Johanna Borski
Het schilderij hangt in Museum Van Loon en is een kopie naar een schilderij van Nicolaas Pieneman (1809-1859)
Johanna Jacoba Borski-van de Velde (Amsterdam, 26 augustus 1764 - aldaar, 12 april 1846) was een Nederlands bankier. Zij is een van de bekendste personen uit de familie Borski.
Inhoud |
Achtergrond[bewerken]
Haar vader Johannes was in Amsterdam vlas- en textielkoopman. Op 19-12-1790 trouwde zij in Amsterdam met Willem Borski (1765-1814), commissionair in effecten, raadsman van bankiershuis Hope & Co en makelaar in fondsen. Ook handelt hij in onder meer rijst en graan.
Als Willem op reis is, behartigt Johanna Borski zijn zaken. In 1812 is hij een van de rijkste inwoners van Amsterdam. Hij heeft een huis aan de Keizersgracht en in 1805 koopt hij landgoed Elswout in de Kennemer duinen bij Overveen. Als Willem Borski in 1814 overlijdt erft zijn weduwe een groot vermogen, zes herenhuizen in Amsterdam en het landgoed. Ze zet de zaken van haar man voort als de Firma Weduwe W. Borski samen met procuratiehouder Johannes Bernardus Stoop. Die heeft zij nodig, want als vrouw is zij niet welkom op de Effectenbeurs.
Willem en Johanna Borski hadden tien kinderen, van wie er twee vroeg overleden. Ook hadden enkele kinderen goede relaties met de rijke koopmansfamilies:
- Hun oudste zoon David (1793-1870) trouwde in 1816 met Anna Jacoba Insinger.
- Hun derde dochter Wilhelmina Johanna Jacoba (Amsterdam, 11 augustus 1800 - 17 november 1894) trouwde in 1836 met Albrecht Frederik Insinger (Amsterdam, 28 augustus 1788 - aldaar, 12 maart 1872).
- Hun jongste zoon Johannes trouwde met Olga Emilie Sillem (Sint-Petersburg 28 sept. 1814 - Amsterdam 3 jan. 1899), de jongste van de zes dochters van de bankier Jérome Sillem (Hamburg 27 juli 1768 - Amsterdam 19 april 1833), vennoot van het bankiershuis Hope & Co.
Firma Weduwe W. Borski[bewerken]
Het bedrijf van de Weduwe Borski wordt steeds groter.
In 1814 richt Koning Willem I der Nederlanden De Nederlandsche Bank op. Er worden 5000 aandelen uitgegeven, maar men heeft geen vertrouwen in deze nieuwe bank, en er worden slechts 3000 aandelen verkocht. De weduwe biedt aan de resterende 2000 aandelen te kopen voor 2.000.000 gulden, mits Koning Willem I belooft in de eerste drie jaren geen extra aandelen uit te geven. Wat zij verwacht, gebeurt. Men krijgt vertrouwen in de bank, de koers stijgt en zij kan haar aandelen met grote winst verkopen.
In 1820 plaatst de firma, samen met Hope & Co Russische leningen voor 120.000.000 gulden.
In 1832 verlaat procuratiehouder Stoop de firma en gaat werken bij Hope & Co.
In 1840 voorkomt de weduwe, deels met privévermogen, de ondergang van de Nederlandsche Handel-Maatschappij.
Het privévermogen van de weduwe wordt geschat op 4.000.000 gulden, exclusief haar huizen en landgoederen. Zij is één van de rijkste bewoners van het koninkrijk.
De zoon van de weduwe, Willem Borski II, neemt de zaak steeds meer over en zij trekt zich steeds meer terug op Elswout. In 1844 trekt zij zich terug uit de firma, en twee jaar later overlijdt zij. Ze is begraven in de Nieuwe Kerk, samen met haar portretten.
Haar kleinzoon Willem Borski III overlijdt in 1884, en heeft geen opvolger met de naam Borski.
Van Loon & Co[bewerken]
Haar kleindochter Louise Borski trouwt met Hendrik van Loon. Hij neemt het bedrijf Wed. W. Borski over en wijzigt de naam in Van Loon & Co. Tijdens de volgende generatie wordt Van Loon & Co overgenomen door Hope & Co. Louise en Hendrik Maurits van Loon kopen Herengracht 502, thans de ambtswoning van de burgemeester van Amsterdam. Tevens laten ze een kolossaal buiten bouwen in Doorn, genaamd Hydepark. Louise en Hendrik Maurits schenken hun zoon Hendrik van Loon in 1884 een huis aan de Keizersgracht 672 in Amsterdam, het huidige Museum Van Loon.
Trivia[bewerken]
- De naam Wed. W. Borski bleef bestaan in de vorm van een administratiekantoor, dat in 1959 is opgeheven.
Literatuur[bewerken]
- F.J.E van Lennep, Een weduwe aan de Amsterdamse beurs. Borski-saga 1765-1960. Groningen, 1973.
- Geertje Wiersma, Johanna Borski. Financier van Nederland (1764-1846). Amsterdam, 1997.
- 'Korte biografieën 'Markante vrouwen' - Johanna Borski', in: Spiegel historiael. Maandblad voor geschiedenis en archeologie 40 (2005) 7-8, p. 328-329.
- Roel de Neve, ' "Wij Borkski's". Roel de Neve vertelt het fascinerende verhaal van de weduwe Johanna Borski en haar nakomelingen', in: Genealogie. Kwartaalblad van het Centraal Bureau voor Genealogie 15 (2009) 3, p. 102-107.
