Interferentie (natuurkunde)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Chromatische (kleuren-) interferentie in zeeschuim van organisch materiaal uit dood plankton. Een voorbeeld van interferentie in de natuur.
Animatie van interferentie van golven die uit twee puntbronnen komen. De kleur geeft de fase (golf) aan
Interferentie van elektronen door Claus Jönsson 1959. Lijkt op patroon door spleet.
Interferentiepatroon gemaakt met een Michelson interferometer. Heldere banden komen door constructieve interferentie, donkere door destructieve interferentie.

Interferentie (letterlijk storing) is de samen- of tegenwerking van verscheidene golven op dezelfde tijd en plaats. Er kunnen zich verschillende verschijnselen voordoen, afhankelijk van de frequentie, amplitude en fase van de golven en de eigenschappen van het medium. Er ontstaat in alle gevallen een interferentiepatroon met plaatsen van een hogere intensiteit, wanneer de golven in fase zijn. De golven versterken elkaar en er ontstaat een buikpunt. Dit wordt constructieve interferentie genoemd. Er ontstaan ook plaatsen met een lagere intensiteit, of zelfs volledige uitdoving, waar de golven elkaar opheffen. De golven zijn dan in tegenfase en er ontstaat een knooppunt. Dit wordt destructieve interferentie genoemd.

Interferentie kan optreden bij elektromagnetische golven, geluidsgolven, watergolven, etc. Op het verschijnsel interferentie is de techniek van het antigeluid gebaseerd.

Bij licht kan ook interferentie optreden: zie holografie.

Ook elementaire deeltjes als elektronen vertonen interferentiepatronen, waarbij het golfkarakter van deze deeltjes tot uitdrukking komt. Deze experimentele verschijnselen staan aan de basis van de kwantummechanica.

Twee geluidsgolven die in frequentie net iets van elkaar verschillen veroorzaken een kloppend geluid in het aantal hertz waarin ze van elkaar verschillen, dit verschijnsel noemt men zweving.

Resulterende
golf
Interference of two waves.svg
golf 1
golf 2

Twee golven in fase 180° uit fase

Voorbeelden[bewerken]

Licht[bewerken]

Kleuren in olielaagjes op water door interferentie van wit licht
Kleuren op de groeven van een cd/dvd door interferentie van wit licht
  • de felle kleuren bij belichting van de groeven van cd, dvd of oude grammofoonplaat
  • overtallige bogen onder de hoofdboog van de regenboog
  • kleuren van insecten en vogelveren, zoals bijvoorbeeld die van de pauw
  • hologrammen
  • kleur- en licht-donkerpatronen in dauwdruppels, kleurbanden in spinnenwebdraden
  • licht-donkerpatronen door smalle spleten en openingen, bijvoorbeeld
    • als men door een smalle spleet (bijvoorbeeld tussen duim en wijsvinger) naar het licht kijkt
    • als men door een sleutelgat kijkt ziet men deze patronen langs de randen van het sleutelgat
    • als het buiten donker is en men kijkt door vitrage, dan ziet men twee elkaar kruisende rijen lichtpunten, met vanaf het kruispunt afnemende sterkte
  • licht-donkerpatronen in waterdruppels op een bril, zoals de brildrager die kan zien
  • Newtonringen:
    • gekleurde olie- of benzinevlekken op straat
    • als een gebogen glas op een spiegelend oppervlak ligt
    • kleuren in schuimblazen, zoals zeepbellen
    • als een boek met doorzichtige (niet-zelfklevende) plasticfolie is gekaft, en het materiaal onder de folie zelf ook enigszins glanst

Moirépatronen zijn strikt genomen geen interferente, maar ze illustreren wel duidelijk hoe interferentie ontstaat.

Geluid[bewerken]

  • versterking of verzwakking van hetzelfde geluid uit twee (of meer) luidsprekers
  • zweving tussen twee net-niet-gelijke tonen

Watergolven[bewerken]

  • versterking of verzwakking van watergolven uit twee bronnen, of uit één bron met weerkaatsing aan bijvoorbeeld een oever

Zie ook[bewerken]

Interferentie van twee cirkelvormige golven – In de figuur neemt de golflengte van beneden naar boven af, terwijl de afstand tussen bronnen naar rechts toeneemt. De figuur toont de absolute waarden van de golven. Met de tijd bewegen de golffronten naar buiten van de middelpunten, maar de donkere gebieden (destructieve interferentie) blijven op hun plaats.

Externe links[bewerken]