J.J. Voskuil (schrijver)
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
J.J. Voskuil, schrijversnaam van Johannes Jacobus (Han) Voskuil (Den Haag, 1 juli 1926 – Amsterdam, 1 mei 2008) was een Nederlands volkskundige en schrijver van romans en korte schetsen.
Voskuil was de oudste zoon van Klaas Voskuil (1895-1975), bij leven hoofdredacteur van Het Vrije Volk, die vooral bekendheid genoot door zijn VARA-radiorubriek Socialistisch Commentaar. Hij was vernoemd naar zijn grootvader Johannes Jacobus Voskuil, die bakker was te Zwolle.
Voskuil was getrouwd met Lousje Haspers. Ze hadden geen kinderen. Beiden waren dierenbeschermers, in 1997 richtte hij de dierenwelzijnsorganisatie Stichting Varkens in Nood op, gesteund door o.a. de schrijver Koos van Zomeren. Veel elementen uit het persoonlijke leven van het echtpaar, zoals het niet willen bezitten van een auto, het hebben van katten, het wonen aan de Lijnbaansgracht nr. 84-hs (1956-1969) en de Herengracht nr. 60 (1969-) in Amsterdam, hun wandelvakanties in Auvergne, staan beschreven in zijn boeken.
Na langdurige ziekte besloot Voskuil tot een waardig einde. Hij stierf thuis.
Zijn sterfdag viel toevallig samen met Hemelvaart en de Dag van de Arbeid. [1] Op 8 mei 2008 werd hij begraven op Oud Eik en Duinen in Den Haag.
Inhoud |
[bewerk] Begin loopbaan
Na zijn studie Nederlands aan de Gemeentelijke Universiteit in Amsterdam werkte Voskuil als vertaler bij de EGKS in Straatsburg en vervolgens één jaar als leraar aan een kweekschool in de stad Groningen. In 1957 trad hij in dienst bij het Instituut voor Dialectologie, Volks- en Naamkunde, het tegenwoordige Meertens Instituut.
[bewerk] Bij Nader Inzien
Voskuils literaire debuut was de autobiografische roman Bij Nader Inzien waarin zijn studietijd centraal staat. Het kostte aanvankelijk veel moeite om een uitgever te vinden voor het dikke manuscript - met ruim 1200 bladzijden is het werk tot op heden een van de meest omvangrijke romans uit de Nederlandse literatuurgeschiedenis – maar in 1963 verscheen het boek uiteindelijk in twee banden bij G.A. van Oorschot te Amsterdam.
De roman werd door de kritiek slecht ontvangen en een groot deel van de oplage belandde, ondanks de belofte van Van Oorschot het boek niet te verramsjen, bij De Slegte. Toch bleek er in kleine kring waardering voor te bestaan en in 1985 verscheen, eveneens bij Van Oorschot, een tweede druk van het boek. Ruime bekendheid kreeg het werk pas in 1991 door de zesdelige televisieserie onder regie van Frans Weisz (scenario: Jan Blokker en Leon de Winter), die door de VPRO werd uitgezonden.
[bewerk] Het Bureau
De omvang van Bij Nader Inzien werd ruimschoots overtroffen door Voskuils zevendelige romancyclus Het Bureau, die zijn dertigjarige ambtelijke loopbaan bij het Meertens Instituut ('Het Bureau') tot onderwerp heeft, de periode 1957-1987 overspannend. In dit werk, wederom uitgegeven door Van Oorschot en verschenen tussen 1996 en 2000, treden ook enkele personages uit Bij Nader Inzien op, maar het merendeel van de 5058 pagina's wordt behalve door Voskuils alter ego Maarten Koning bevolkt door romanfiguren als medewerkers of relaties van 'Het Bureau', wier overeenkomst met de werkelijkheid geenszins toevallig is. Dat ze niet allemaal even gelukkig zijn met de vaak genadeloze wijze waarop ze door Voskuil worden geportretteerd, bleek uit een documentaire van de VPRO uit 1998 over het Meertens Instituut waarin collega's van Voskuil aan het woord komen, maar er zijn er ook, die trots op hun onvrijwillige rol in het boek zijn en gedetailleerde lijsten hebben gepubliceerd over wie schuil gaan achter de personages in de roman (zie voor meer informatie het kopje 'Externe links') of zelfs rondleidingen door het Instituut voor nieuwsgierigen verzorgden (het Instituut is inmiddels verhuisd).
De NPS maakte vanaf april 2004 tot eind mei 2006 een langlopende hoorspelserie 'Het Bureau' onder regie van Peter te Nuyl. Gedurende iets meer dan twee jaar werd op Radio 1 en op 747AM elke werkdag (behalve tijdens de zomervakanties) een van de in totaal 475 afleveringen uitgezonden. 350 acteurs speelden daarin 734 verschillende personages. Alle afleveringen kunnen nog tot mei 2008 via internet worden beluisterd en gedownload.
[bewerk] Bibliografie
[bewerk] Literaire prijzen
- 1997 - Ferdinand Bordewijk Prijs voor Het Bureau 1: Meneer Beerta en Het Bureau 2: Vuile handen.
- 1998 - Prix des Ambassadeurs voor Het Bureau 2: Vuile handen en Het Bureau 3: Plankton.
- 1998 - Libris literatuurprijs voor Het Bureau 3: Plankton. Het geld van deze prijs werd door Voskuil gebruikt voor financiering van acties tegen de intensieve varkenshouderij.
[bewerk] Externe links
- Hoorspelserie NPS Het Bureau
- Wie is wie in Het Bureau deel 1-3
- Wie is wie in Het Bureau deel 4
- Wie is wie in Het Bureau deel 6 en 7
| Bronnen, noten en/of referenties: |
|
