Jan Bronner

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Jan Bronner

Jan Bronner (Zijpe, 24 december 1881 - Laren (NH), 18 mei 1972) was een Nederlandse beeldhouwer en tekenaar.

Leven en werk[bewerken]

Bronner werd in een boerengehucht in de polder van de Zijpe geboren als zoon van een huisschilder. Hij groeide op in Haarlem waar zijn vader werk had gevonden. Op de lagere school werd zijn schilder- en tekentalent opgemerkt. Hij volgde een opleiding aan de Haarlemse School voor Kunstnijverheid in Haarlem. In 1906 deed hij een vergeefse poging zich aan te melden voor de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten in Amsterdam, maar in 1907 werd hij alsnog toegelaten. Hij studeerde er tot 1912. In 1910 dong hij mee naar de Prix de Rome. Tijdens een verblijf in Parijs ontmoette hij Rodin, die hij als de vader van de Europese Beeldhouwkunst zag. Jan Bronner werd eveneens sterk geïnspireerd door Louis Royer.

Hildebrandmonument[bewerken]

Een van de bekendste en belangrijkste werken van Bronner is het Hildebrandmonument in de Haarlemmerhout. In 1914 werd Bronner uitgeroepen tot winnaar van een ontwerpwedstrijd die door de gemeente Haarlem was uitgeschreven ter ere van de honderdste geboortedag van Hildebrand. Het monument bestond uit een achtkantige fontein met personages uit de Camera Obscura, op een afstand vanaf een voetstuk gadegeslagen door de schrijver. Na langdurig overleg tussen Bronner en de gemeente Haarlem, dat vanaf 1948 werd gevoerd, werd het Hildebrandmonument pas in 1962 onthuld. In 1986 werden bij restauratiewerk aan het monument de beelden, die waren vervaardigd van de kwetsbare Franse Euville kalksteen, vervangen door kopieën van een weervastere steensoort. De originele, eveneens gerestaureerde, beelden bevinden zich sinds 1990 in de tuin van Kasteel het Nijenhuis bij Heino. Door vandalisme is er van het monument op de oorspronkelijke plek in de Haarlemmerhout vrijwel niets meer over. In de Haarlemse gemeenteraad bestaat nog geen overeenstemming over de vraag wat er nu moet gebeuren.[1]

Hildebrandmonument

Leermeester[bewerken]

Als hoogleraar aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten in Amsterdam van 1914 tot 1947 was hij de leermeester van een groot aantal Nederlandse beeldhouwers: Gerrit van der Veen, Carel Kneulman, Wessel Couzijn, Mari Andriessen, Piet Esser, Cor Hund, Charlotte van Pallandt, Ton Sondaar, Jos van Riemsdijk, Albert Termote, Margot Hudig-Heldring, Jacques van Rhijn en vele anderen.

Bronner wordt wel beschouwd als de grondlegger van Groep van de figuratieve abstractie, ook wel De Groep. Hij heeft een stempel gedrukt op de volgende generatie beeldhouwers en is van groot belang geweest voor de figuratief abstracte schilder- en beeldhouwkunst.

Werken (selectie)[bewerken]

  • Haarlem : Orpheus, Lange Begijnestraat 11 (Philharmonie_Haarlem)
  • Algemene Begraafplaats Haarlem: H.J. Mooijen (1912) en P. Clausing jr. (1913)
  • Haarlem : Hildebrandmonument (1913-1948, geplaatst in 1962)
  • Heino : beelden van het Hildebrandmonument (1913-1948, geplaatst in 1990)
  • Amsterdam : Keesje, het diakenhuismannetje (1948), Siegerpark
  • Amsterdam : Teun de Jager (1958) in het Vondelpark
  • Haarlem : Hildebrand (Nicolaas Beets) (1968), Kleverlaan (Stadskweektuin)
  • Utrecht : Grootmoeder Kegge (1969)
  • Eindhoven : Buikje, Keesje en Suzette Noiret (1930/1940, geplaatst 1988/1990) in het Stadswandelpark
  • Schijndel : Van der Hoogen (geplaatst 1991)
  • Haarlem : Hendrik Andriessen op 19 jarige leeftijd (1912) in 1992 geplaatst in Concertgebouw Haarlem, thans Philharmonie het concertgebouw van Haarlem

Fotogalerij[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. de Volkskrant, 2 juni 2012