Jehova's getuigen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Deel van een serie artikelen over het
christendom
Christendom
..Pijlers
..Christelijke feesten

Portaal  Portaalicoon  Christendom

Jehova's getuigen[1] zijn leden van het kerkgenootschap Jehovah's Getuigen,[2] een aan het protestantisme verwante, fundamentalistische en millennialistische eindtijdbeweging. Dat wil zeggen: zij geloven dat de mensheid zich in de "eindtijd" bevindt, de laatste fase voor het ingrijpen door God met als doel de aarde te zuiveren van alle onrechtvaardige mensen. Jehova's getuigen staan bekend om hun deur-aan-deurpredikingen, waarbij de leden van de geloofsgemeenschap hun boodschap, aan de hand van de Bijbel (de Nieuwe-Wereldvertaling) en publicaties van het Wachttorengenootschap, trachten te verspreiden.

Men treedt toe tot de gemeenschap door volledige onderdompeling (doop) op (bijna) volwassen leeftijd; Jehova's getuigen kennen geen kinderdoop. Wereldwijd hangen zo'n 7,7 miljoen Jehova's getuigen de leerstellingen van het Besturend Lichaam aan, verbonden met ruim 113.000 gemeenten in 239 landen. Hiervan waren er, gemiddeld van 1 september 2012 tot 1 september 2013, in België 24.243 leden verdeeld over 374 gemeenten en in Nederland 29.356 leden verdeeld over 360 gemeenten.[3] Hun kerkgenootschap heet officieel Christelijke Gemeente van Jehovah's Getuigen.[4]

Jehova's getuigen ontstonden eind 19e eeuw in de Verenigde Staten binnen de adventistische stroming en is een aftakking van de door Charles Taze Russell gestichte Bijbelonderzoekers.

1rightarrow blue.svg Zie het artikel Geschiedenis van Jehova's getuigen

Religieuze ideeën

Enige juiste religie

Jehova's getuigen geloven dat zij de enige "ware" of juiste religie aanhangen.[5] Ze verwijzen naar hun doctrinaire corpus als "de waarheid" en noemen lidmaatschap van de beweging "in de waarheid zijn".[6] Ze geloven dat "de waarheid" door Jezus is gedelegeerd aan de "getrouwe en beleidvolle slaaf": het Besturend Lichaam[7][8] - het hoofdbestuur van Jehova's getuigen dat in Brooklyn (New York) zetelt. Zij geloven dat alle andere religies "onwaar" en vals zijn en uit Satan de Duivel voortspruiten. Volgens hen aanbidden daarom alle niet-Jehova's getuigen direct of indirect Satan de Duivel.[9] Vanwege dit standpunt zijn Jehova's getuigen niet aangesloten bij organisaties als de Wereldraad van Kerken, de Raad van Kerken in Nederland en dergelijke.

Jehova's getuigen beweren dat hun geschiedenis terug te voeren is tot Abel (de zoon van Adam en Eva)[10] en dat er sindsdien een "ononderbroken lijn van Getuigen" is geweest,[11] met in deze "lijn" personen als Henoch en Noach.[12] Ze noemen Jezus "Jehovah's grootste Getuige"[13] en de Bijbel "het Boek door Jehovah's Getuigen".[14]

Jehova's getuigen geloven dat er van alle ware christenen (gerekend van Pinksteren 33) een letterlijk aantal van 144.000 naar de hemel gaan. Zij noemen dit "gezalfden". Hiervan zijn nog enkele duizenden Jehova's getuigen op aarde, door hen het "gezalfde overblijfsel" genoemd. De overige Jehova's getuigen maken deel uit van de "grote schare" en hebben de hoop voor eeuwig op een Paradijsaarde te leven.[15][16] Alle overige mensen zullen worden vernietigd.[17]

God

Jehova's getuigen geloven in een almachtige God en zij stellen: "De titel „God” is noch een eigennaam noch stelt hij de identiteit van de drager ervan vast".[18] Volgens Jehova's getuigen is het gebruik van de naam "Jehovah"[2] voor de christelijke God daarom zo belangrijk, "omdat zijn naam de persoon vertegenwoordigt die hij is. ... Zo verzekert de naam Jehovah ons dat God volkomen in staat is zijn wil te volvoeren tot zegen van allen die hem dienen, wat er ook gebeurt."[19]

Jehova's getuigen geloven niet in de Drie-eenheid. Ze geloven dat de Heilige Geest "een kracht is door middel waarvan God zijn wil volbrengt. ... Kort gezegd is de heilige geest Gods aangewende kracht, zijn kracht zoals hij die werkzaam laat zijn."[20] Hoewel Jehova's getuigen geloven dat de Parakleet slaat op de Heilige Geest, geloven zij niet dat de Heilige Geest een persoon is.[21]

Jezus Christus

Jehova's getuigen geloven dat Jehova de schepping van het universum heeft verricht, waarbij hij eerst Jezus (in zijn voormenselijke gedaante) schiep (onder verwijzing naar Kolossenzen 1:15[22]) en de rest van de schepping liet verlopen door bemiddeling van Jezus.

Jezus Christus is Gods zoon, maar maakt geen deel uit van een Drie-eenheid. Hij is het hoogste schepsel en wordt beschouwd als dezelfde persoon als de aartsengel Michaël. "Hij is de op één na hoogste persoon in het universum." Ze geloven "dat hij een voormenselijk bestaan heeft gehad en dat zijn leven vanuit de hemel werd overgebracht naar de schoot van een maagd, Maria". "Deze Zoon is door Jehovah naar de aarde gezonden om zijn leven als losprijs voor de mensheid te geven en aldus de weg tot eeuwig leven te openen voor diegenen van Adams nageslacht die geloof zouden oefenen." Zij geloven daarnaast dat hij aan een martelpaal of boom is gestorven, in plaats van aan het Kruis. "Deze zelfde Zoon, die weer tot hemelse heerlijkheid is verhoogd, regeert thans als Koning," "met de autoriteit die God hem sinds 1914 gegeven heeft", "om alle goddelozen te vernietigen en zijn Vaders oorspronkelijke voornemen met betrekking tot de aarde te verwezenlijken."[23]

Bijbel

Jehova's getuigen geloven dat de Bijbel het onfeilbare Woord van God is. God heeft de boodschap aan mensen gegeven zoals een zakenman een secretaresse dicteert.[24] Zij beschouwen de 66 boeken van de protestantse canon als door God geïnspireerd en als absolute waarheid. Bij interpretatie ervan hanteren zij het principe: letterlijk waar mogelijk, symbolisch waar het niet anders kan.

Jehova's getuigen geloven in een vrij letterlijke versie van het scheppingsverhaal in Genesis, maar zij beschouwen de "dagen" van de schepping als perioden van duizenden jaren. Op basis hiervan kunnen ze worden geclassificeerd als Oude-aardecreationisten. Ook de wonderen in de Bijbel worden beschouwd als historische feiten. "De historiciteit ervan in twijfel trekken, betekent alle wonderen uit de bijbel in twijfel trekken, met inbegrip van de opstanding van Jezus Christus zelf. En de opstanding van Jezus loochenen, betekent het christelijke geloof in zijn totaliteit loochenen".[25] Jehova's getuigen beschouwen de historisch-kritische methode (die zij consequent "hogere (Bijbel)kritiek" noemen) derhalve als grote vijand.[26]

Omdat de reeds bestaande Bijbelvertalingen "werden vervaardigd door geestelijken en zendelingen van religieuze sekten van de christenheid, en hun vertalingen in mindere of meerdere mate werden beïnvloed door de heidense filosofieën en onschriftuurlijke overleveringen die hun religieuze stelsels van het verleden hadden geërfd, alsook door de neiging tot hogere kritiek", hebben zij een eigen vertaling vervaardigd: de Nieuwe-Wereldvertaling van de Heilige Schrift.[27]

Ziel, opstanding en dood

Jehova's getuigen geloven niet dat de mens een onsterfelijke ziel heeft die voortleeft na de dood. Uit het gebruik van de oorspronkelijke termen in het Hebreeuws en Grieks voor ziel maken Jehova's getuigen op "dat de ziel een persoon of een dier is of het leven dat een persoon of dier bezit". Zij beschouwen de opvatting als zou de ziel iets onstoffelijks zijn als on-Bijbels.[28]

Jehova's getuigen zijn aanhangers van het annihilationisme en geloven dus dat een persoon ophoudt te bestaan bij de dood, er geen leven na de dood is, totdat een (eventuele) wederopstanding de persoon weer tot leven brengt. Hierin onderscheiden zij twee soorten:

  • een hemelse opstanding voor 144.000 gezalfde christenen en
  • een aardse opstanding voor de rest van de gestorven mensheid.

Ze geloven dat de hemelse opstanding heeft plaatsgevonden sinds 1918[29] en de aardse opstanding nog in de toekomst ligt, namelijk wanneer Jezus het Paradijs op aarde herstelt.

Jehova's getuigen geloven niet in een hel in de gedachte van hitte of pijniging. Wanneer de Bijbel de term Hades of Sjeool gebruikt, wordt het met (herinnerings-)graf vertaald. Jehova's getuigen geloven dat de overledenen vanuit deze figuurlijke plaats een opstanding krijgen. Van een ander deel van de mensheid geloven Jehova's getuigen dat zij geen opstanding krijgt, waarbij aan verstokte kwaaddoeners moet worden gedacht zoals Judas Iskariot. Deze bevinden zich zinnebeeldig in 'Gehenna' vanuit waar geen opstanding mogelijk is.

Heilsgeschiedenis

Een centraal thema in de leer van Jehova's getuigen is de strijdvraag. Deze strijdvraag betreft het recht van Jehova God op aanbidding. In een combinatie van het verslag van de zondeval en Job, beweren Jehova's getuigen dat Satan de Duivel (een gevallen engel) dit recht betwistte. Had Jehova God echt het beste met de mensen voor? Zijn mensen beter af als zij God gehoorzamen of als zij zelf bepalen wat goed en kwaad is? Satan claimde tevens dat niemand van de mensen (maar ook niet van de geestelijke schepselen) Jehova God aanbidding gaf zonder enig eigenbelang.

Hoewel het oorspronkelijke voornemen van Jehova God was dat alle mensen op een paradijselijke aarde zouden wonen, verloren Adam en Eva dit paradijs toen zij de kant van Satan kozen en werden zij onvolmaakt; deze onvolmaaktheid hebben vervolgens alle mensen van hen geërfd. In plaats van hen onmiddellijk te doden, stond God Adam en Eva toe te proberen of zij er beter van werden zelf te bepalen wat goed en kwaad is. Tevens konden engelen en mensen tonen of zij God uit vrije wil zouden aanbidden.

Om de schaal van het verlies van volmaaktheid door Adam weer in balans te krijgen, moest een volmaakt mens sterven. Dit offer werd gebracht door Jezus, de tweede Adam. Na zijn opstanding moest Jezus lange tijd "wachten aan Gods rechterhand", maar uiteindelijk werd hij in 1914 aangesteld als Koning van het in dat jaar in de hemel opgerichte Koninkrijk Gods.

In 1914 begon Jezus zijn regeerperiode met een oorlogvoering tegen Satan, die hij toen uit de hemel wierp. Omdat Satan en zijn engelen, de demonen, uit de hemel geworpen werden, naar de aarde, werd vanaf 1914 hun invloed op aarde merkbaarder: de "tijd van het einde" begon (zie volgende lemma). Deze periode van grote ellende zal culmineren in "Armageddon", de beslissende oorlog die Jezus zal voeren tegen Satan en zijn aanhangers, zowel zichtbaar als onzichtbaar. Satan en zijn demonen zullen voor 1000 jaar worden geketend en alle personen die Jehova God niet gehoorzamen zullen worden vernietigd in die strijd, waardoor paradijselijke omstandigheden zullen terugkeren op aarde.

Gedurende 1000 jaar (het Millennium) zal Jezus de doden opwekken en de mensheid terugvoeren tot volmaaktheid. Na die tijd worden Satan en zijn demonen nog eenmaal losgelaten op de mensheid: de ultieme test. Vervolgens zullen zij en hun menselijke aanhangers voor eeuwig vernietigd worden, draagt Jezus zijn Koninkrijk over aan Jehova God en begint een eeuwigdurende periode van geluk.

1914

Jehova's getuigen geloven dat in 1914 de "tijd van het einde" begon. Zij baseren dit op een interpretatie van het Bijbelboek Daniël hoofdstuk 4, waarin over "zeven tijden" wordt gesproken. Deze "zeven tijden" worden (naar analogie van Openbaring 12:6[30] en 14[31]) als zeven jaar opgevat van elk 360 dagen ofwel in totaal 2520 dagen. Deze 2520 dagen worden vervolgens omgezet in 2520 jaar op basis van een soortgelijke omzetting in Numeri 14:34[32] en Ezechiël 4:6.[33]

Vervolgens hanteren Jehova's getuigen 607 v.Chr. als jaar waarin Jeruzalem werd verwoest door koning Nebukadnezar van Babylon, en in hun chronologie de laatste Joodse koning werd afgezet. Zij geloven dat de "zeven tijden" uit Daniël 4 in dat jaar begonnen en (2520 jaar later) eindigden in 1914. "In dat jaar begon er met de Eerste Wereldoorlog een tot op onze tijd voortdurende periode van verschrikkelijke moeilijkheden. Dit betekent dat Jezus Christus in 1914 als Koning van Gods hemelse regering begon te regeren".[34]

Jarenlang leerden Jehova's getuigen dat "Armageddon" zou uitbreken binnen één mensengeslacht vanaf 1914.[35] De toepassing van dit mensengeslacht is met het verstrijken van de tijd sinds 1914 een aantal keren opnieuw geïnterpreteerd. Toen de maximale "rek" in de interpretatie ervan (namelijk dat ook degenen die waren geboren in 1914 behoorden tot "het geslacht") begon te naderen, werd een alternatieve interpretatie geïntroduceerd in De Wachttoren.[36] Hierbij werd uitgelegd: "Maar in werkelijkheid heeft een geslacht meer te maken met mensen en gebeurtenissen dan met een vastgesteld aantal jaren." Maar ruim 10 jaar later, toen "Armageddon" nog altijd niet was uitgebroken, werd in De Wachttoren definitief korte metten gemaakt met de gedachte dat men eenvoudig 70 à 80 jaar kon optellen bij het jaar 1914.[37] De meest recente herinterpretatie stelt dat deze passage betekent dat er als de "grote verdrukking" uitbreekt nog "gezalfde" Jehova's getuigen op aarde zullen zijn van wie het leven overlapt met "gezalfden" die zich in 1914 bewust waren van de betekenis van de gebeurtenissen in dat jaar[38]: "[Jezus] bedoelde kennelijk dat de levens van de gezalfden die in 1914 het begin van het teken zagen, de levens zouden overlappen van andere gezalfden die het begin van de grote verdrukking zouden zien."[39]

Evangelisatie

Jehova's getuigen prediken in Sofia
Aanhalingsteken openen

Het meest opvallende kenmerk van de Jehova's getuigen is hun prediking. Deze evangelisatiearbeid dient door iedere Jehova's Getuige te worden verricht en vormt het meest essentiële onderdeel van hun godsdienstige identiteit. Het is een religieuze plicht, hen door zowel Jezus Christus als door Paulus opgelegd (Matth. 24:14, 2 Tim. 4:2). Wie niet predikt, is geen Jehova's Getuige, aldus de logische consequentie van de eerder genoemde definitie die ze van zichzelf geven. Een niet-evangeliserende gelovige vormt 'geen deel van de organisatie' en 'heeft Christus niet lief', waarmee wordt aangetoond dat eventuele overige indicaties van religieuze toewijding voor een belangrijk gedeelte ondergeschikt zijn aan de predikingsactiviteit (w:1/8/68). Het verkondigen van het 'Goede Nieuws' vindt hoofdzakelijk plaats via huis-aan-huis prediking, de zogenaamde velddienst.[40]

Aanhalingsteken sluiten

Jehova's getuigen noemen hun evangelisatie "velddienst", "getuigeniswerk" of "(van-huis-tot-huis)prediking" en vinden dat het terecht als hun handelsmerk wordt beschouwd.[41] Het doel van deze evangelisatie is tweeledig: het is een poging anderen te bekeren tot de beweging om zo voor redding in aanmerking te komen (het overleven van Armageddon waarin zeer binnenkort goddelozen zullen worden vernietigd), maar Jehova's getuigen vinden een nog belangrijker reden dat de activiteit wordt beschouwd als "een slachtoffer van lof" voor God.[42]

Iedere Jehova's getuige dient maandelijks een rapportageformulier in te vullen waarop wordt aangegeven hoeveel uur hij/zij aan evangelisatie heeft besteed en met welke resultaten: hoeveel tijdschriften of andere publicaties zijn verspreid, hoeveel personen die eerder een belangstelling hebben getoond een hernieuwd bezoekje hebben ontvangen, etc. De reden hiervoor wordt als volgt weergegeven:

Aanhalingsteken openen

Jehovah's organisatie instrueert ons in deze tijd om onze velddienstactiviteit elke maand te rapporteren. Wanneer we getrouw aan deze regeling meewerken, kan er op een doeltreffende manier toezicht op het predikingswerk worden gehouden. Uit berichten kan blijken dat een aspect van de dienst aandacht nodig heeft of dat er meer werkers nodig zijn in een bepaald deel van het veld. In de gemeente helpen velddienstrapporten de ouderlingen om vast te stellen wie zijn dienst zou kunnen uitbreiden alsook wie misschien hulp nodig heeft.[43]

Aanhalingsteken sluiten

Seksualiteit

Seksuele handelingen met iemand anders dan de huwelijkspartner zijn een grond voor disciplinaire maatregelen. Een huwelijk kan alleen "schriftuurlijk" worden ontbonden als één van de partners seksuele handelingen heeft verricht met een ander dan zijn of haar huwelijkspartner; hiermee wordt bedoeld dat de niet-"schuldige" partner alleen dan vrij is om te hertrouwen. Hoewel anale en orale seks theoretisch een grond vormen voor disciplinaire maatregelen, zegt De Wachttoren: "Het staat niet aan de ouderlingen zich te mengen in het intieme leven van gehuwde christenen."[44] Hoewel Jehova's getuigen de mogelijkheid erkennen dat genen en hormonen een rol kunnen spelen bij homoseksualiteit,[45] is het "praktizeren" ervan grond voor disciplinaire maatregelen.

Ook transgenders, mensen die in het verkeerde lichaam worden geboren, en die ervoor kiezen om in de andere rol te leven, kunnen niet langer één van Jehova's getuigen blijven. Daarvoor wordt Deuteronomium 22:5 aangehaald.[46] Dit hoeft niet gepaard te gaan met het beoefenen van ongeoorloofde seksuele handelingen. Het leven als iemand van het andere geslacht wordt op dezelfde lijn geplaatst als schaamteloos, onrein en verfoeilijk gedrag.

Feestdagen en gebruiken

Jehova's getuigen gebruiken niet de term sacramenten, maar net als de meeste protestantse denominaties en bewegingen, kennen ze wel de doop en vieren ze het Avondmaal.

  • Het Avondmaal is de enige religieuze feestdag die Jehova's getuigen collectief vieren. Zij noemen dit ook wel "de Gedachtenisviering" en willen deze, net als de quartodecimanen uit de Oudheid, houden op de avond van de 14e Niesan volgens de eerste-eeuwse Joodse maankalender.[47] De viering is eenvoudig: na een lied en gebed wordt een toespraak gehouden over de wijze waarop Jehova's getuigen Jezus' dood interpreteren. Hierna worden - voorafgegaan door twee gebeden - ongezuurd brood en de rode wijn aan de aanwezigen doorgegeven. Het zijn symbolen voor het lichaam en bloed van Jezus Christus, maar alleen "gezalfde" Jehova's getuigen mogen van deze symbolen deelnemen. Er wordt besloten met nogmaals een lied en gebed.
  • Jehova's getuigen hanteren de volwassenendoop door onderdompeling.

Jehova's getuigen vieren geen kerkelijke feestdagen omdat deze als van heidense oorsprong worden beschouwd. Ook de meeste andere feestdagen vieren ze niet. Zo vieren ze geen Kerstmis vanwege de relatie met de saturnaliën en het Joelfeest, het Paasfeest vanwege de oorsprong als feest voor de godin Ostara en de nog steeds gebruikte vruchtbaarheidssymbolen als hazen en eieren, Halloween en Oud en Nieuw vanwege het feit dat het feest oorspronkelijk was om boze geesten te verdrijven, enz. Het verbod op de viering van verjaardagen stamt uit het jaar 1920. Destijds was de aangevoerde reden voor het verbod de nadruk op het individu; inmiddels is dit vervangen door verwijzingen naar de onthoofdingen die plaatsvonden op de verjaardagen die vermeld worden in de Bijbel. Bruiloften worden wel gevierd, met de reden dat Jezus zelf ook deel nam aan zulke feesten.[48]

Roken, drugsgebruik en dronkenschap zijn een grondslag voor uitsluiting. Op matig gebruik van alcohol, koffie en andere (licht) verslavende middelen staan geen sancties.

Bloedtransfusies en vaccinaties

Jehova's getuigen weigeren bloedtransfusie. Hierbij beroepen zij zich onder andere op de passage in Handelingen 15:28, 29: "In overeenstemming met de heilige Geest hebben wij namelijk besloten u geen andere verplichtingen op te leggen dan wat strikt noodzakelijk is: onthoud u van offervlees dat bij de afgodendienst is gebruikt, van bloed, van vlees waar nog bloed in zit, en van ontucht. Als u zich hier aan houdt, doet u wat juist is. Het ga u goed." Hoewel Jehova's getuigen bloedtransfusie weigeren, accepteren zij alternatieve behandelmethoden. Het Wachttorengenootschap schrijft voor dat transfusies van vol bloed en bepaalde bestanddelen van bloed (plasma, erytrocyten, leukocyten, trombocyten) niet acceptabel zijn (op straffe van uitsluiting). Op het accepteren van andere bestanddelen (zoals albumine) is geen sanctie van toepassing; er is een lijst van de bestanddelen die een Jehova's getuige mag accepteren zonder dat sancties volgen.

Vanwege de risico's die dit standpunt oplevert, heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State bepaald dat Jehova's getuigen niet in aanmerking komen als adoptieouder van een buitenlands kind.[49][50]

Van 1931 tot 1961 was het accepteren van een vaccinatie een reden voor excommunicatie.[51] In 1952 schreef het Besturend Lichaam dat het Wachttorengenootschap niet aansprakelijk kon worden gesteld voor de gevolgen van het weigeren van vaccinaties.[52] In 1961 schreven ze dat het accepteren van vaccinaties geen grond meer was voor uitsluiting.[53] In Ontwaakt! van 1993 ontkende het Besturend Lichaam het eerdere standpunt inzake vaccinaties en stelde dat in hun geschriften altijd was gezegd dat het een kwestie van het geweten was.[54]

Houding tegenover de wereld

Merkteken voor Jehoha's getuigen in Duitse concentratiekampen
Stolperstein in Tiel voor Jehova's getuige Albert van Duren

Jehova's getuigen gehoorzamen de overheid zolang hun geboden niet in strijd zijn met hun interpretatie van Gods wetten. Hoewel Jehova's getuigen zich onderwerpen aan de overheid, beschouwen zij deze autoriteiten als relatief en zullen zij niet gaan stemmen en niet actief deelnemen aan door de overheid opgezette programma's, bijvoorbeeld ter verbetering van een wijk of iets dergelijks. Ook weigeren ze de vlag te groeten en militaire dienst te verrichten. Dit heeft hen regelmatig in conflict gebracht met autoriteiten.

Door hun dienstweigering werden Jehova's getuigen in Nederland bijvoorbeeld tot de jaren 70 in de gevangenis geplaatst, omdat ze ook vervangende dienst weigerden. Sinds een wijziging van inzicht ("nieuw licht") in 1996 wordt vervangende dienst gezien als een vorm van belasting.[55] In de voorgaande jaren werden Jehova's getuigen die wel vervangende dienst accepteerden uitgesloten.[56] In sommige landen werden Jehova's getuigen die vervangende dienst weigerden langdurig gevangengezet.[57] In het Besturend Lichaam van Jehova's getuigen was een meerderheid al sinds eind jaren 1970 vóór afschaffing van sancties op het accepteren van vervangende dienst, maar bleef dit door gehandhaafd tot 1996 omdat de benodigde tweederdemeerderheid die noodzakelijk is om een doctrinaire wijziging ("nieuw licht") door te voeren met één stem niet werd gehaald.[58] Het Besturend Lichaam heeft op geen enkele wijze excuses aangeboden aan degenen die hierdoor werden getroffen.[59]

Conflicten met totalitaire regimes waren vaak grimmig van aard, inclusief veroordelingen tot concentratiekampen en executies in nazi-Duitsland en communistische regimes. In april 1933 werden de Bibelforscher (zoals Jehova's getuigen op dat moment heetten in Duitsland) verboden door de nazi's. Snel hierna werden de eerste Jehova's getuigen gevangengenomen en overgebracht naar kampen. Daar kregen ze een paarse driehoek, wat hen moest onderscheiden van andere gevangenen. Jehova's getuigen behoorden daarmee samen met de Joden tot de eerste vervolgden van de nazi's.

De kwestie van de vlaggengroet heeft in de Verenigde Staten geleid tot rechtszaken voor het Hooggerechtshof; deze zijn uiteindelijk gewonnen door de Jehova's getuigen, zodat zij (en anderen) vrijgesteld zijn van de vlaggengroet.

Omdat het Besturend Lichaam regelmatig ontraadt om een "wereldse carrière" op te bouwen, volgen relatief weinig Jehova's getuigen hogere opleidingen (HBO of universiteit).

Disciplinair beleid

Jehova's getuigen passen een strikte kerkelijke tucht toe met betrekking tot overtredingen van wat het Besturend Lichaam beschouwt als Bijbelse verboden en geboden. De beweging kent een actieve vorm van excommunicatie, die zij "uitsluiting" noemen. Indien een lid wordt uitgesloten, is het andere leden van de beweging niet toegestaan met de uitgeslotene te spreken of zelfs maar een groet tot hem te richten, op straffe zelf uitgesloten te worden. Dit geldt ook voor familieleden; alleen voor nog bij elkaar wonende gezinsleden en zeer dringende aangelegenheden waarbij contact onvermijdelijk is, wordt een uitzondering gemaakt.[60]

1rightarrow blue.svg Het artikel Jehova's getuigen en disciplinering behandelt verdere informatie over het disciplinair beleid van de Jehova's getuigen

Organisatiestructuur

Het wereldwijde bestuur van Jehova's getuigen zetelt in New York (VS) en wordt het Besturend Lichaam genoemd. Het bestaat uit op dit moment uit 7 oudgediende mannen. Selectie voor het Besturend Lichaam vindt plaats op basis van coöptatie. De Jehova's getuigen geloven dat Jehova God de leden van het Besturend Lichaam kiest. Het Besturend Lichaam houdt kantoor op het hoofdkantoor van het Wachttorengenootschap. Voorheen waren de leden van het Besturend Lichaam ook de directieleden van het Wachttorengenootschap, maar dit is tegen het einde van de twintigste eeuw losgelaten, volgens voormalig lid van het Besturend Lichaam Raymond Franz om de theologische en juridische verantwoordelijkheid te scheiden in verband met mogelijke claims.[61]

Don Alden Adams is president van de Watch Tower Bible en Tract Society of Pennsylvania.

1rightarrow blue.svg Zie voor meer informatie over de formele kant van de organisatie het artikel Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap

Regionale en lokale regelingen

Het Polygoonjournaal over een internationaal congres van Jehova's Getuigen in Amsterdam in 1961

Jehova's getuigen zijn allen toegewezen aan een gemeente, de lokale groep getuigen. Deze bestaat doorsnee genomen uit 50 tot 125 verkondigers (Jehova's getuigen die van deur-tot-deur evangeliseren). Het bestuur van een gemeente is in handen van ouderlingen. Voor meer praktische zaken maakt men gebruik van dienaren in de bediening. Alleen mannelijke verkondigers kunnen officiële functies bekleden in de regelingen van het Wachttorengenootschap.

Een gemeente komt tweemaal per week collectief samen. Tijdens deze vergaderingen worden daarvoor aangewezen publicaties van het Wachttorengenootschap besproken. De belangrijkste publicatie is De Wachttoren, waarmee de wekelijkse bestudering van een artikel daaruit de belangrijkste bijeenkomst betreft. De plaats voor een bijeenkomst heet Koninkrijkszaal.

Een groep gemeenten vormt een kring die onder toezicht staat van een kringopziener, een regionaal inspecteur van het Wachttorengenootschap. Hij bezoekt tweemaal per jaar elke gemeente in het aan hem toegewezen gebied, waarbij hij de boekhouding en de algemene (geestelijke) status en activiteiten van de gemeente controleert. Tijdens zijn bezoeken aan een gemeente stelt hij (op basis van voorstellen van de plaatselijke ouderlingen) de ouderlingen en dienaren in de bediening aan. Op kringniveau komen de getuigen tweemaal per jaar samen, tijdens de tweedaagse kringvergadering en een eendaagse dagvergadering.

Een groep kringen vormt een district dat onder toezicht staat van een districtsopziener. Deze laatste ziet toe op de werkzaamheden van de kringopzieners. Iedere week bezoekt de districtsopziener een volgende kring, samen met de daaraan toegewezen kringopziener. Dit is de week waarin die betreffende kring de kringvergadering heeft, die gedurende de laatste twee dagen van die week plaatsvindt. Op bovenregionaal niveau (meerdere kringen, maar niet noodzakelijkerwijs exact een district) vindt eenmaal per jaar een grote vergadering van Jehova's getuigen plaats: een meerdaags congres (deze duurt meestal 3 dagen).

Kritiek

Er is op verscheidene gronden kritiek op de Jehova's getuigen.

Aanhalingsteken openen

Van vele kanten is het WTG [Wachttorengenootschap] aangevallen op een aantal omstreden doctrines en de consequenties van de organisatorische structuur op de individuele volgeling. Ook dit is verre van een unieke eigenschap in de totale reeks van kenmerken van talloze hiërarchisch geleide fundamentalistische religieuze bewegingen. De controverse wordt mede veroorzaakt door het feit dat het doctrinaire stelsel van de JG weinig stabiliteit kent. Wie kennis neemt van het ideeëngoed van stichter Russell ten tijde van de eeuwwisseling, zal maar weinig herkennen van de huidige leerstellingen.[40]

Aanhalingsteken sluiten

Afgedwongen sociaal isolement en uitsluiting

Sociale contacten buiten de groep worden afgeraden en waar ze wel plaatsvinden, vooral gezien als mogelijkheden tot prediking. Dit maakt de leden sociaal erg afhankelijk van de lokale groep. Als een lid wordt uitgesloten valt de groep weg (Jehova's getuigen mogen niet spreken met uitgeslotenen) en daarmee vaak het volledige sociale netwerk. Deze regels zijn ook van toepassing op familieleden. Dit is een machtig wapen dat volgens critici en ex-leden (ook als dreigmiddel) veelvuldig wordt gebruikt om kritische leden de mond te snoeren. Degenen die vrijwillig uit de organisatie stappen, worden teruggetrokken genoemd. Op hen zijn dezelfde regels van toepassing als op uitgeslotenen, dus die stap wordt bijzonder moeilijk gemaakt gezien de sociale consequenties.

Kinderen van Jehova's getuigen hebben het soms moeilijk, doordat hun gedrag stuit op onbegrip en soms pesten of intolerantie van anderen. Ze vallen op doordat ze bijvoorbeeld geen verjaardagen of Sinterklaas vieren en hun ouders vergezellen bij het van-huis-tot-huiswerk.

Voor kinderen is het vaak moeilijk te doorzien wat (in sociologische terminologie) de "frontstage" en de "backstage" is. Op bijeenkomsten en in publicaties wordt voortdurend aangespoord tot het nastreven van een carrière als volle-tijdsevangelist (de "backstage"), maar op andere plaatsen wordt ontraden dit te communiceren aan de buitenwereld (de "frontstage"), zoals in toewijzingszaken voor de rechter.[62] Deze verdraaiing van de werkelijkheid wordt door sommige critici ook frauduleus genoemd.[63]

Nadruk op de prediking

Jehova's getuigen staan vooral bekend doordat ze met anderen over de Bijbel willen spreken of op de Bijbel gebaseerde lectuur willen aanbieden. Deze prediking is voor alle leden verplicht en wordt door veel mensen aangeduid als "langs de deuren gaan". Hoewel "de voet tussen de deur zetten" slechts spreekwoordelijk is, wekt het "langs de deuren gaan" vaak ergernis op.

Naast het gedwongen karakter van de prediking, is er ook kritiek op het exclusieve karakter ervan als "dienst". In De Wachttoren wordt het van-huis-tot-huis werk "de apostolische methode" genoemd waarvoor "geen vervanging" is.[64] Degenen die het niet met deze interpretatie eens zijn, wijzen erop dat er geen enkel verslag in de Bijbel staat van Jezus of een apostel die van deur tot deur gaat ter evangelisatie, maar wel van spreken in tempels, op openbare pleinen en in particuliere huizen van mede-christenen.[65]

Hoewel de redactie van de Nieuwe-Wereldvertaling in Handelingen 5:42 en 20:20 kiest voor het woordgebruik "van huis tot huis", wijzen critici erop dat dit niet onaangekondigde bezoeken aan niet-groepsleden betreft volgens het model dat Jehova's getuigen hanteren. Dit zou bijvoorbeeld blijken uit het gebruik van de term in Handelingen 20:20, waar Paulus tot zijn medegelovigen zegt dat hij hen "van huis tot huis" heeft onderwezen. Ook de voetnoot van deze tekst in de Nieuwe-Wereldvertaling spreekt van de alternatieve vertaling "in particuliere huizen".[66]

1914

Het jaar 1914 neemt een belangrijke plaats in het doctrinaire stelsel van Jehova's getuigen in. Frederick William Franz, destijds president van het Wachttorengenootschap, zei in 1979: "Het enige doel van ons bestaan als Genootschap is om aan te kondigen dat het Koninkrijk in 1914 is opgericht".[67] De doctrine "dat de tijden der heidenen in de laatste helft van 1914 eindigden" wordt een "fundamentele Koninkrijkswaarheid" genoemd en "een van de waarheden waaraan [Jehova's getuigen] in deze tijd moeten vasthouden."[68] Geloof in de doctrine inzake 1914 is een voorwaarde om te kunnen toetreden tot de beweging van Jehova's getuigen. Indien een Jehova's getuige deze doctrine niet meer gelooft, wordt dat gezien als "afval" en een reden tot "uitsluiting" (excommunicatie).[69]

Aanhalingsteken openen

Een belangrijke controverse richt zich op de 1914-doctrine. Dat begon met de voorspelling van Russell, die ruim een eeuw geleden profeteerde dat het einde van de wereld zich in 1914 zou voltrekken (ssII:99). Toen het voorzegde einde uitbleef, werd de betekenis van het jaartal geherinterpreteerd tot de huidige exegese: Jezus begon in 1914 zijn regering over het koninkrijk en het aftellen tot de uiteindelijke Apocalyps ving toen aan. ... Afgezien van deze leerstellige mutaties, kleeft er tevens een fundamenteel probleem aan de berekening die aan '1914' ten grondslag ligt. Niet alleen is de constructie van de 2520 jaren op basis van uiteenlopende bijbelse fragmenten - een overigens gangbare calculus in het Amerikaanse millennistische milieu (zie Boyer 1992:88) - uitermate arbitrair, de werkelijk zwakke plek is de aanname van de verwoesting van Jeruzalem in 607 v.Chr.. De veronderstelde gebeurtenissen in dat jaar, uitgangsdatum voor de 2520 jaar, vinden namelijk onder godsdiensthistorici en archeologen geen enkele bevestiging".[40]

Aanhalingsteken sluiten

Een zeer grondige behandeling van het archeologisch materiaal inzake 607 versus 587/586 v.Chr. als jaar van de vernietiging van Jeruzalem kan worden gevonden in de studie van Carl Olof Jonsson: The Gentile Times Reconsidered.[70]

Bloedtransfusie

Een mediagevoelige kritiek betreft het verbod op bloedtransfusies, vooral wanneer het kinderen betreft die zelf nog geen keuze kunnen maken. Zowel inhoudelijk is er kritiek op die leer als op de inconsistenties ervan. Een voorbeeld van inconsistentie in dit verband is het standpunt tegenover bloedplasma. Bloedplasma bestaat voor ongeveer 92 procent uit water; de rest bestaat uit kleine bloedbestanddelen zoals globulines, fibrogenen en albumine. Elk van deze bestanddelen afzonderlijk wordt beschouwd als een zaak van het persoonlijke geweten van de getuige, maar een transfusie van deze componenten in samengevoegde vorm (dus als bloedplasma) is een grondslag voor excommunicatie (uitsluiting).

Zoals uit bovenstaand voorbeeld blijkt, wordt het verbod ook toegepast op bloedbestanddelen en zijn transfusies van witte of rode bloedcellen verboden. Maar andere componenten worden wel toegestaan (zoals de genoemde kleine bloedbestanddelen ofwel bloedfracties). Critici wijzen vaak op het in hun ogen arbitraire karakter van de samenstelling van categorieën van verboden en toegestane bestanddelen.

Bloedschuld

Omdat bepaalde regels binnen deze organisatie in de loop der jaren zijn aangepast (op sommige punten versoepeld), is het mogelijk dat er in het verleden fatale beslissingen zijn opgelegd door groepsdruk, die nu door nieuwe interpretatie ("nieuw licht") tot een andere situatie zouden kunnen leiden. Een voorbeeld hiervan zijn sterfgevallen die voortvloeiden uit de weigering van orgaantransplantaties vanwege het verbod hierop (orgaantransplantaties worden in de huidige interpretatie aan het eigen geweten overgelaten, maar waren voorheen grondslag voor uitsluiting). Sommigen beweren om deze reden dat het Besturend Lichaam zich hierdoor in zekere zin bloedschuld op de hals heeft gehaald.

Valse profetieën

Advertentie voor Rutherfords lezing: "De wereld is geëindigd - Miljoenen die nu leven zullen nooit sterven"

Jehova's getuigen hebben verschillende profetieën gepubliceerd die niet zijn uitgekomen. Russell geloofde aanvankelijk dat in 1874 Jezus' onzichtbare tegenwoordigheid begon en het begin van de oorlog van Armageddon markeerde,[71] later wijzigde hij dit in 1878 en weer later in 1881[72] en tenslotte in 1914. Tot aan zijn dood in 1916 hield hij vol dat de Eerste Wereldoorlog zou culmineren in Armageddon.

Rutherford voorspelde dat het herstel tot het aardse Paradijs zou starten in 1925, gemarkeerd door de opstanding van "oude getrouwe" "vorsten" als Abraham, Jozef en David.[73] Om een waardige huisvesting te verschaffen aan de uit de doden herrezen aartsvaders, de "vorsten" van de "Nieuwe Wereld", zamelden de Bijbelonderzoekers geld in om in San Diego, Californië een paleis te laten bouwen: Beth Sarim ("Huis van de Vorsten").[74] In de periode ter overbrugging totdat de "vorsten" waren opgestaan, bewoonde toenmalig president van het Wachttorengenootschap Joseph Franklin Rutherford het in de winter, volgens het Wachttorengenootschap om gezondheidsredenen.[75] In werkelijkheid leefde Rutherford een groot deel van zijn laatste jaren in dit paleis en stierf er uiteindelijk ook.[76]

Een recent voorbeeld is de verwachting inzake de komst van Armageddon in 1975. Hoewel de formulering in dat geval veel minder stellig was dan eerdere voorspellingen, was het effect gelijk aan dat van 1925.

Vanwege de revisionistische geschiedschrijving door het Besturend Lichaam, zijn leden van de beweging vaak niet op de hoogte van de werkelijke aard van de profetieën die hun leiders hebben gepubliceerd. Daar komt bij dat oudere publicaties lastig te verkrijgen zijn en niet meer worden gebruikt bij diensten van de beweging.

Externe link

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Ook wel gespeld als Jehovagetuigen
  2. a b Sinds begin jaren 1950 wijken Jehova's getuigen af van de spelling volgens het Groene Boekje en spellen zij "Jehovah" en "Jehovah's Getuige". De spelling conform het Groene Boekje is dus "Jehova's getuige" of "Jehovagetuige" en duidt op de individuele aanhanger. "Jehovah's Getuigen" duidt op het kerkgenootschap. Conform de spellingsregels zou eigenlijk "Jehovahs Getuigen" moeten worden geschreven, maar men hanteert hierbij het donorprincipe: men heeft de naam uit het Engels overgenomen ("Jehovah's Witnesses") en de apostrof gehandhaafd. Zie de website van Onze Taal.
  3. Anoniem (2014): 2014 Yearbook of Jehovah’s Witnesses, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, online: http://www.jw.org/en/publications/books/2014-yearbook/
  4. In Nederland is de officiële naam "Christelijke Gemeente van Jehovah's Getuigen in Nederland". Tot 1 september 2011 werd in Nederland hiervoor de naam Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap gehanteerd (vaak verkort aangeduid als Wachttorengenootschap). — Brief "Aan alle gemeenten" d.d. 1-8-2011, kenmerk SCA
  5. Anoniem (2009): De Wachttoren 1-6-2009, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 5
  6. Zie bijvoorbeeld Anoniem (2009): De Wachttoren 15-2-2009, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 22
  7. Anoniem (2007): De Wachttoren 1-4-2007, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 24
  8. Op de Jaarvergadering 2012 van het Wachttorengenootschap werd aangekondigd dat het Besturend Lichaam "de getrouwe en beleidvolle slaaf" is: (en) Annual Meeting Report op jw.org
  9. Anoniem (2002): Aanbid de enige ware God, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 72
  10. Anoniem (1985): Redeneren aan de hand van de Schrift, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 219
  11. Anoniem (1959): Jehovah's Witnesses in the Divine Purpose, Watch Tower, Bible and Tract Society, New York, blz. 8; zie ook: Anoniem (1976): De Wachttoren 1-1-1976, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 5-9
  12. Anoniem (1983): Verenigd in de aanbidding van de enige ware God, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 75
  13. Anoniem (1995): De Wachttoren 1-9-1995, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 13
  14. Anoniem (1960): The Watchtower 1-10-1960, Watch Tower, Bible and Tract Society, New York
  15. De term "grote schare" is ontleend aan (Openbaring 7:9, 14, waarin (in de tekst van de Nieuwe-Wereldvertaling) wordt gezegd dat zij (de leden van de "grote schare") "de grote verdrukking" overleefd hebben. In de Nieuwe Bijbelvertaling vertaald als: "een onafzienbare menigte" die "uit de grote verschrikkingen gekomen zijn". Deze "grote verdrukking" wordt door Jehova's getuigen als nabij gezien en zou haar climax kennen in "Armageddon" (ontleend aan Openbaring 16:16).
  16. Anoniem (2009): De Wachttoren 15 maart 2009, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 19
  17. Anoniem (2002): Aanbid de enige ware God, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 120, 121
  18. Anoniem (1988): Inzicht Deel 1, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 1217
  19. Anoniem (2008): De Wachttoren 1-9-2008, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 4, 5
  20. Anoniem (2009): De Wachttoren 1-10-2009, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 4
  21. Anoniem (1988): Inzicht deel 1, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 735
  22. Kolossenzen 1:15: "Beeld van God, de onzichtbare, is hij, eerstgeborene van heel de schepping" (Nieuwe Bijbelvertaling)
  23. Combinatie van passages uit: Anoniem (1985): Redeneren aan de hand van de schrift, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 216, 225
  24. Anoniem (1982): U kunt voor eeuwig in een paradijs op aarde leven, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 49
  25. Anoniem (1990): De Wachttoren 1-5-1990, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 5
  26. Anoniem (1989): Gods woord, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 31
  27. Anoniem (1993): Jehovah's getuigen - Verkondigers wereldwijd, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 608
  28. Anoniem (1985): Redeneren aan de hand van de schrift, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 430
  29. Anoniem (1988): Openbaring, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 103
  30. Openbaring 12:6: "De vrouw zelf vluchtte naar de woestijn. God had daar een plaats voor haar gereedgemaakt, waar twaalfhonderdzestig dagen lang voor haar gezorgd zou worden."
  31. Openbaring 12:14: "Maar de vrouw kreeg de twee vleugels van de grote adelaar om naar haar plaats in de woestijn te vliegen, waar gedurende een tijd en twee tijden en een halve tijd voor haar gezorgd zou worden, buiten het bereik van de slang."
  32. Numeri 14:34: "Veertig dagen hebben jullie het land verkend, veertig jaar zul je voor je schuld boete doen, één jaar voor elke dag."
  33. Ezechiël 4:6: "Wanneer je die dagen hebt volgemaakt, ga je vervolgens op je rechterzij liggen om de schuld van het volk van Juda te dragen, veertig dagen lang: één dag voor elk jaar geef ik je die last te dragen."
  34. Anoniem (1955): Eeuwig leven in de vrijheid van de zonen Gods, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 141
  35. Op basis van Matteüs 24:34: "Ik verzeker jullie: deze generatie zal zeker nog niet verdwenen zijn wanneer al die dingen gebeuren."
  36. Anoniem (1984): De Wachttoren 15-8-1984, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 5
  37. Anoniem (1995): De Wachttoren 1-11-1995, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 10-21, 31
  38. Anoniem (2008): De Wachttoren 15-2-2008, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 23, 24
  39. Anoniem (2010): De Wachttoren 15-4-2010, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 10
  40. a b c Singelenberg, Religieuze Bewegingen in Nederland, nr 32, 1996
  41. Anoniem (2008): De Wachttoren 15-7-2008, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 3
  42. Anoniem (2008): De Wachttoren 15-7-2008, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 6
  43. Anoniem (2002): Onze Koninkrijksdienst december 2002, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, Emmen, blz. 8
  44. Anoniem (1983): De Wachttoren 15-6-1983, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 31
  45. Anoniem (1995): Ontwaakt! 8-2-1995, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 15
  46. Deuteronomium 22:5: "Een vrouw mag geen kleren en attributen van een man dragen en een man mag geen vrouwenkleren dragen. Want de HEER verafschuwt ieder die zulke dingen doet."
  47. De berekening wijkt enigszins af van de nu gebruikelijke Joodse kalender, aangezien deze omstreeks de vierde eeuw werd gestandaardiseerd met behulp van de cyclus van Meton. 1 Niesan begint wanneer de nieuwe maan die het dichtst ligt bij het begin van de lente op het noordelijk halfrond (de lente-equinox), in Jeruzalem bij zonsondergang zichtbaar wordt. Als we vanaf dat moment veertien dagen verder tellen, komen we op 14 Niesan. Dan is het gewoonlijk volle maan, en in de praktijk ligt dit gewoonlijk op of omstreeks de avond van de eerste volle maan na 21 maart.
  48. Anoniem (1991): De Wachttoren 15-10-1998, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 30
  49. Ellen de Visser (2008): Jehova’s getuigen mogen geen kind adopteren, De Volkskrant, 13 maart 2008.
  50. ABRvS 12 maart 2008, ECLI: ECLI:NL:RVS:2008:BC6412.
  51. (en) Zie dit overzichtsartikel
  52. Anoniem (1952): The Watchtower, 15-12-1952, Watchtower-, Bible- and Tractsociety, New York, blz. 764
  53. Anoniem (1961): The Watchtower, Watchtower-, Bible- and Tractsociety, New York, 1-11-1961, blz. 670
  54. Anoniem (1993): Ontwaakt! 8 augustus 1993, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 25
  55. Anoniem (1996): De Wachttoren 1-5-1996, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 19, 20
  56. Richard Singelenberg (1996): "Jehovah's Getuigen en het leger", in Nieuwe religieuze bewegingen in Nederland, deel 31, blz. 1-14
    Anoniem (1975): Ontwaakt!, 22 maart 1975, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 23, 24
    R.V. Franz (1998): Gewetensconflict, Commentary Press, Atlanta, blz. 120, 136-7
    M.J. Penton (1997): Apocalypse delayed, University of Toronto Press, Toronto, blz. 280
  57. Het rapport over 1988 van Amnesty International meldt dat in Frankrijk "dat jaar meer dan 500 gewetensbezwaarden inzake militaire dienst, van wie het overgrote deel Jehova's Getuigen, werden ingesloten". In datzelfde jaar werden er in Italië "naar verluidt ongeveer 1000 gewetensbezwaarden, het merendeel Jehova's Getuigen, in 10 militaire gevangenissen ingesloten vanwege hun weigering om militaire dienst of vervangende burgerdienst te verrichten"
  58. R.V. Franz (1998): Gewetensconflict, Commentary Press, Atlanta, blz. 120-126 en 150-151 en R.V. Franz (1991): In search of Christian freedom, Commentary Press, Atlanta, blz. 257-268
  59. Anoniem (1998): De Wachttoren, 15-8-1998, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 17 wentelt de verantwoordelijkheid op de individuele Jehova's getuige.
  60. Anoniem (1988): De Wachttoren 15-4-1988, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 23-26
  61. Zie dit artikel en (en) dit artikel.
  62. (en) Anoniem (1988): Preparing for child custody cases, Watch Tower Bible and Tract Society, New York, blz. 43: "Getuigenis van jonge mensen - Dit kan worden gebruikt om te laten zien dat ze normaal zijn. Wijs jonge mensen van de plaatselijke gemeente aan en interview diegenen die zijn opgevoed als Jehovah's Getuigen en, in de ogen van de presiderende opziener, geestelijk gezind zijn maar ook genieten van de normale gezonde dingen die jonge mensen doen. Ze hoeven niet te wedijveren in sport. Zorg ervoor dat ze niet de indruk krijgen deel te nemen aan een demonstratie op een kringvergadering, omdat ze dan zouden laten zien dat de belangrijkste dingen in hun leven de dienst en het gaan naar de Koninkrijkszaal zijn. Laat hobby's zien, kunstvaardigheid, sociale activiteiten, sport en in het bijzonder plannen voor de toekomst. Zorg ervoor dat ze niet allemaal zeggen dat ze later willen gaan pionieren [pionier is de term voor volle-tijdsevangelist]. Plannen kunnen een zakelijke carrière zijn, trouwen en kinderen krijgen, journalistiek en allerlei andere soorten zaken. Misschien kan je een interesse in kunst en theater tonen. Ze moeten rein, moreel, eerlijk zijn, maar met de interesses die je van andere jonge mensen zou verwachten." Accentuering toegevoegd.
  63. R.V. Franz (1991): In search of Christian freedom, Commentary Press, Atlanta, blz. 283-285 (ISBN 0-914675-16-8)
  64. Anoniem (1991): De Wachttoren 15 januari 1991, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 11
  65. R.V. Franz (1991): In search of Christian freedom, Commentary Press, Atlanta, blz. 207-236 (ISBN 0-914675-16-8)
  66. Zie het gebruik van dezelfde term in Handelingen 2:46; naar analogie van de vertaling van de term in de Nieuwe-Wereldvertaling zou dit betekenen dat de eerste christenen hun maaltijden "van huis tot huis" zouden nuttigen.
  67. (en) R.V. Franz (1991): In Search of Christian Freedom, Commentary Press, Atlanta, blz. 32, 33
  68. Anoniem (1983): De Wachttoren 1-4-1983, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 11
  69. Anoniem (1986): De Wachttoren 1-4-1986, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 31
  70. (en) C.O. Jonsson (1998 - Third edition): The Gentile Times Reconsidered - Chronology and Christ's Return, Commentary Press, Atlanta (ISBN 0-914675-06-0)
  71. C.T. Russell (1892): The Watchtower 15-1-1892, blz. 21-23
  72. Zie ook: Anoniem (1993): Jehovah's Getuigen - Verkondigers van Gods Koninkrijk, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 631, 632
  73. J.F. Rutherford (1922): Millions Now Living Will Never Die, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 88: "Wij mogen verwachten dat wij in 1925 de terugkeer mogen aanschouwen van die getrouwe mannen [Abraham, Isaäk en Jakob] uit de dood, om opgewekt en volledig hersteld tot menselijke volmaaktheid te worden en de zichtbare, rechtmatige vertegenwoordigers te zijn van het nieuwe samenstel van dingen op aarde."
  74. Een grondige documentatie inzake Beth Sarim kan op (en) deze pagina worden gelezen.
  75. Anoniem (1993): Jehovah's Getuigen - Verkondigers van Gods Koninkrijk, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 76
  76. Anoniem (1942): Consolation 27-5-1942, blz. 5, 6