Jakoets
| Jakoets | ||||
| Gesproken in |  Rusland |
|||
| Sprekers | 363.000 | |||
| Taalfamilie |
|
|||
| Alfabet | Cyrillisch | |||
| Taalcodes | ||||
| ISO 639-2 | sah | |||
| ISO 639-3 | sah | |||
|
||||
Het Jakoets (Саха Тыла, Sacha tyla) is een Turkse taal met ongeveer 363.000 sprekers, die gesproken wordt in de autonome republiek Jakoetië (Republiek Sacha) van de Russische Federatie. De belangrijkste sprekers is het volk Jakoeten (eigenbenaming: Sacha).
Jakoets is een lid van de noordelijke groep van de Turkse talen, waartoe ook het Dolgaans en het Toevaans horen. Deze Turkse talen behoren volgens sommige wetenschappers tot de grote groep van Altaïsche talen.
Net zoals het Fins, het Hongaars en het Turks heeft het Jakoets klinkerharmonie, agglutinatie, en heeft het geen grammaticaal geslacht. Het Hongaars en Fins zijn volgens sommige wetenschappers geen familie van het Turks, iets waar men vroeger in het algemeen wel vanuit ging. Wat betreft woordvolgorde is het Jakoets een SOV-taal.
De taal wordt hoofdzakelijk gesproken in Jakoetië, maar ook door etnische Jakoeten in de kraj Chabarovsk en andere delen van de Russische Federatie, Turkije en andere landen. Tevens wordt het Jakoets gebruikt als een lingua franca door de andere minderheden in Jakoetië.
Schrift [bewerken]
Het Jakoets wordt sinds 1939 in het cyrillisch alfabet geschreven, met toevoeging van de letters Ҕҕ, Ҥҥ, Өө, Һһ, Үү. Enkele cyrillische letters komen enkel voor in Russische leenwoorden. Vóór 1939 werd het Latijnse alfabet gebruikt.
Klanken [bewerken]
| Bilabiaal | Dentaal | Alveolair | Palataal | Velair | Glottaal | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Plosief | p | b | t | d | c | ɟ | k | g | ||||
| Nasaal | m | n | ɲ | ŋ | ||||||||
| Fricatief | s | x | ɣ | h | ||||||||
| Flap | ɾ | |||||||||||
| Approximant | j, j̃ | |||||||||||
| Laterale approximanten |
l | |||||||||||
| Kort | Lang | Tweeklank | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Gesloten | Open | Gesloten | Open | |||
| Voorklank | Gespreid | i | e | iː | eː | ie |
| Gerond | y | ø | yː | øː | yø | |
| Achterklank | Gespreid | ɯ | a | ɯː | aː | ɯa |
| Gerond | u | o | uː | oː | uo | |
| Turkse talen | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
