International Union for Conservation of Nature and Natural Resources

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hoofdkantoor van de IUCN

De IUCN (International Union for Conservation of Nature, internationale unie voor natuurbescherming) is een internationaal samenwerkingsverband dat zich bezighoudt met natuurbehoud en het duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen. Er zijn 164 landen bij aangesloten en ongeveer 900 NGO's op het gebied van natuur- en milieubescherming en duurzaam beheer van ecosystemen.[1] Daarnaast werken meer dan 12.000 wetenschappers binnen de IUCN-commissies.

Geschiedenis[bewerken]

De IUCN is in 1948 opgericht en heeft haar internationaal secretariaat in Gland (Zwitserland). IUCN nam het initiatief tot oprichting van het Wereld Natuur Fonds en stond aan de basis van internationale milieuverdragen als CITES, Ramsar en het Biodiversiteitsverdrag. Eens in de vier jaar komen de leden bijeen om het beleid van IUCN vast te stellen en het bestuur te kiezen in de Algemene Assemblee van IUCN. Tegelijkertijd organiseert de IUCN dan het World Conservation Congress. In 2012 vond dit plaats in Jeju, Zuid-Korea. Eens in de tien jaar houdt de IUCN een congres over nationale parken. Hier worden de strategieën om de natuur te beschermen in deze parken vastgesteld. Het laatste congres hierover was in 2003 in Durban (Zuid-Afrika).

Achtergrond[bewerken]

IUCN heeft zes internationale Commissies die gezamenlijk een internationaal netwerk vormen van meer dan 12.000 wetenschappelijke vrijwilligers op het gebied van behoud van biodiversiteit, beheer van natuurlijke hulpbronnen, milieutechnologie, beleid, recht en voorlichting. Zij dragen bij aan internationale en nationale milieustandaarden en -beleid en begeleiden de acties van overheden en de maatschappij naar het behoud van biodiversiteit en natuurlijke leefomgeving voor de mens.

  • Species Survival Commission (SSC)
  • World Commission on Protected Areas (WCPA)
  • Commission on Education and Communication (CEC)
  • Commission on Environmental Law (CEL)
  • Commission on Ecosystem Management (CEM)
  • Commission on Environmental, Economic and Social Policy (CEESP)

De IUCN heeft als enige natuurorganisatie een waarnemerstatus bij de Verenigde Naties. Eén van de activiteiten van de IUCN is het jaarlijks publiceren van de zogenaamde Rode lijsten. Op deze lijsten staan bedreigde soorten die in aanmerking komen voor beschermende maatregelen. De Rode Lijst uit 2013 kent 20.934 dier- en plantsoorten die met uitsterven worden bedreigd. Volgens de lijst uit 2013 zijn nu 860 soorten uitgestorven.

Rode lijst[bewerken]

Classificering volgens IUCN

De IUCN Rode Lijst is wereldwijd bekend als het meest gezaghebbende naslagwerk met betrekking tot de status van de biodiversiteit. De volgende groepen worden onderscheiden:

  • Uitgestorven (EX);
  • Uitgestorven in het wild (EW);
  • Kritiek (ernstig bedreigd) (CR);
  • Bedreigd (EN) ;
  • Kwetsbaar (VU);
  • Gevoelig (NT) ;
  • Van bescherming afhankelijk (CD) ;
  • Niet bedreigd (veilig) (LC) ;
  • Onzeker (DD) ;
  • Niet geëvalueerd

Beschermde gebieden[bewerken]

De IUCN gebruikt een in 1978 ingevoerd en in 1994 aangepaste categorisering voor beschermde gebieden:

Categorie Aanduiding
Ia Natuurreservaat
Ib Wildernisgebied
II Nationaal park
III Natuurmonument
IV Biotoop
V Beschermd landschap
VI Ecosysteem

Nederlandse tak[bewerken]

De Nederlandse tak van het IUCN heet IUCN NL (IUCN National Committee of The Netherlands). In Nederland telt IUCN 39 lidorganisaties. Deze leden bestaan uit natuur- en milieuorganisaties en wetenschappelijke instituten die in Nederland gevestigd zijn, alsmede de Nederlandse Staat waarvan het ministerie van Economische Zaken penvoerder is. IUCN NL fungeert als platform voor deze leden, die viermaal per jaar bijeenkomen. Daarnaast voert IUCN NL projecten uit in ontwikkelingslanden op het terrein van natuurbescherming en armoedebestrijding. Ook werkt zij aan de vergroening van de Nederlandse economie, onder andere via haar bedrijvennetwerk Leaders for Nature en Platform BEE.

Het Nederlands Comité voor IUCN werd - op initiatief van Peter Nijhoff (toenmalig directeur van Stichting Natuur en Milieu) - opgericht in 1978 door de Nederlandse IUCN-leden. In 1981 werd 'Bewaar de Aarde' gepubliceerd, de Nederlandse vertaling van de World Conservation Strategy uit 1980. IUCN NL introduceerde de ecologische voetafdruk in Nederland met o.a. de publicatie van The Netherlands and the World Ecology (1984) en verschillende themakaarten. Sinds 1994 financiert IUCN NL wereldwijd lokale organisaties op het gebied van natuurbeheer en menselijk welzijn eerst via het Tropical Rainforest Programme en later via het Ecosystems Grants Programme en de huidige Ecosystem Alliance, een samenwerking met Both ENDS en Wetlands International.

In 2005 nam directeur Willem Ferwerda het initiatief om in samen werking met o.a. McKinsey en Egon Zehnder, Leaders for Nature op te richten, om het bedrijfsleven te betrekken bij biodiversiteit. Dit resulteerde in 2006 een open brief van 85 CEO's en invloedrijke Nederlanders waarin men de politiek opriep te komen met maatregelen rond ecosystemen en economie. In 2007 vroeg IUCN NL de overheid een Taskforce Biodiversiteit en Natuurlijke Hulpbronnen op te richten. In 2009 werd dit gerealiseerd onder voorzitterschap van Hans Alders. Tijdens het 30-jarige jubileumconferentie waarbij H.M. Koningin Beatrix aanwezig was, introduceerde IUCN NL The Economics of Ecosystems and Biodiversity in Nederland. Op deze wijze werd de economische waardering van ecosystemen geïntroduceerd bij het Nederlandse bedrijfsleven. Dit resulteerde uiteindelijk in 2010 tot de ondertekening van een intentieverklaring biodiversiteit en bedrijfsleven tussen IUCN NL, VNO-NCW, MKB en LTO-NL. In 2011 ging het Platform Biodiversiteit & Bedrijfsleven van start o.l.v. Rein Willems. Het kantoor van IUCN NL is gevestigd in de Hortus Botanicus in Amsterdam. Van 1995-1999 bestond de directie uit Wouter Veening en Wim Bergmans. Van 2000-2012 was Willem Ferwerda algemeen directeur. Sinds 2013 is Maas Goote algemeen directeur.

De activiteiten van het IUCN NL zijn:

  • Het samenbrengen van IUCN-leden rond een gezamenlijke agenda;
  • Het aanbieden van een kennisnetwerk op het gebied van biodiversiteit en ecosystemen;
  • Het stimuleren van nieuwe innovatieve samenwerkingsvormen die het belang van duurzaam beheer van biodiversiteit bevorderen;
  • Het, in nauwe consultatie met IUCN-leden en lokale organisaties in zuidelijke landen, bieden van praktische oplossingen aan lokale mensen, bedrijven en overheden rond duurzaam beheer van ecosystemen.

Zie ook[bewerken]

Referentie[bewerken]

  1. (en) Wie zijn de leden van het IUCN

Externe links[bewerken]