International Bank Account Number

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een International Bank Account Number (IBAN) wordt gebruikt om internationale transacties tussen rekeningen en banken gelegen in verschillende landen vlotter te laten verlopen.

Het IBAN telt maximaal 34 alfanumerieke tekens en heeft een vaste lengte per land. Het IBAN bestaat uit een landcode (twee letters), een controlegetal (twee cijfers) en een (voor bepaalde landen aangevuld) nationaal rekeningnummer.

In tegenstelling tot de BIC, die naar een bepaalde bank verwijst, verwijst het IBAN naar een individuele bankrekening.

Per 1 augustus 2014 gaat Nederland, onder voorbehoud, over op het IBAN-systeem voor binnenlandse betalingen. Voor iedereen worden de nummers van bank- en girorekeningen aangevuld met enkele letters en cijfers. Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem tracht de definitieve invoering voor consumenten uit te stellen tot begin 2016.

Regelgeving[bewerken]

Sinds 1 januari 2006 is bij wet geregeld dat het IBAN moet worden gebruikt bij grensoverschrijdend Europees betalingsverkeer in euro's. Terwijl 2006 nog een overgangsjaar was, is sinds 1 januari 2007 weglating van het IBAN bij inter-Europese transacties niet meer mogelijk; banken accepteren een opdracht voor grensoverschrijdende betaling alleen nog als het IBAN is aangegeven.

Geografische spreiding van het systeem[bewerken]

Alle banken in Europa (behalve Rusland, Wit-Rusland, Oekraïne en Moldavië) gebruiken het IBAN-systeem. Ook in Israël, Tunesië, Mauritius, Turkije, Saoedi-Arabië en Libanon is dit Europese systeem overgenomen.

In Australië en Nieuw-Zeeland wordt het IBAN niet gebruikt maar worden een SWIFT-code en een BSB-nummer gebruikt.

Structuur[bewerken]

Samenstelling[bewerken]

Het IBAN bestaat uit de volgende combinatie alfanumerieke tekens:

  1. een landcode bestaande uit twee letters volgens ISO 3166-1,
  2. een controlegetal bestaande uit twee cijfers volgens ISO 7064,
  3. een rekeningidentificatie bestaande uit maximaal 30 cijfers en letters

Omwille van leesbaarheid wordt het nummer conform ISO13616 in groepen van vier tekens geschreven, de laatste groep kan minder dan vier tekens bevatten (voorbeeld: DE05 1002 0500 0003 2873 00).

Controlegetal[bewerken]

Het controlegetal wordt verkregen door:

  1. de rekeningidentificatie te nemen
  2. er de landcode achter te plaatsen
  3. alle letters te vervangen door twee cijfers gebaseerd op de volgorde in het Latijns alfabet beginnend met A=10, B=11, ..., Y=34, Z=35
  4. twee nullen toe te voegen aan het einde
  5. dan de rest bij delen door 97 nemen (mod 97)
  6. het controlegetal is 98 min deze rest
  7. als het controlegetal kleiner dan 10 is, een voorloopnul 0 toevoegen (controlegetal 1 wordt 01).

Voorbeeld: voor een fictief Nederlands ING-rekeningnummer 1234567 is het IBAN NLxx INGB 0001 2345 67 (zie hieronder). Het controlegetal wordt als volgt berekend:

  1. INGB0001234567
  2. INGB0001234567NL
  3. 1823161100012345672321
  4. 182316110001234567232100
  5. 182316110001234567232100 mod 97 = 78
  6. 98 - 78 = 20

Het IBAN zal dus NL20INGB0001234567 zijn.

Valideren[bewerken]

Een IBAN wordt gevalideerd door het om te zetten naar cijfers en dan te delen door 97. De restwaarde (mod-97 ISO 7064) moet dan gelijk zijn aan 1.

Het algoritme van IBAN is als volgt:

  1. valideer de samenstelling
  2. verplaats de eerste 4 karakters naar het einde
  3. vervang elke letter door 2 cijfers, waarbij A = 10, B = 11, ..., Z = 35
  4. bereken dan het getal modulo 97
  5. als de restwaarde 1 is, dan klopt het nummer op basis van het controlecijfer en kan het IBAN valide zijn

Voorbeeld (fictieve Britse bank met bankcode WEST en filiaalcode 12-34-56, rekeningnummer 98765432):

  1. IBAN: GB82WEST12345698765432
  2. Eerste vier karakters verplaatsen: WEST12345698765432GB82
  3. Omzetten in cijfers: 3214282912345698765432161182
  4. Restwaarde berekenen: 3214282912345698765432161182 mod 97 = 1

Landspecifieke regels[bewerken]

In de onderstaande lijst worden de volgende afkortingen gebruikt:

  • kk = controlegetal van hele IBAN
  • B = bankcode (soms is ook de filiaalcode hierin verwerkt)
  • T = rekeningtype
  • S = bankfiliaalcode
  • K = controlegetal (maakt reeds deel uit van het nationale rekeningnummer)
  • R = bedoeld voor gebruik in de toekomst, is voorlopig standaard altijd '0'
  • C = rekeningnummer
  • X = persoonlijk identificatienummer van de eigenaar (vergelijkbaar met het sofinummer in Nederland en het rijksregisternummer in België)

Lijst met IBAN-structuur per land:

  • Albanië (28 karakters): ALkk BBB SSSSK CCCC CCCC CCCC CCCC
  • Andorra (24 karakters): ADkk BBBB SSSS CCCC CCCC CCCC
  • België (16 karakters: BEkk BBBC CCCC CCKK
  • Bosnië en Herzegovina (20 karakters): BAkk BBBS SSCC CCCC CCKK
  • Bulgarije (22 karakters): BGkk BBBB SSSS DDCC CCCC CC
D = numeriek rekeningnummer, C = alfanumeriek rekeningnummer
  • Cyprus (28 karakters): CYkk BBBS SSSS CCCC CCCC CCCC CCCC
  • Denemarken (18 karakters): DKkk BBBB CCCC CCCC CC
  • Duitsland (22 karakters): DEkk BBBB BBBB CCCC CCCC CC
  • Estland (20 karakters): EEkk BBSS CCCC CCCC CCCK
  • Faeröer (18 karakters): FOkk CCCC CCCC CCCC CC
  • Finland (18 karakters): FIkk BBBB BBCC CCCC CK
B = bankcode, bankfiliaalcode en rekeningtype
  • Frankrijk (27 karakters): FRkk BBBB BSSS SSCC CCCC CCCC CKK
  • Georgië (22 karakters): GEkk BBCC CCCC CCCC CCCC CC
  • Gibraltar (23 karakters): GIkk BBBB CCCC CCCC CCCC CCC
  • Griekenland (27 karakters): GRkk BBBS SSSC CCCC CCCC CCCC CCC
  • Groenland (18 karakters): GLkk BBBB CCCC CCCC CC
  • Hongarije (28 karakters): HUkk BBBB BBBC CCCC CCCC CCCC CCCC
  • Ierland (22 karakters): IEkk BBBB SSSS SSCC CCCC CC
  • IJsland (26 karakters): ISkk BBBB TTCC CCCC XXXX XXXX XX
  • Israël (23 karakters): ILkk BBB SSS CCCCCCCCCCCCC
  • Italië (27 karakters): ITkk KBBB BBSS SSSC CCCC CCCC CCC
  • Kroatië (21 karakters): HRkk BBBB BBBC CCCC CCCC C
  • Letland (21 karakters): LVkk BBBB CCCC CCCC CCCC C
  • Libanon (28 karakters): LBkk BBBB CCCC CCCC CCCC CCCC CCCC CC
  • Liechtenstein (21 karakters): LIkk BBBB BCCC CCCC CCCC C
  • Litouwen (20 karakters): LTkk BBBB BCCC CCCC CCCC
  • Luxemburg (20 karakters): LUkk BBBC CCCC CCCC CCCC
  • Macedonië (19 karakters): MKkk BBBC CCCC CCCC CKK
  • Malta (31 karakters): MTkk BBBB SSSS SCCC CCCC CCCC CCCC CCC
  • Monaco (27 karakters): MCkk BBBB BSSS SSCC CCCC CCCC CKK
  • Montenegro (22 karakters): MEkk BBBC CCCC CCCC CCCC KK
  • Nederland (18 karakters):
  • Noorwegen (15 karakters): NOkk BBBB CCCC CCK
  • Oostenrijk (20 karakters): ATkk BBBB BCCC CCCC CCCC
  • Polen (28 karakters): PLkk BBBS SSSK CCCC CCCC CCCC CCCC
  • Portugal (25 karakters): PTkk BBBB SSSS CCCC CCCC CCCK K
    • Bij sommige banken is geen filiaalcode nodig en wordt bij SSSS '0000' ingevuld
  • Roemenië (24 karakters): ROkk BBBB CCCC CCCC CCCC CCCC
  • San Marino (27 karakters): SMkk KBBB BBSS SSSX XXXX XXXX XXX
  • Saoedi-Arabië (24 karakters): SAkk BBCC CCCC CCCC CCCC CCCC
  • Servië (22 karakters): RSkk BBBC CCCC CCCC CCCC KK
  • Slowakije (24 karakters): SKkk BBBB SSSS SSCC CCCC CCCC
  • Slovenië (19 karakters): SIkk BBSS SCCC CCCC CKK
  • Spanje (24 karakters): ESkk BBBB SSSS KKCC CCCC CCCC
  • Tsjechië (24 karakters): CZkk BBBB SSSS SSCC CCCC CCCC
  • Turkije (26 karakters): TRkk BBBB BRCC CCCC CCCC CCCC CC
  • Tunesië (24 karakters): TNkk BBBB BCCC CCCC CCCC CCCC
  • Verenigd Koninkrijk (22 karakters): GBkk BBBB SSSS SSCC CCCC CC
  • Verenigde Arabische Emiraten (23 karakters): AEkk BBBB SSSS CCCC CCCC CCC
  • Zweden (24 karakters): SEkk BBBB CCCC CCCC CCCC CCCC
  • Zwitserland (21 karakters): CHkk BBBB BCCC CCCC CCCC C

Nummerinformatie[bewerken]

Het IBAN is doorgaans vermeld op bankafschriften. Men kan het nummer ook zelf opvragen, indien het nationale rekeningnummer bekend is (zie de externe links hieronder).

Externe links[bewerken]