Jod

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
jod
Jod
Hebreeuws יוֹד
Transliteratie j
Klank /j/
Cijferwaarde 10
Unicode U+05D9
HTML-entiteit י
Hebreeuws alfabet
Portaal  Portaalicoon   Taal

De jod, jot, joed of joet, is de tiende letter uit het Hebreeuws alfabet. De letter wordt uitgesproken als de letter j, zoals in de Hebreeuwse naam Jeruzalem: ירושלים. Ook de naam Israël begint in het Hebreeuws met de letter jod: ישראל. (N.B. Hebreeuws wordt van rechts naar links geschreven.) De letter kan als leesmoeder worden gebruikt voor de klinkers een e, ē of i.

In het Nederlands wordt de letter ook wel jota genoemd. Dit leeft nog in uitdrukkingen als "geen tittel of jota mag veranderd worden" en "ik begrijp er geen jota" van. In beide uitdrukkingen herinnert men eraan dat de jod een klein letterteken is.

De letter J heet in het Duits Jot en in het Spaans jota. Beide woorden komen van jod.

Van rechts naar links "JSHR'L" of Israël

De letters van het Hebreeuws alfabet komen ook overeen met cijfers, de letter jod is de Hebreeuwse tien. Om grote getallen weer te geven worden de Hebreeuwse cijfers bij de tientallen of honderdtallen waarna ze worden geschreven opgeteld. Er zijn hierbij twee uitzonderingen, de getallen vijftien en zestien wordt niet gevormd door 10+5 en 10+6, omdat anders de heilige combinaties van de naam van de God JHWH kunnen ontstaan, omdat de cijfers ook letters zijn. Het getal vijftien wordt daarom geschreven als: טו (9+6) en zestien als: טז (9+7).

Het Jiddisch is een West-Germaanse taal die deels is afgeleid van het Hebreeuws. Via het Jiddisch zijn er verscheidene neologismen van Hebreeuwse herkomst in het Nederlandse spraakgebruik terechtgekomen, met name in Amsterdam. Een bekend voorbeeld is de term joetje die werd gebruikt voor een bankbiljet van tien gulden, welk woord is afgeleid van de joed, het Hebreeuwse cijfer tien.

Bronnen, noten en/of referenties