Jehol-groep

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hyphalosaurus-fossiel uit de Jehol-groep

De Jehol-groep is een stratigrafische groep die de formaties van Yixian en Jiufotang bevat. De groep dagzoomt in de Noord-Chinese provincie Liaoning. De Jehol-groep is beroemd om de uitstekend bewaard gebleven fossielen van dinosauriërs, vogels en zoogdieren uit het Vroeg-Krijt. De Jehol-groep stamt uit het Laat-Hauterivian tot Vroeg-Albian (128-110 miljoen jaar geleden).

Geschiedenis[bewerken]

De eerste fossielen van vissen en primitieve reptielen werden reeds in de jaren dertig van de twintigste eeuw ontdekt, maar pas in de jaren negentig werden de eerste fossielen van opmerkelijke dinosauriërs, vogels en zoogdieren opgegraven. In 1992 werd de primitieve vogel Confuciusornis beschreven. Vier jaar later, in 1996, werd in de Jehol-groep de eerste gevederde dinosauriërs gevonden. Deze soort kreeg de naam Sinosauropteryx. In de jaren die volgden, werden nog meer dinosauriërs met veren beschreven evenals enkele opvallende zoogdieren. De bekendste hiervan is ongetwijfeld Repenomamus, die in 2005 beschreven werd en zich voedde met kleine dinosauriërs.

Liaoning in het Krijt[bewerken]

Tegenwoordig is Liaoning een heuvelachtig en kaal landschap, maar in het Vroeg-Krijt was het een subtropisch gebied met actieve vulkanen, grote meren en dichte bossen die begroeid waren met coniferen, ginkgo’s, varens en cycaden. In deze bossen leefden een groot aantal diersoorten, variërend in grootte van kleine insecten tot grote dinosauriërs. Liaoning werd echter meerdere malen in de loop van het Mesozoïcum getroffen door uitbarstingen van de nabij gelegen vulkanen die as en giftige wolken de lucht in spuwden. Door deze gaswolken werden hele populaties gedood. De resten van dode dieren kwamen vervolgens in de meren terecht. Het water werd door de neerslag van as giftig waardoor al het leven gedood werd. De karkassen van insecten, vissen, reptielen, zoogdieren en dinosauriërs zonken naar de bodem van het dode meer. Omdat er op dat moment al bijna geen zuurstof meer aanwezig was in het water vond nauwelijks verrotting plaats en konden de botten door de diagenetische groei van mineralen fossiliseren, vaak bleef ook zachter weefsel bewaard. Dit is een unieke karaktereigenschap van de Liaonig-fossielen: naast de meer gebruikelijke botten en tanden is vaak ook zacht weefsel (haren, veren, inwendige structuren) bewaard gebleven.

Zoogdieren van de Jehol-groep[bewerken]

De zoogdieren van Liaoning zijn een interessante mix van primitieve en meer ontwikkelde soorten. Inmiddels zijn er elf soorten bekend, die alle gedurende het Barremian leefden. De opvallendste zoogdieren zijn de dinosauriëretende Repenomamus, Eomaia, de oudst bekende vertegenwoordiger van de placentale zoogdieren, en Sinodelphys, de oudst bekende vertegenwoordiger van de groep der buideldieren.

Dinosauriërs en vogels van de Jehol-groep[bewerken]

De Jehol Group heeft naast de elf zoogdieren ook een groot aantal dinosauriërs opgeleverd. Vooral de theropoden zijn in Liaoning goed vertegenwoordigd. De Ornithischia waren minder algemeen. Van diverse soorten is naast het skelet ook de veerachtige bekleding bewaard gebleven.

Daarnaast zijn circa vijftien vogelsoorten bekend uit de Yixian- en Jiufotang-formatie. De bekendste geslachten zijn Cathayornis, Confuciusornis, Jeholornis, Liaoxiornis, Longipteryx en Sinornis.

Overige dieren van de Jehol-groep[bewerken]

Hoewel de zoogdieren, dinosauriërs en vogels van de Jehol-groep over het algemeen het opmerkelijkst zijn en daardoor de meeste aandacht krijgen, zijn in de Yixian- en Jiufotang-Formatie ook nog andere diersoorten gevonden. Het meest soorten zijn hiervan zijn de pterosauriërs met een tiental soorten.

Overzicht Jehol-groep[bewerken]

Gewervelde dieren van de Jehol-groep

Groep Formatie Laag Ichthyofauna Herpetofauna en Mammaliafauna Avifauna
JEHOL-GROEP
Jiufotang-formatie Jianichthys, Longdeichthys, Peipiaosteus, Protopsephurus Liaoxitriton, Psittacosaurus, Caudipteryx, Microraptor, Sinornithosaurus, Sauropoda indet., Pterosauria indet. Sinornis, Boluochia, Yixianornis, Yanornis, Sapeornis, Longipteryx, Chaoyangia, Songlingornis, Jeholornis
Yixian-formatie Jingangshan-laag Lycoptera Manchurochelys, Monjurosuchus, Yabeinosaurus, Pterosauria indet. Confuciusornis
Dawangzhangzi-laag Lycoptera, Peipiaosteus, Protopsephurus, Yanosteus Monjurosuchus, Hyphalosaurus, Yabeinosaurus, Haopterus, Theropoda indet., Jinzhousaurus, Sinosauropteryx, Sinobataar, Liaoxiornis, Jibeinia, Confuciusornis
Jianshangou-laag Lycoptera, Peipiaosteus, Yanosteus, Protopsephurus Jeholotriton, Liaobatrachus, Callobatrachus, Mesophyne, Manchurochelys, Monjurosuchus, Yabeinosaurus, Eosipterus, Dendrorhynchoides, Psittacosaurus, Sinosauropteryx, Protarchaeopteryx, Caudipteryx, Jeholodens, Sinovenator, Beipiaosaurus, Sinornithosaurus, Zhangheotherium Confuciusornis, Changchengornis, Liaoningornis, Eoenantiornis, Protopteryx
Lujiatun-laag (geen) Anura indet., Squamata indet., Psittacosaurus, Jeholosaurus, Liaoceratops, Sinovenator, Incisivosaurus, Repenomamus (geen)

(ZHOU 2004)