Jan III Sobieski

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Jan Sobieski)
Ga naar: navigatie, zoeken
Jan III Sobieski
1629-1696
Jan Sobieski.jpg
Koning van Polen
Periode 1674-1696
Voorganger Michael I
Opvolger August II de Sterke
Grootvorst van Litouwen
Periode 1674-1696
Voorganger Michael I
Opvolger August II
Vader Jakub Sobieski
Moeder Zofia Teofillia Daniłowicz

Jan III Sobieski (Pools: Jan III Sobieski, Litouws: Jonas Sobieskis) (Olesko, 17 augustus 1629Wilanów, 17 juni 1696) was van 1674 tot zijn dood een van de meest opmerkelijke vorsten van het Pools-Litouwse Gemenebest, als koning van Polen en grootvorst van Litouwen.

Sobieski's 22 jaar durende heerschappij werd gekenmerkt door een periode van stabilisatie voor het Gemenebest, die broodnodig was na de onrust van de Zweedse Zondvloed en de Chmelnytsky-opstand. Hij was populair onder zijn onderdanen en hij was een bekwaam militair commandant, het meest bekend voor de overwinning op de Turken in het Beleg van Wenen in 1683. Na zijn overwinningen op het Ottomaanse Rijk werd hij door de Turken de "Leeuw van Lechistan" genoemd en door de paus werd hij gehouden voor de redder van het Europees christendom.

Leven[bewerken]

Het bekendst is Sobieski door de oorlog tegen het Ottomaanse Rijk. Op 12 september 1683 versloeg een leger van verenigde Poolse, Duitse en Oostenrijkse krachten het Ottomaanse leger onder leiding van grootvizier Kara Mustafa bij Wenen, na een maandenlange belegering waarbij Wenen op het punt stond in Ottomaanse handen te vallen.

De toenmalige paus Innocentius XI noemde Sobieski om die daad de "redder van Wenen en de Westerse beschaving". Tevens voerde genoemde paus bij deze gelegenheid het feest van de Heilige Naam van Maria in.

De astronoom Johannes Hevelius, die in dienst was van Sobieski, gaf een sterrenbeeld de naam Scutum Sobieski, Schild van Sobieski.

Sobieski werd als koning niet opgevolgd door zijn zoon Jacob Lodewijk, maar door Frederik August van Saksen.

Huwelijk en kinderen[bewerken]

Sobieski huwde op 5 juli 1665 met de weduwe Maria Casimira de la Grange d'Arquien (1641-1716). Uit dit huwelijk zijn 14 kinderen geboren, waarvan slechts 4 overleefden:

Zie ook[bewerken]

Tielman van Gameren