Jad Wasjem

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Het beeld "Torah" van Marcelle Swergold in Jad Wasjem
Monument "Janusz Korczak en de kinderen"[1] van Boris Saktsier
Tuin voor de "rechtvaardigen onder de volkeren"

Jad Wasjem (Hebreeuws: יד ושם) (in Nederland meestal geschreven als Yad Vashem) is de officiële staatsinstelling van Israël voor het herdenken van de Joodse slachtoffers van de Holocaust en de redders van Joden. De instelling is gevestigd in Jeruzalem. Jad Wasjem betekent gedenkteken (lett.: hand) en naam en is ontleend aan Jesaja 56:5 in de Bijbel.[2][3]

Achtergrond[bewerken]

In de Joodse religie is het van belang dat het lichaam van de overledene na de dood begraven wordt, en dat het graf ongeschonden blijft. Van vele Holocaustslachtoffers zijn echter geen stoffelijke resten overgebleven. Daarom heeft Jad Wasjem een "Hal van de Namen" die bedoeld is om niet alleen te laten zien welke personen zijn omgebracht, maar ook in de plaats te komen van een graf.

In de archieven is de geschiedenis van de Holocaust (Hebreeuws: Sjoa) opgeslagen. Tienduizenden persoonlijke getuigenissen zijn op video gezet of op schrift gesteld; er worden enorme hoeveelheden fotomateriaal en duizenden filmtitels in vele talen bewaard. Verder herbergt het archief miljoenen pagina's nooit gepubliceerde documenten, van de nazi's, van individuele Joden en Joodse instellingen, bezittingen, processen, gedeporteerden en overlevenden. Het meeste van al dit materiaal kan door bezoekers worden bekeken.

De instelling Jad Wasjem werkt ook aan een historisch/geografische encyclopedie, de Pinkasei Hakehillot, van alle ca. 5000 Joodse gemeenschappen in Europa en Noord-Afrika die in de nazitijd geheel of gedeeltelijk zijn weggevaagd.

Indeling[bewerken]

Het monument bestaat uit een herdenkingsruimte, een historisch museum, een "Hal van de Namen", een archief, een bibliotheek, het "Dal van de verwoeste gemeenschappen" en een park gewijd aan de "Rechtvaardigen onder de Volkeren", niet-Joden die tijdens de vervolging Joden hebben gered. Tot de beeldencollectie, die op het terrein van Jad Wasjem wordt tentoongesteld behoren sculpturen en gedenktekens van onder anderen Kosso Eloul (The Eternal Flame, 1960), Naftali Bezem (From Holocaust to Rebirth, 1970), Ilana Gur, Lea Michelson, Hubertus von Pilgrim (Dachauer Todesmarsch, 1992), Nathan Rapoport (The Warsaw Ghetto Uprising en The Last March, 1976), Moshe Safdie (The Children's Monument en Memorial to the Deportees), Boris Saktsier (Janusz Korczak en de kinderen), Zahara Schatz (Six-branch candalabrum, 1960), Buky Schwartz (Gates, 1969 en The Pillow of Heroism, 1970), Shlomo Selinger (The Unknown Righteous Amoung the Nations, 1987), Marcelle Swergold (Torah) en Zadok Ben-David (For is the tree of the field man, 2003).

In het park bevinden zich onder meer een gedenkmuur, de Heldenzuil, en verschillende kleinere monumenten ter herdenking van individuen of gemeenschappen die zich bijzonder hebben onderscheiden, waaronder het Drentse dorp Nieuwlande en de Februaristakers en de NV Groep van kinderredders. Yad Washem herbergt ook informatie over de Zweedse diplomaat Raoul Wallenberg, Oskar Schindler en Sempo Sugihara.

Geschiedenis van het instituut[bewerken]

Jad Wasjem is opgericht op 19 augustus 1953, op grond van een wet die door de Knesset, het Israëlische parlement, is aangenomen.

In 2005 is Jad Wasjem uitgebreid tot vier keer de originele grootte. Dit gebeurde na een tienjarige plan- en uitvoertijd, 60 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog. De uitbreiding is gebouwd door de architect Moshe Safdie. De opening, op 15 maart 2005, werd bijgewoond door vele staatshoofden en regeringsleiders uit de hele wereld.

De enige internationale leider die bij de opening het woord voerde was VN-topman Kofi Annan. Hij hield de vijftienhonderd genodigden voor dat 'een VN die niet in de voorhoede vecht tegen antisemitisme en andere vormen van racisme, haar geschiedenis ontkent'. "Die verplichting verbindt ons met het Joodse volk en met de staat Israël," zei Annan.

Nederland en België in Jad Wasjem[bewerken]

Inmiddels (1-1-2012) hebben 5.204 (2011: 5.009) Nederlanders (inclusief twee in Nederland wonende Indonesiërs) en 1.612 (2010: 1.537) Belgen een onderscheiding gekregen van Jad Wasjem als „Rechtvaardige onder de Volkeren”, omdat zij tijdens de Tweede Wereldoorlog een of meer Joden voor deportatie door de nazi's hebben behoed, bijvoorbeeld door hen bij zich thuis te laten onderduiken.[4]. Hoeveel Joden er door de redders zijn gered, is niet duidelijk, omdat Jad Wasjem dit over het algemeen niet publiceert. Jad Wasjem benadrukt, dat de getallen van het aantal redders geen oordeel geven over de houding of daden van een volk, maar geheel afhankelijk is van de vrijwillige aanmelding door geredde Joden en bovendien de mogelijkheid om hun verhalen geverifieerd te krijgen. Wereldwijd zijn er per 1-01-2012 24.396 mensen onderscheiden voor het redden van Joden.[5]

Externe link[bewerken]

Logo Wikinews
Wikinews heeft een nieuwsartikel over dit onderwerp: Nieuw Holocaust museum in Jeruzalem ingewijd.

Referenties[bewerken]

  1. Yad Vashem: "Janusz Korczak and the Children" by Boris Saktsier (Korcyak Square)
  2. www1.yadvashem.org/yv/en/about/index.asp
  3. Jesaja 56:1-8 in de Nieuwe Bijbelvertaling
  4. http://www1.yadvashem.org/righteous_new/statistics.html
  5. Yas Vashem statistiek