Johann Gottfried von Herder
Johann Gottfried von Herder (Mohrungen, 25 augustus 1744 - Weimar, 18 december 1803) was een Duitse dichter en filosoof. Hij studeerde theologie en filosofie en was predikant van beroep. Hij woonde achtereenvolgens in Riga, Bordeaux, Straatsburg en Weimar.
[bewerken] Biografie
Herder formuleerde als filosoof van de Romantiek een kritiek op de Franse Verlichting. Hij verwierp het individuele gelijkheidsideaal en was daarentegen van mening 'dat alle volkeren op aarde (...) een unieke, onherhaalbare identiteit hebben'.[1] In deze organicistische benadering zag hij de Volksgeist zich openbaren als een element in de geestelijke scheppingsorde, precies zoals dat in de materiële wereld ook plaatsvond in gesteenten en planten. Omdat Herder de verschillende volken en culturen als gelijkwaardig beschouwde, wordt hij wel gezien als een voorloper van het cultuurrelativisme. Herder wordt door sommigen gezien als een van de geestelijke vaders van het 19e- en 20e-eeuwse nationalisme, maar door anderen, zoals de Franse filosoof Alain Finkielkraut, juist als inspirator van de aanhangers van de multiculturele samenleving en het multiculturalisme. In ieder geval is het een anachronisme om Herders Volksgeist oorzakelijk te verbinden met de nationale staatsvorming zoals deze een halve eeuw na zijn dood Europa ging beheersen. Herders blijvende betekenis ligt in zijn verzameling van volksliteratuur, uitgegeven als Volkslieder (1778-1798). De door vele generaties overgedragen en verrijkte collectieve ervaringen van een volk in deze liederen en dan met name in de taal waarin zij gesteld waren, zouden volgens hem de ziel van een volk openbaren.
Als dichter gold hij als de belangrijkste proponent van de Sturm und Drang-beweging (ca. 1770) en was hij een belangrijke invloed op latere Duitse dichters als Goethe en Schiller. In Straatsburg leerde hij Goethe kennen. Gezamenlijk schreven zij in 1773 het manifest Von deuscher Art und Kunst. In 1802 werd hij in de adelstand verheven.
[bewerken] Taal- en letterkundige werken
- Über die neue deutsche Litteratur (1766-67)
- Abhandling über den Ursprung der Sprache (1772)
- Von deutscher Art und Kunst (1773)
- Ideen zur Philosophie der Geschichte der Menschheit (1784-91)
Referenties
|
 |
Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Johann Gottfried Herder op Wikimedia Commons. |
