Jaroslavl

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Jaroslavl
Ярославль
Stad in Rusland Vlag van Rusland
Promenade langs de Wolga
Promenade langs de Wolga
Vlag Wapen
Locatie in Rusland
Jaroslavl
Jaroslavl
Kerngegevens
Oblast Jaroslavl
Coördinaten 57° 37' NB, 39° 53' OL
Algemeen
Oppervlakte 205,37 km²
Inwoners (2002) 613.088 (2.985,3 inw/km²)
Hoogte centrum 100 m
Gebeurtenissen en bestuur
Eerste referentie 1010
Stadstatus 1071
Hoofdplaats van oblast Jaroslavl
Gemeentevorm stedelijk district
Overig
Postcode(s) 1500xx
Netnummer(s) (+7) 0852
OKATO-code 78401
Tijdzone MSK (UTC+4)

Officiële website: www.city.yar.ru
Locatie in oblast Jaroslavl
Jaroslavl
Jaroslavl
Portaal  Portaalicoon   Rusland
Historisch centrum van de stad Jaroslav
Werelderfgoed cultuur
Jaroslavl from Kremlin.jpg
Land Vlag van Rusland Rusland
UNESCO-regio Europa en Noord-Amerika
Criteria ii,iv
Inschrijvingsverloop
UNESCO-volgnr. 1170
Inschrijving 2005 (29e sessie)
UNESCO-werelderfgoedlijst

Jaroslavl (Russisch: Ярославль) is een stad in het midden van Europees Rusland aan de rivier de Wolga, op ongeveer 250 kilometer ten noordoosten van Moskou. Het is het bestuurlijk centrum van de oblast Jaroslavl. Het historisch centrum van de stad, rond de samenvloeiing van de Wolga en de Kotorosl, staat op de UNESCO Werelderfgoedlijst. De stad is onderdeel van de Gouden Ring van Rusland.

Binnenhaven (Wolga), verkeersknooppunt (spoorlijnen, wegen, scheepvaart) en belangrijk industrieel centrum, met onder meer aardolieraffinage, bouw van motoren, machines en hijs- en takelapparatuur; rubber-, textiel-, hout-, grafische en voedingsmiddelenindustrie. Universiteit (1970), diverse hogescholen en wetenschappelijke onderzoekscentra. Er zijn musea voor architectuur, beeldende kunsten en geschiedenis; planetarium. Het Volkovtheater, in 1750 gesticht door Volkov en Poljoesjkin, is het oudste theater van Rusland.

Stadsbeeld[bewerken]

In en rond de stad resteren diverse bouwwerken uit de 17de eeuw (waaronder ongeveer 75 kerken en kloosters); de beste voorbeelden zijn de Nicolaaskerk (1621) met wandschilderingen uit de bouwtijd en de goed bewaard gebleven Eliaskerk (16471650) met rijk interieur uit de 17de en 18de eeuw. Belangrijke kerken bevinden zich ook in de voorsteden Korovniki (onder andere de Johannes Chrysostomuskerk, 1649–1654; fresco's uit 1732–1733; versierd met glazen tegels) en Toltsjkovo (onder andere de Johannes de Doperkerk, 1671–1681; fresco's uit 1694–1695; vijftien koepels). Bezienswaardig zijn voorts het versterkte Spasski-Preobrazjenskiklooster uit de 16de en 17de eeuw (deels ingericht als historisch museum) en het classicistische gouverneurspaleis (eind 18de eeuw).

Geschiedenis[bewerken]

Jaroslavl is een van de oudste steden van Rusland.

De huidige stad ligt op 7 kilometer ten noordoosten van de vroegere Vikingplaats Timerjovo uit de 8e of 9e eeuw. Voor de komst van de Slaven woonden op de plaats van het huidige Jaroslavl sprekers van Finoegrische talen.

Jaroslavl zou volgens oude bronnen vanuit Kiev zijn gesticht in 1010 door Jaroslav de Wijze als een steunpunt van het Vorstendom Rostov (een rijk dat voor het eerst wordt genoemd in 1071) tegen invallen vanuit het noorden over de Wolga. Volgens een legende stichtte Jaroslav de stad, nadat deze hier persoonlijk een sterke berin zou hebben verslagen. Deze legende leeft voort in het wapen van de stad, waarop een staande beer staat afgebeeld met een hellebaard in haar rechterhand.

Ten tijde van het Kievse Rijk was Jaroslavl een van de oostelijkste steden van het rijk. In 1218 werd Jaroslavl de hoofdstad van het onafhankelijke Vorstendom Jaroslavl, dat zich iets eerder van het vorstendom Rostov had afgesplitst. De stad ontwikkelde zich mede daardoor tot een rivierhandelscentrum, waar veel handelaren en handwerkers naar toe trokken en waar in die tijd ook de eerste kerken en kloosters ontstonden. Tijdens de Mongoolse invasie in Rusland werd de stad verscheidene malen platgebrand. Tijdens de Tataarse invasie van 1238 werd de stad bijna volledig verwoest. De stad werd echter steeds weer opgebouwd en wist haar positie als handelsstad te behouden. Ivan III verenigde het vorstendom in 1463 met Moskou. In de 16de eeuw had Jaroslavl zich ontwikkeld tot een centrum van handel en industrie (textiel).

Toen tijdens de Tijd der Troebelen in 1612 de Polen Moskou hadden veroverd, werd Jaroslavl gedurende 5 maanden, van maart tot juli de facto de hoofdstad van Rusland. Van april tot juni waren hier de troepen van Kosma Minin en Dmitri Pozjarski gelegerd, die de stad Moskou later van de Poolse bezetters zouden bevrijden. In die tijd was het naar grootte de tweede stad van Rusland.

In de 17e en 18e eeuw groeide de stad uit tot een belangrijk centrum voor de handel en handwerken met stenen gebouwen. Er ontstond in die tijd een regionale stijl van architectuur en frescoschilderingen in Jaroslavl. Later werd de stad een centrum voor de textielindustrie. Vanaf 1796 was Jaroslavl het bestuurlijk centrum van een gouvernement. In 1805 stichtte Pavel Demidov er een school voor hoger onderwijs, die in 1833 werd omgezet naar een lyceum. Tussen 1870 en 1898 werd de stad door spoorlijnen verbonden met de steden Moskou, Vologda, Kostroma en Sint-Petersburg, waardoor de stad uitgroeide tot een spoorknooppunt. In 1900 deed de tram zijn intrede in de stad.

Onder de vijfjarenplannen van de Sovjet-Unie groeide de stad uit tot een centrum voor de zware industrie. Sinds 1971 is Jaroslavl een universiteitsstad met faculteiten voor sociale en natuurwetenschappen.

Bevolkingsontwikkeling
1811 1840 1863 1897 1914 1923 1926 1931 1939 1959 1970 1979 1989 2002
23.800 34.900 27.700 71.600 111.200 91.000 112.200 155.500 299.400 407.100 517.300 597.000 632.991 613.088

Klimaat[bewerken]

Weergemiddelden voor Jaroslavl
Maand jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec Jaar
hoogste maximum (°C) 7,0 6,0 17,3 27,6 33,6 33,3 34,8 32,6 29,5 24,7 12,7 8,9 34,8
gemiddeld maximum (°C) -7,2 -4,8 1,1 9,0 17,8 21,4 23,3 21,5 14,9 7,2 -0,2 -4,2 8,3
gemiddelde temperatuur (°C) -9,4 -8,6 -2,9 4,3 11,3 16,2 18,0 15,6 10,1 4,1 -2,8 -7,3 3,7
gemiddeld minimum (°C) -13,8 -13,2 -8,6 0,0 6,2 10,1 12,5 10,7 5,9 0,9 -5,2 -10,6 -0,4
laagste minimum (°C) -40,2 -37,5 -28,0 -22,3 -3,1 1,0 4,0 0,2 -5,6 -17,8 -25,7 -42,0 -42,0
neerslag (mm) 37 27 26 40 52 65 84 64 55 52 46 43 591
bron: (ru) Гидрометцентр России
Klimatogram van Jaroslavl[1]
J F M A M J J A S O N D
 
 
37
 
-7.2
-13.8
 
 
27
 
-4.8
-13.2
 
 
26
 
1.1
-8.6
 
 
40
 
9.0
0.0
 
 
52
 
17.8
6.2
 
 
65
 
21.4
10.1
 
 
84
 
23.3
12.5
 
 
64
 
21.5
10.7
 
 
55
 
14.9
5.9
 
 
52
 
7.2
0.9
 
 
46
 
-0.2
-5.2
 
 
43
 
-4.2
-10.6
Temperatuur in °CTotale neerslag in mm

Geboren in Jaroslavl[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties