Italiaanse parlementsverkiezingen 2013

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Italiaanse parlementsverkiezingen 2013
Datum 23, 24 en 25 februari 2013
Land Vlag van Italië Italië
Te verdelen zetels 630 zetels Camera dei deputati, 315 zetels Senato della Repubblica
Opkomst 75%
Resultaat
Grootste partij Democratische Partij
Nieuwe premier Enrico Letta
Vorige premier Mario Monti
Opvolging verkiezingen
2008     2018
Portaal  Portaalicoon   Politiek
Italië

De Italiaanse parlementsverkiezingen 2013 werden op 23, 24 en 25 februari 2013 in Italië gehouden. De stembussen sloten om 3 uur 's middags op 25 februari.

In het parlement van Italië waren in totaal 945 zetels te verdelen. In de Camera dei deputati waren 630 zetels te winnen, waarvan er 475 door evenredige vertegenwoordiging gekozen konden worden. De overige 155 leden zijn afgevaardigden van de autonome regio's van Italië. In de Senato della Repubblica waren 315 zetels te verdelen.

Kiesstelsel[bewerken]

Camera dei deputati[bewerken]

De Camera dei deputati wordt door evenredige vertegenwoordiging gekozen door Italianen boven de 18 jaar. De stemgerechtigden hebben geen stemplicht. De grootste partij krijgt automatisch 55% van de zetels (347 zetels) in het Huis van Afgevaardigden, de overige 45% worden naar een evenredige verdeling verdeeld. De kiesdrempel is 8% voor allianties en 4% voor partijen. Mocht een alliantie geen 10% halen, dan worden de partijen afzonderlijk geteld. Zij moeten dan minimaal 4% van de stemmen halen. Er zijn in totaal 630 zetels te verdelen.

Senato della Repubblica[bewerken]

De Senato della Repubblica wordt door evenredige vertegenwoordiging gekozen door Italianen boven de 25 jaar. De stemgerechtigden hebben geen stemplicht. De partij die de grootste in een autonome regio's wordt, krijgt 55% van de te vergeven zetels in die regio. Er zijn in totaal 315 zetels te verdelen.[1]

Kandidaat-coalities[bewerken]

Zoals gebruikelijk vormen Italiaanse partijen coalities voordat de verkiezingen beginnen. Dit jaar maakten vier coalities kans op het Italiaanse premierschap.[2]

Democratische Partij[bewerken]

De Democratische Partij (Partito Democratico, PD) is een centrumlinkse Italiaanse politieke partij, geleid door de voormalig communist Pier Luigi Bersani, afkomstig uit de Italiaanse Communistische Partij PCI. De Democratische Partij is een coalitie van de Democratici di Sinistra (opvolger PCI), La Margherita en enkele sociaalliberale partijen.

De Democratische Partij steunde premier Mario Monti en zijn omstreden bezuinigingsbeleid dat nodig was om het vertrouwen in Italië te herstellen. Daarbij moest de partij wel moeilijke hervormingen als een hogere pensioenleeftijd en een versoepeling van het ontslagrecht steunen. Dit viel in slechte aard bij de sociaaldemocraten, maar desondanks was Bersani en zijn Democratische Partij de grootste in de laatste officiële peiling van 9 februari.

Il popolo della libertà[bewerken]

Peopleoffreedom

Il popolo della libertà (Het volk van de vrijheid) is een centrumrechtse coalitie onder leiding van Silvio Berlusconi, die al drie ambtstermijnen premier was geweest. De belangrijkste partijen in de coalitie zijn Berlusconi's partij Forza Italia en de Lega Nord van Umberto Bossi. Ook geniet Il popolo della libertà de steun van zes kleine liberale partijen. Silvio Berlusconi, het belangrijkste gezicht van de partij, gaf aan geen premier te willen worden bij een overwinning.[3]

Het belangrijkste campagnethema was de IMU, de Italiaanse federale ozb, ingevoerd door premier Mario Monti. Hoewel Berlusconi de invoering destijds had gesteund, beloofde hij in de campagne meerdere malen de IMU met terugwerkende kracht af te schaffen. Om zijn daad kracht bij te zetten, stuurde hij miljoenen Italianen een brief met daarin de mededeling dat ze de teruggave van de IMU uit 2012 konden ophalen bij het postkantoor.[4]

Berlusconi stond tweede in de laatste officiële peiling van 9 februari.

MoVimento 5 Stelle[bewerken]

Het MoVimento 5 Stelle, in het Nederlands bekend als de Vijfsterrenbeweging, is de partij van komiek, activist en populist Beppe Grillo. Grillo zelf was geen kandidaat: hij noemt zijn partij ook geen partij maar een volksbeweging. Grillo was een relatief onbekende nieuwkomer, maar zijn coalitie stond wel derde in de laatste officiële peiling van 9 februari.

De Movimento voerde campagne tegen de corruptie bij de gevestigde partijen, met name bij Il Popolo della Libertà, de partij van Silvio Berlusconi. Daarnaast wilde Grillo een referendum over de euro en wilde hij een groene revolutie doorvoeren.

Con Monti per l'Italia[bewerken]

Con Monti per l'Italia

Con Monti per l'Italia (Met Monti voor Italië) is de centrumcoalitie onder leiding van premier Mario Monti. De belangrijkste partijen in de coalitie zijn het UDC en de postfascistische partij van Gianfranco Fini (Toekomst en Vrijheid voor Italië). Monti is officieel partijloos, maar is wel het belangrijkste gezicht van de coalitie.

Met zijn partij wilde Monti de ingeslagen weg van zijn beleid voortzetten: zijn lijst is pro-Europa en wilde verregaande liberale hervormingen doorvoeren. Zijn beleid, met name de IMU, de Italiaanse federale ozb, is zeer impopulair. Daarnaast zagen veel kiezers hem als een verlengstuk van de Europese Unie en Angela Merkel.

Monti stond met 10% vierde in de laatste officiële peiling van 9 februari.

Exitpolls[bewerken]

Italiaanse exitpolls staan om hun onbetrouwbaarheid bekend en gaven daarom slechts een indicatie van het verdere verloop.[5][6]

Huis van Afgevaardigden[bewerken]

Eerste exitpoll Camera dei deputati om 15.07 uur
Coalitie Percentage Zetels
Democratische Partij 34,5 347
Berlusconi 29,1 126
MoVimento 19 82
Monti 9,5 NNB (haalt kiesdrempel niet)
Tweede exitpoll Camera dei deputati om 17.00 uur[7]
Coalitie Percentage
Democratische Partij 34,3
Berlusconi 23,4
MoVimento 26,3
Monti 10,2

Senaat[bewerken]

Eerste exitpoll Senaat om 15.06 uur
Coalitie Percentage
Democratische Partij 29,5
Berlusconi 31
MoVimento 25,1
Monti Onder kiesdrempel
Tweede exitpoll Senaat om 17.00 uur
Coalitie Percentage
Democratische Partij 33,15
Berlusconi 28,68
MoVimento 24,37
Monti 9,14

Lombardije[bewerken]

De autonome regio Lombardije zou doorslaggevend worden in de Senaat, aangezien de grootste partij in een autonome regio 55% van de te vergeven Senaatszetels van die regio kreeg. Lombardije is met 10 miljoen inwoners Italiës belangrijkste regio en heeft daardoor grote politieke invloed.

Exitpoll Lombardije voor Senaat om 16:55[8]
Coalitie Percentage
Democratische Partij 43
Berlusconi (Lega Nord) 43
Monti 7
MoVimento 7
Tweede exitpoll Lombardije voor Senaat om 18:00
Coalitie Percentage
Democratische Partij 28,6
Berlusconi (Lega Nord) 40,1
Monti 10,3
MoVimento 16,4

Uitslag[bewerken]

Camera dei Deputati[bewerken]

Coalitie Percentage Zetels
Democratische Partij 29,5 345
Berlusconi 29,2 125
MoVimento 25,6 109
Monti 5,6 47

Senato della Repubblica[bewerken]

Coalitie Zetels
Democratische Partij 123
Berlusconi 117
MoVimento 54
Monti 19

Nasleep[bewerken]

  • Pier Luigi Bersani won als lijsttrekker van de Democratische Partij met 29,5% van de stemmen de de Italiaanse parlementsverkiezingen in februari 2013. Doordat zijn alliantie de grootste werd, maakte hij automatisch aanspraak op 55% van de zetels, oftewel 345 zetels in de Camera dei Deputati. Zijn partij behaalde echter geen meerderheid in de Senato della Repubblica, waar hij met zijn alliantie slechts 123 van de 315 zetels wist te winnen. De verkiezingen hebben daardoor een patstelling veroorzaakt, omdat de toekomstige regering eerst een vertrouwensstemming moet overleven. Aangezien Silvio Berlusconi en Beppe Grillo niet bereid zijn steun te verlenen, zullen dit najaar mogelijk nieuwe verkiezingen worden gehouden.
  • Laura Boldrini werd op 16 maart 2013 de nieuwe voorzitster van de Camera dei Deputati.[9]
  • De verdeelde en chaotische politieke "patstelling" heeft tot een vrijwel directe stijging van de rente, van 4,5 naar 4,8%, op 10-jarige Italiaanse staatsobligaties geleid.[10]
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Het Italiaanse kiesstelsel is ‘zwijnerij’. Daarom: een handleiding bij de uitslag nrc.nl, 25 februari 2013
  2. 'De winkeliers van Rome zijn wanhopig', de Volkskrant (papieren editie), 23 februari 2013
  3. Berlusconi wordt geen premier - ook niet als zijn partij wint, de Volkskrant, 20 januari 2013
  4. Belastinggeld terug? Nee, weer een Berlusconi-truc, de Volkskrant, 21 februari 2013
  5. Exitpolls Italië: Bersani ligt voor, maar stabiele coalitie lijkt ver weg nrc.nl, 25 februari
  6. Exitpolls: centrumlinks van Bersani aan kop in Italië de Volkskrant, 25 februari 2013
  7. Italia in complesso interno.it, 25 februari 2013
  8. Exit poll elezioni regionali: in Lombardia testa a testa Ambrosoli-Maroni, Lazio e Molise al centro-sinistra isole24ore, 25 februari
  9. De Italiaanse Kamer heeft een voorzitter, nu de Senaat nog, nrc.nl, 16 maart 2013
  10. Italiaanse rente schiet omhoog na verkiezingen de Volkskrant, 26 februari 2013