Johannes Jacobus Bertelman
Johannes Jacobus Bertelman (Amsterdam, 16 maart 1821 - Gouda, 31 maart 1899) was een Nederlands kunstschilder en stadstekenmeester te Gouda.
Johannes Jacobus Bertelman was een zoon van de Amsterdamse componist en muziekleraar Jan George Bertelman en Dorothea Christina Kathman. Op 50-jarige leeftijd trouwde hij met zijn 31-jarige nicht Maria Dorothea Jacobi. Uit dit huwelijk werden twee dochters geboren.
Bertelman studeerde aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten te Amsterdam. In 1858 werd hij benoemd als stadstekenmeester van Gouda als opvolger van Anthonie Jacobus van Wijngaerdt. Tegen de heersende gewoonte in introduceerde hij van meet af aan ‘het tekenen naar de natuur’ en dus niet het nauwgezet kopiëren van ‘oude meesters’. Zijn pedagogische en organisatorischa capaciteiten werden (volgens G.C. Helbers, eertijds conservator "Catharina Gasthuis" te Gouda, zie: bronnen) hoger aangeslagen dan zijn schilderstalent.
Ter gelegenheid van het 600-jarig bestaan van de stad Gouda in 1872 nam Bertelman (samen met onder meer ds. J.N. Scheltema) het initiatief tot en tentoonstelling van “Goudsche Oudheden”. Dit initiatief groeide in 1874 uit tot een permanent museum “Het stedelijk Museum van Oudheden”, de voorloper van het huidige museumgoudA (Het Catharina Gasthuis en De Moriaan).
In 1999 werd in het Catharina Gasthuis een tentoonstelling aan hem gewijd ter gelegenheid van zijn 100-jarige sterfdag en het 125-jarig bestaan van het museum, waarvan hij medeoprichter was.
[bewerken] Enkele werken van Johannes Jacobus Bertelman
Bertelman schilderde o.a. portretten van:
- Anna Barbara Schilperoort - olieverfschilderij (museumgoudA “Catharina Gasthuis” te Gouda)
- Hiëronymus van Alphen - olieverfschilderij (museumgoudA “Catharina Gasthuis” te Gouda)
en verder onder meer:
- De kermis te Gouda - olieverfschilderij
- De Molenwerf te Gouda - tekening
- De Witstraat te Haarlem, huisje in de Kamp - tekening
- Stadsgezicht Gouda (Wijdstraat met in het verlengde de Kleiweg) - schilderij op hout
Bronnen, noten en/of referenties:
- Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie
- Duizend jaar Gouda, een stadsgeschiedenis, Hilversum 2002, ISBN 90-6550-717-5.
- Helbers, G.C. in: Vierde verzameling bijdragen oudheidkundige kring "Die Goude", 1943.
- Schouten, J. (1980) Wie waren zij? Een reeks van Goudse mannen en vrouwen die men niet mag vergeten. Alphen aan den Rijn: Repro-Holland.
