Jan V van Arkel (15e eeuw)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Jan V
1362 - 1428
Heer van Arkel
Periode 1396 - 1412,(1428)
Voorganger Otto van Arkel
Opvolger Willem van Arkel
Vader Otto van Arkel
Moeder Elisabeth de Bar-Pierrepont

Jan V van Arkel (Frans, Jean V d'Arkle) (Gorinchem, 1362 - Leerdam, 25 juli/augustus 1428) was heer van Arkel, ambachtsheer van Haastrecht, Hagestein en stadhouder van Holland, Zeeland en West-Friesland.

Hij was een zoon van Otto van Arkel en Elisabeth de Bar-Pierrepont. Jan V verkreeg in 1380 het ambachtsheerschap van Haastrecht en in 1382 dat van Hagestein. Na de dood van zijn vader in 1396 sloot hij zich aan bij de hofraad van de graaf van Holland.

Onder Albrecht van Beieren, graaf van Holland werden er diversen schermutselingen omtrent de Hoekse en Kabeljauwse twisten uitgevochten. Jan V was een trouwe bondgenoot van Albrecht omdat beiden van de Kabeljauwse partij waren, maar tijdens een campagne tegen de Westfriezen kwam Jan V in conflict met Albrechts zoon Willem van Oostervant, daarbij speelde ook de affaire rond Aleid van Poelgeest een bijrol. Willem verkondigde aan zijn vader Albrecht dat Van Arkel geen trouw bondgenoot meer was, waarna Van Arkel zichzelf tot onafhankelijk heerser verklaarde. Jan van Arkel speelde daarna een belangrijke rol in de Arkelse oorlog (1401-1412). Hierbij leverde hij strijd met hoofdzakelijk de graaf van Holland. Uiteindelijk moesten de 'Arkelsen' het onderspit delven. Jan V van Arkel verloor zijn bezittingen, en moest de jaren 1415-1426 doorbrengen in gevangenschap. Enkele jaren later overleed hij (1428).

Huwelijk en kinderen[bewerken]

Jan van Arkel huwde op 18 oktober 1376 met Johanna van Gulik, dochter van hertog Willem II van Gulik, en erfgename van Gelre. Zij kregen samen twee kinderen:

Voorts verwekte hij enkele bastaarden:

  • Otto († Utrecht, 1475)
  • Hennekeyn
  • Henneke, die huwde met Jan van Egmond heer van Wateringen.
  • Dirk

Zijn vrouw was al vroeg gestorven, in 1394. Willem van Arkel, hun zoon, kwam om toen hij de stad Gorinchem, jarenlang Arkels bezit, probeerde te heroveren. Hij was toen naar schatting 30 tot 34 jaar oud. Aangezien Willem geen nakomelingen had - afgezien van vier bastaarddochters - kwam er een eind aan de Van Arkel-dynastie. Het Land van Arkel kwam grotendeels in handen van Holland en de hertog van Gelre.

Bronnen, noten en/of referenties
  • Groesbeek, J.W. (1954), "De heren van Arkel", De Nederlandsche Leeuw 1954, kol. 216.
  • Waale, M.J. (1990) De Arkelse Oorlog, 1401-1412. Hilversum: Verloren.
  • Jan V van Arkel