Islamitische republiek

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Een islamitische republiek (Arabisch: الجمهورية الاسلامية, Perzisch: جمهوری اسلامی) is in theorie een staatsvorm waarbij het staatshoofd niet door erfopvolging bepaald wordt (maar door verkiezingen, een revolutie of een staatsgreep) en waarbij de rechtspraak gebaseerd is op de sharia: de islamitische wetgeving. Als zodanig is een islamitische republiek een vorm van een theocratie. In de praktijk is de benaming islamitische republiek soms slechts een symbool van culturele identiteit.

Anno 2007 telt de wereld vier islamitische republieken:

• Pakistan
• Mauritanië
• Afghanistan
• Iran

Tot 2002 noemden ook de Comoren zich een islamitische republiek.

[bewerken] Pakistan

Pakistan is een constitutionele democratie, hoewel het land sinds een staatsgreep in 1999 geleid wordt door president Pervez Musharraf. Pakistan erfde van de Britse kolonisator een seculier staatsbestel. Pakistan was het eerste land dat het voorvoegsel islamitisch gebruikte, hoewel het land bij haar onafhankelijkheid in 1947 seculier was. In 1956 werd officieel de Islamitische Republiek uitgeroepen. Pas bij de grondwetwijziging van 1973 werd de islam, de staatsgodsdienst. De islamisering werd voornamelijk doorgevoerd onder het bewind van de dictator generaal Mohammed Zia-ul-Haq. In de praktijk komt het zelden voor dat wetten wegens niet-islamitisch ongedaan gemaakt worden. Politieke partijen die islamisme voorstaan zijn volgens de wet verboden.

Het valt op dat Pakistan zich alleen Islamitische Republiek Pakistan noemt op paspoorten en visa. Op alle andere officiële documenten gebruikt men de term Federation of Pakistan.

[bewerken] Mauritanië

In Mauritanië werd de Islamitische Republiek uitgeroepen bij de onafhankelijkheid in 1960. De islam wordt in de grondwet gedefinieerd als "de godsdienst van de Mauritaniërs". Op het politieke bestel van het land heeft dit weinig invloed. Er is echter een beperkte godsdienstvrijheid; het is voor niet-moslims toegestaan hun religie te belijden, maar ze mogen hun religie niet verspreiden.

[bewerken] Iran

In de Islamitische Republiek Iran (uitgeroepen in 1979) worden de president en de parlementsleden democratisch verkozen, maar de Raad van Hoeders moet de kandidaturen goedkeuren. Deze Raad van Hoeders heeft ook de macht om wetten van het parlement ongedaan te maken wanneer zij vindt dat deze de islamitische wet overtreden. Het komt regelmatig voor dat de Raad wetten ongedaan maakt of hervormingsgezinde kandidaten weigert.

De Religieuze Leider van Iran heeft de hoogste functie van het land. Sinds de stichting van de Islamitische Republiek waren er twee Religieuze Leiders:

• Ayatollah Ruhollah Khomeini, 1979–1989
• Ayatollah Ali Khamenei, 1989–heden

Zie ook: Politiek in Iran

[bewerken] Afghanistan

Het wapen van Afghanistan, met bovenaan de Sjahada: "Er is maar één God, en Mohammed is Zijn boodschapper" en daaronder een afbeelding van een moskee.

In Afghanistan werd in 2003 een nieuwe grondwet aangenomen door de Loya Jirga. Deze grondwet definieert de islam als de staatsgodsdienst. De rechtbanken mogen hun vonnissen baseren op hanafi-jurisprudentie wanneer er geen andere grondwettelijke regels zijn waarop zij zich kunnen baseren. De hanafi-school is een van de vier grote rechtsscholen in de islam.

De taliban gebruikten de term Islamitische Staat Afghanistan of ook wel Islamitisch Emiraat Afghanistan.

[bewerken] Islamisme

Vandaag de dag ijveren vele islamisten en fundamentalisten voor de vestiging van een islamitische republiek in hun land. Vaak vinden ze het huidige regime te seculier (bijv. Egypte of Turkije), of willen ze afschaffing van de monarchie in hun land (bijv. Jordanië, Marokko).