Jan III Sobieski

Jan III Sobieski
1629-1696
Koning van Polen
Periode	1674-1696
Voorganger	Michael I
Opvolger	August II de Sterke
Grootvorst van Litouwen
Periode	1674-1696
Voorganger	Michael I
Opvolger	August II
Vader	Jakub Sobieski
Moeder	Zofia Teofillia Daniłowicz

Jan III Sobieski (Pools: Jan III Sobieski, Litouws: Jonas Sobieskis) (Olesko, 17 augustus 1629 – Wilanów, 17 juni 1696) was een van de meest opmerkelijke vorsten van het Pools-Litouwse Gemenebest, van 1674 tot zijn dood koning van Polen en grootvorst van Litouwen. Sobieski's 22 jaar durende heerschappij werd gekenmerkt door een periode van stabilisatie voor het Gemenebest, die broodnodig was na de onrust van de Zweedse Zondvloed en de Chmelnytsky-opstand. Hij was populair onder zijn onderdanen en hij was een bekwaam militair commandant, het meest bekend voor de overwinning op de Turken in het Beleg van Wenen in 1683. Na zijn overwinningen op het Ottomaanse Rijk werd hij door de Turken de "Leeuw van Lechistan" en werd gehouden voor de redder van het Europees christendom door de paus.

Leven

Het bekendst is Sobieski door de oorlog tegen het Ottomaanse Rijk. Op 12 september 1683 versloeg een leger van verenigde Poolse, Duitse en Oostenrijkse krachten het Ottomaanse leger onder leiding van grootvizier Kara Mustafa bij Wenen, na een maandenlange belegering waarna Wenen op het punt stond in Ottomaanse handen te vallen.

De toenmalige paus Innocentius XI noemde Sobieski om die daad de "redder van Wenen en de Westerse beschaving". Tevens voerde genoemde paus bij deze gelegenheid het feest van de Heilige Naam van Maria in.

De astronoom Johannes Hevelius die in dienst was van Sobieski gaf een sterrenbeeld de naam Scutum Sobieski, Schild van Sobieski.

Sobieski werd als koning niet opgevolgd door zijn zoon Jacob Lodewijk, maar door Frederik August van Saksen.

Huwelijk en kinderen

Sobieski huwde op 5 juli 1665 met de weduwe Maria Casimira de la Grange d'Arquien (1641-1716). Uit dit huwelijk zijn 14 kinderen geboren, waarvan slechts 4 overleefden:

• Jacob Lodewijk Hendrik (1667 – 1737), kroonprins van Polen; ∞ (1691) Hedwig Elisabeth van Palts-Neuburg (1673 – 1722)
• een dochter (1669-1669)
• een dochter (1669-1669)
• Teresa Teofila Sobieska (1670-1670)
• Ludwiga Adelaida Sobieska (1671-1677)
• Barbelune Sobieska (1672-1677)
• een dochter (1673-1674)
• La Mannone Sobieska (1674-1675)
• Theresia Kunigunde Caroline (1676 – 1730); ∞ (1695) keurvorst Maximiliaan II Emanuel van Beieren (1662 – 1726)
• Alexander Benedictus (9 september 1677 – Rome, 19 november 1714)
• Constantijn Ladislaus (1 mei 1680 – Zjovkva, 28 februari 1726); ∞ (18 november 1708) Maria Józefa Wesslówna (ca 1685 – 4 januari 1762)
• Jan Sobieski Jr. (1683-1685)
• een dochter (1691-1692)
• een dochter (1694-1694)

Zie ook

Tielman van Gameren