Jacob van Heemskerck (schip uit 1940)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vlag
Hr. Ms. Jacob van Heemskerck
Vlag
Jacob van heemskerk light cruiser.jpg
Geschiedenis
Kiellegging 31 oktober 1938
Tewaterlating 16 september 1939
In dienst gesteld 10 mei 1940
Uit dienst gesteld 20 november 1969
Algemene kenmerken
Waterverplaatsing standaard
3.450 ton
maximaal
4.025 ton
Afmetingen 132,0 x 12,4 x 4,3 m
Bemanning 295 koppen
Techniek en uitrusting
Machinevermogen 56.000 pk
Snelheid 32,5 knopen
Bewapening 2 x 3 15 cm kanon
2 x 2 40 mm mitrailleur
2 x 3 53,3 cm torpedobuis
Portaal  Portaalicoon   Marine
Gedenkteken in Linschoten ter nagedachtenis aan matroos Teunis de Jong

Hr. Ms. Jacob van Heemskerck (D 20, KL 1, KV 1, C 803, A 879) was een Nederlandse kruiser van de Trompklasse die vernoemd was naar de 16e-eeuwse admiraal Jacob van Heemskerck. Het schip is gebouwd door de Nederlandse Scheepsbouw Maatschappij in Amsterdam en had tijdens de bouw het bouwnummer 247.

De Jacob van Heemskerck tijdens de Tweede Wereldoorlog[bewerken]

Tijdens de meidagen van 1940 was het schip nog in aanbouw. Het werd vervroegd op 10 mei in dienst genomen en door de Eerste Officier, Jhr Gustaaf Alexander Berg (1896-1951) met 33 bemanningsleden van Amsterdam naar het Verenigd Koninkrijk gevaren omdat de aangewezen Commandant (van Holthe) door de verwarde toestand op 10 mei niet op tijd op het schip kon zijn. In Portsmouth werd het schip verder afgebouwd, daarvoor werden onder meer de dieptebomrekken van de torpedoboten G 13 en G 15 gebruikt.

Met een bemanning van ca 260 koppen escorteerde de 'Jacob van Heemskerck' de kruiser 'Hr. Ms. Sumatra' aan boord waarvan Prinses Juliana en haar twee dochters naar Halifax werden overgebracht. De overtocht duurde van 3 tot 11 juni 1940.

Op 28 november 1942 hielden de Australische cruiser HMAS Adelaide (onder kapitein James Claude Durie Esdaile) en de Heemskerck de Duitse runner Ramses aan in de Indische Oceaan, ongeveer 830 zeemijlen WZW van de NW Kaap van Australië (23º30'Z, 99º21'O). De Duitse bemanning bracht het schip tot zinken voordat het in beslag werd genomen.

Op 5 mei 1943 raakte matroos Teunis de Jong overboord. De kruiser voer terug om hem te zoeken, maar De Jong kon niet worden gevonden. In Linschoten staat een gedenkteken ter nagedachtenis aan hem.

Op 20 november 1969 werd het schip uit de dienst genomen, waarna het op 23 juni 1970 verkocht werd om gesloopt te worden

Commandanten[bewerken]

Van Tot Naam
10 mei 1940 14 mei 1940 luitenant ter zee 1e klasse Jonkheer Arnold van Foreest (1901-1964)
14 mei 1940 30 april 1943 kapitein-luitenant ter zee Jonkheer Edzard Jacob van Holthe (1896-1967)
30 april 1943 27 mei 1944 kapitein ter zee Willem Harmsen
27 mei 1944 15 september 1944 kapitein ter zee Willem Donker van Den
15 september 1944 15 oktober 1945 kapitein-luitenant ter zee Jonkheer Gustaaf Alexander Berg

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • Chris Mark; Schepen van de Koninklijke Marine in W.O. II, Alkmaar: De Alk bv, 1997, 10-23.
  • Commandanten