantekening "in onderzoek" bij een inkomensgegeven indien ten aanzien van dat inkomensgegeven een terugmelding is gedaan, een bezwaar- of beroepschrift is ingediend, een verzoek om ambtshalve vermindering is ingediend, of overigens gerede twijfel is ontstaan omtrent de juistheid van dat gegeven.
De basisregistratie inkomen heeft tot doel de afnemers (bevoegde bestuursorganen) te voorzien van inkomensgegevens. Daardoor hoeft de betrokkene zijn inkomen niet zelf aan een afnemer op te geven. Toepassingen:
Belastingdienst/Toeslagen:
Artikel 20 van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen bepaalt dat op herziening van het inkomensgegeven altijd herziening van de tegemoetkomingen volgt.
- aanvullende beurs studiefinanciering
- draagkracht terugbetalen rentedragende lening
Raden voor de rechtsbijstand:
- eigen bijdrage rechtsbijstand
CAK BZ:
- eigen bijdrage intramurale zorg
- eigen bijdrage extramurale zorg
- uitkering op grond Wet maatschappelijke ondersteuning
In het Bijdragebesluit zorg wordt niet rechtstreeks het geregistreerde inkomen in aanmerking genomen, maar wordt naar de twee bovengenoemde gevallen (verzamelinkomen vs. belastbaar loon) apart verwezen. Vervolgens wordt daar een bijdrageplichtig inkomen van afgeleid, zie eigen bijdrage AWBZ.
Voor zover een inkomensgegeven ten grondslag ligt aan een besluit van een afnemer wordt het bekendgemaakt en verenigd in één geschrift met dat besluit.
Belastingdienst/Centrale Administratie (B/CA) is de centrale beheerder. Dit onderdeel van de Belastingdienst is verantwoordelijk voor de centrale massale verstrekking van het inkomensgegeven. Via B/CA krijgen afnemers het inkomensgegeven verstrekt en een terugmelding van een afnemer komt ook bij B/CA binnen. B/CA draagt er vervolgens zorg voor dat binnen de Belastingdienst de juiste inspecteur de terugmelding in behandeling neemt. Het resultaat van het onderzoek naar aanleiding van een terugmelding wordt eveneens via B/CA aan de afnemer op verzoek gemeld.
[bewerken] Inkomensstatistieken
In Nederland worden gegevens over de inkomens van de bevolking verzameld, statistisch verwerkt en gepubliceerd door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), dat als een gezaghebbende bron voor informatie daarover geldt, die ook door de regering wordt geraadpleegd voor de jaarlijkse vaststelling van de Rijksbegroting en belastingmaatregelen.
Onder meer wordt door het CBS jaarlijks het gemiddeld persoonlijk inkomen van de beroepsbevolking berekend, alsook het aantal personen dat gelet op de laagte van hun inkomen onder het sociaal minimum leeft.
