Iwane Matsui

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Generaal Iwane Matsui

Iwane Matsui (27 juli 1878 - 23 december 1948) was een Japanse officier die meevocht in de Russisch-Japanse Oorlog en de Tweede Sino-Japanse Oorlog, waar hij als commandant van de Japanse invasiemacht diende. Voor zijn (omstreden) rol in het Nanjing-incident werd hij voor het Tribunaal van Tokio gebracht, ter dood veroordeeld en opgehangen.

Aanloop naar Nanjing[bewerken]

Iwane Matsui ging met pensioen in 1935, maar werd in 1937, toen de oorlog uitbrak terug opgeroepen, vermoedelijk vanwege zijn vriendschap met Chiang Kai-shek, die hem een zekere voorkennis gaf. Hij werd dan ook benoemd tot commandant van de troepen in China. Zijn leger viel eerst Sjanghai aan dat midden oktober 1937 veroverd werd. Vandaar ging de expeditie verder richting de hoofdstad van China, Nanjing. Tijdens deze mars deden zich incidenten tegenover Chinese burgers voor. Het Chinese leger vocht onder meer met guerrilla-tactieken tegen het Japanse leger, waaronder de tactiek van de verschroeide aarde. Dit zorgde samen met de snelheid waarmee de Japanse troepen marcheerden over het moeilijk begaanbare land, ervoor dat de bevoorrading een probleem werd. Verscheidene eenheden "leefden van het land".[1]

De Slag om Nanjing[bewerken]

Het Japanse leger arriveerde rond 6 december 1937 voor Nanjing. Generaal Matsui liet 3 dagen later folders droppen in de stad en stelde de troepen een ultimatum om zich over te geven voor de middag van 10 december. Toen het Chinese leger niemand stuurde werd de aanval op de stad ingezet. Op 13 december 1937 werd de stad veroverd. De stad verkeerde op dat moment in enorme chaos. De Chinese soldaten probeerden de omsingelde stad te ontvluchten, maar velen werden door de Japanse soldaten neergeschoten. Chinese soldaten probeerden eveneens te ontsnappen door zich van hun uniform ontdoen en burgerkleding aan te trekken. Behalve het instellen van een veiligheidszone (de Nanking Safety Zone) voor buitenlanders bestonden er geen afspraken betreffende het lot van degenen die zich nog in Nanjing bevonden.

Matsui's verantwoordelijkheid tijdens het Nanjing-incident[bewerken]

Hoewel Iwane Matsui formeel de commandant was van het Japanse leger en het bevel tot overgave schreef, was hij vanaf begin december door ziekte niet op post. Op het veld werd hij vervangen door prins Asaka. Toen Nanjing viel en de misdaden begonnen was hij niet onmiddellijk op de hoogte. Het is onduidelijk op welk ogenblik hij hierover geïnformeerd werd, maar gezien zijn intocht in de stad op 17 december 1937 en zijn verblijf daar in de dagen erna,[2] is het zeer waarschijnlijk dat hij op dat moment op de hoogte was van het wangedrag van zijn soldaten. De officiële uitleg was dat men 'Chinese soldaten vermomd als burger' oppakte. Hij heeft meermaals zijn soldaten orders gegeven zich voorbeeldig te gedragen, sommige al voor de val van de stad. Concrete acties om de gruwelen in Nanjing te stoppen heeft hij niet ondernomen. Wat hem ook kan worden toegeschreven is dat hij goederen gestolen uit Nanjing door de Japanse troepen (onder wie generaal Kesago Nakajima[3]), afnam zodra er een poging werd ondernomen ze naar Japan te brengen. Hoewel het beter is dan niets, had het geen effect op het lot van Nanjing's inwoners. Dat hij effectief gunstige dingen kon ondernemen voor de plaatselijke bevolking wordt bevestigd door het optreden van John Rabe, het hoofd van de veiligheidszone, wiens hulp vele Chinezen het leven redde.

Prins Asaka Yasuhiko[bewerken]

Door de afwezigheid van Matsui, stuurde de Japanse legertop prins Asaka als vicecommandant naar Nanjing om de campagne te overzien. Hij zou tijdens de veldslag het bevel hebben gegeven alle gevangenen te doden. Een bevel dat eigenlijk haaks stond op de orders van de zieke Matsui om zich goed te gedragen. Het is een vraagstuk wie eigenlijk in de periode waarin de gruwelen begonnen de echte legerleider was: de benoemde commandant Iwane Matsui of prins Asaka, de oom van keizer Hirohito, maar in formele hiërarchie de ondergeschikte. Na de oorlog 6 augustus 1945 besliste de Amerikaanse bezetter (in de figuur van Douglas McArthur de keizer en zijn familie niet te vervolgen. Op het Tokio Tribunaal stond prins Asaka niet terecht en werd hij enkel gehoord als getuige in het proces tegen Matsui.

Teruggeroepen naar Japan[bewerken]

In februari 1938 werden Matsui en Asaka teruggeroepen naar Japan. Matsui trok zich terug uit actieve dienst. Later benadrukte Matsui meermaals hoezeer het hem speet dat het Japanse leger zich zo had gedragen en dat zijn natie internationaal gezichtsverlies leed. Hij ergerde zich ook aan het feit dat zijn bevelen niet gehoorzaamd werden door sommige officieren. In zijn dorp Atami heeft Matsui een monument gebouwd om de doden in Nanjing te herdenken.

Proces en dood[bewerken]

In 1948 begon het Proces van Tokio waar Matsui terechtstond voor wat er in Nanjing was voorgevallen. Hij werd schuldig bevonden voor de misdaden, "wetende dat zijn orders niet werden opgevolgd en niets te hebben ondernomen om de inwoners te beschermen." en ter dood veroordeeld. Op 23 december 1948 werd hij opgehangen. Hij was toen 71.

Bronvermelding[bewerken]

Literaire bronnen[bewerken]

  • Fogel, Joshua. The Nanjing massacre in history and historiography, California: University of California Press, 2000
  • Hicks, George. Japan's War Memories, Aldershot: Ashgate, 1998
  • Higashinakano, Shudo. The Nanking Massacre: Fact Versus Fiction, Tokyo: Sekai Shuppan, 2005
  • Honda, Katsuichi. The Nanjing Massacre, New York: Armonk, 1999
  • Hu, Pu-yu., A brief history of Sino-Japanese war (1937-1945), Taipei: China Printing Press, 1974.
  • Rees, Laurence. Verschrikkingen in het Verre Oosten, Roeselare: Roularta Books, 2002.
  • Yamamoto, Masahiro. Nanking : anatomy of an atrocity, Westport: Praeger Publishers, 2000.
  • Young, Shi. The Rape of Nanking: an undeniable History in Photographs, Chicago: Triumph Books, 1997
  • Zhang, Kaiyuan. Eyewitnesses to Massacre, New York: Armonk, 2001

Online bronnen[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Nanking: anatomy of an atrocity, Yamamoto, blz. 52
  2. http://www.trial-ch.org/en/trial-watch/profile/db/legal-procedures/iwane_matsui_85.html
  3. Nanking: anatomy of an atrocity, Yamamoto, blz. 158-159, http://www.ne.jp/asahi/unko/tamezou/nankin/whatreally/index.html. - wat er precies in de bevelen stond is kennelijk nog stof voor discussie evenals wanneer hij op de hoogte was. De internetbronnen geven hierover uiteenlopende meningen. Dat deze bevelen er waren is daarentegen wel zeker en gezien de loop van de geschiedenis ook dat ze zeker door sommigen niet werden opgevolgd.